86 LIBRI I. cApU r Iv.

petitum, quod denuo adhibemus, ariadneum filum eſt, siam commonſtrandcui in lubrico adeo loco inſiſtere decet. Experientia edocemur, ſolem,cujus beneſicio fruimur, in noſtri vorticis ccutro ideo ele conſtitutum, utlumine& calore ſuo, in planetis, qui circa eum aguntur, plantaruin genera-tionem& vegetationem promoveat, aninalium propagatiohi& confer va-tioni inſerviat,& ut paucis cuncta compleclar, ut cos habitabiles reddlat.Quidni ergo cuivis fixarum, quibus cum noſtro lole exacte convenit, ſy-ſtema planetarum adjungamus, quos benigno ſuo lumine foveat, animetatque delectet? quod ſi fiat, incolus hiſce planetis denegare, frivolum fol et,cum iſti, ſi deſolata& inania corpora forent, tantorum ſiderum colluitra-tione huud opus haberent. IIe ſi animo volutamus, atque inmtam, quan-tum cognoſcere licet, ſixarum copiam recogitamus, fingulas vero enrum aliquot globulis noſtro ſimilibus& inſinita creaturarum varietate exornatis,uorum quemlibet ſuæ rurſus lunæ circumambiant, ſtipatas ponimus; tot ſenobis muncli ſiſtunt, quot neque ſenſus, neque imagiimtic, neque ratio caperebpoflunt; ſive quod eodem redit, innumerabiles dari mundos concedimus*).loc modo philoſophi, rationis ductum fequentes, de quæſtione ſatis ardua(itlerere ſolent. Nemo nos adeo temerarios exiſlimet, ut arbitremur, de-monſtrationes& d nedeigtis geometricas hic eſfe prolatas. Probabilia unt,quæ ſeripfimus; led adeo frobabilia, ut ad lydium lapidem regularum dealiud genus viventium animo concipiendum eſſe, Ionge que ab omni natura eornm,quæ unquam vidimus aut cogitavimus diverſum. Quod fere idem eſt, ac ſi dica -mus, nihil conjetando nos conſequi polle.(Coſmotheori L. II. Opp. Mathemat.Dag · 71.) ö*) Cum numerum mundorum inexputabilem deprehenderent Philoſophi, qui -dam ſibi temperare non potuerunt, quin eos infinitos crederent. AN AX IAAN-oR UM, ANAXIMENE M, ARCHE IL. AUM, XEN OPHAN EM, DIO GEN EM AP OLLO NIATEM, LE UCI TUM, pEMOCRHI TUM,& EPIC VRO iis annumerat sa o-BAE us,(Fclog. Phy(.) quibus alii plures jungunt. Inter recentiores id apertetradit 10 h NUSs BKUNUsS, qui ita modulatur:(L. de univerſo& innumerabili -bus Lib. I c. 3. p. 156.)Ceu hunc ſolem circa video terrere aera multos,Sic infinitos circum conſurgere mundosOceano illuſtres alli fuerint ubi foles.

Qui omnes, ſi mundos ratione habita anguſtiæ noſtri intellectus, dieunt inſinitos,i. e. tales, quorum nos numerum invenire& efferre nequeamue, nil agunt repre-henſione dignum. Si vero mundos per ſe& ſua natura inſinitos eredunt, in gra-viſlimo etrore vetſantur, cum, propiie eſſe inſinitum, ſoli Deo competut Carte-ſiana controverſia de mundo infinite extenſo hue non pertinet: quam qui ab utra-que parte tra arunt GA enumerat,(in theologia recens conttoverſa con-tinuata, p. 29.) acutiſſimus vero WwERENTET SIOS ſolide dijudicat(Opuſculo-rum p. 683.) N

** 2 vero.