MATHEMATICA. §55

detur ; nisi cum corpus stiper basi volvendo incedit, ut rota super regu-la. Unde patet volutionem elle remedium contra frictionem, & quantomotus mixtus volutioni propior est , eo minus frictionis habere.

Ex hoc principio jam homines rotas curribus subjecerunt, nec trahaeprosunt, nisi super glacie aut nive indurata. Et interdum rotae vel cy-lindri vel etiam globi non sunt affixi oneri mobili, sed tantum subjecti ,quod, ubi locum habet, melius est : ita enim cessat frictio circa rotae velcylindri axem. Et praeterea cùm cylinder vel globus volvatur stiper so-lo, onus autem eo casu volvatur luper cylindris vel globis; fit, ut onusduplo celerius in solo procedat, quàm globus vel cylinder ipse , namfertur tam celeritate cylindri, cui incumbit, quàm suâ super cylindro :at rota eadem celeritate procedit, qua ipse currus. Unde eatenus cylin-der liber , cui onus incumbit, pra»stat rotis currui affixis, sed hoc viciffimin cylindro libero incommodi est , quod ita ad continuationem itinerisnovis opus est cylindris vel globulis , quia priores k tergo ab onere relin-quuntur ; aut necesse est , ut sit , qui à tergo relictos antrorsum semperproserat ; nisi motus oneris sit circularis , & ipsum onus itidem circulare ,quo casu effici potest, ut iidem globi vel cylindri semper subjecte maneantoneri, illudque commode serant, cùm nunquam deserantur.

Ita Circulus horizontalis yS ', ( Fig. 84. ) circa suum centrum gyrans , t. xxiyhabensque cylindros sibi subjectos axe itidem horizontales in idem cen- Fig. 8*ytrum priori centro verticaliter subjectum collimantes ; magno licèt onereimposito circumagi poterit ; cylindris ipsis ita accommodatis , ut semperidem inter se intervallum servent.

Fit quoque volutio non solùm, cùm firmum à firmo, sed etiam cùmfirmum à flexili tangitur. Ut cùm funes aut catena super trochleis autcylindris incedunt, quos movent : neque enim refert circulus sub linea anlinea super circulo incedat. At radens motus foret, si funis super cylindrocirca suum axem immobili labi deberet, ita enim experimur, frictionemresistentiamve insignem oriri , qua: inprimis augetur, si funis sit cylindroimmoto circumplicatus ; adeo, ut repetita aliquoties circumplicatione om-nino motus funis aut fili tandem impediatur , qui frictionis utique esteffectus. Eaque consideratione usus est, qui apud Galilaum machinulamexcogitavit » qua quis se commodè ex alto per funem dimittere possit.

Et quemadmodum duplici modo cylindri onera serunt, vel ita, ut adrotae instar axem habeant oneri affixum , vel ita ut liberà volvantur ; itaetiam trochleae duplici modo funibus filifque aguntur : vel enim mediumhabent axem fixum , ut communiter fieri solet ; vel medio libero interfunes suspenduntur, quo casu non tantùm cessat frictio circa axem, sed& medium trochleae excavatum aliis corporibus dat locum , ut in quo-dam instrumento textoribus ingeniosioribus cognito , emblematibus figu-randis apto , quod Spigilicum , ni fallor, vocant. Quin etiam quidamTom. III. 1 i i axem