OPERA PHILOLOGICA. 377

Sed quid quaeso sunt refractiones & reflexiones , nisi effectus resistentiae ?Talia poste effe spiritualia commentum est quorundam novorum autorumcrassius philosophantium. At lumen activum est non magis, quam jactusaqu«e ; nisi quod est subtilius & motus velocioris. Denique objicitur , ma-teriam per se non este activam ; Quid tum ? sufficit, activam estè , ubisemel motus ei est impressus. Nec dubium est , statim ut creata est , inmotum concitatam suisse, & vim semel acceptam semper retinuisse, nullaenim vis perit, sed tantum transfertur , dispergitur , colligitur. Nec magislumen nos ad atomos confugere cogit, quàm aliud fluidum quodcunque.Nec monades cum atomis contundendo sunt. Atomi ( quas fingunt ) fi-guras habent, Monades non magis figuram habent, quàm anima; ; necpartes sunt corporum , sed requisita.

* 11 . Meum Theodictete tentamentum hic etiam rarum est, & exemplariamox disparuere, & mea aliquoties petentibus dare coactus sum ; ut nuncpropemodum ipse caream.

Quid Halenses de hoc scripto judicaverint, nondum vidi: neque enimbibliopola noster eorum bibliothecam, quod sciam, habet. Receptum esta trium imperii religionum Theologis majore plausu quàm expectabam.Quod superest, vale & fave. Dabam Hanoverce 14. Januarii 1712.

III. P. S. Phoma Burneti Theoria telluris sacra ingeniosa est 8c docta,nec dubitandum est, crustam nostrae telluris ex ruinis constare. Hoc igi-tur rectè in summa, sed in ipsa Hypothesi, ubi eam propius inspexeris,multa reperies, quae stare poste non videntur.

EPISTOLA VIII.

BIERLIN GII AD LEIBNITIUM,

I. De natura luminis. II. De libro de tribus impojloribus.

I. Q Tatim atque tuas accepi, prehendi calamum & ad praesentes exaran-

»3 das memet composui. Nullum enim tempus utilius & melius collo-cari existimo, quàm quod exercendo tecum, Vir illustris, commercio lit-terario impenditur.

Habes me, ad naturam luminis quod attinet, nunc plane tecum con-sentientem. Non fatis distinxeram materiam a vi eidem concreata, mate-riamque subtilem & motus velocioris ad spiritualia retuleram. Haec quo-modo superanda sint, postquam te praeunte didici, nullus amplius su-perest , qui me urgeat scrupulus. Hauseram priores meditationes ex Illu-stris Phomafii doctrina de spiritibus. Haec in eo fatis rectè se habet, quodaliud principium motus, praeter solam dispositionem materia; mechanicam,admittendum statuat, contra mentem Cartefn 8c asseclarum; verum enimvero, dum aerem, lumen, ventum, materialia utique, sed vi activa in-7 om. V. Bbb tensistc-