Buch 
Oculus artificialis teledioptricus sive telescopium, ex abditis rerum naturalium &. artificialium principii protractum nova methodo, eaque solida explicatum ac comprimis e triplici fundamento physico seu naturali, mathematico dioptrico et mecanico, seu practico stabilitum ... / authore Joanne Zahn
Entstehung
Seite
155
JPEG-Download
 

SYNTAGMA If. CAPUT XVT 15 5

& modificationes in diversis objectis soecie dissere. Et ha:c diver/a modificatio° r C ^.' quot colorum species!

Objicies V. ve nocte color est,& tamen non est lumen, igitur lümen ä eoiore di- V,^"guicur. Respondeo distinguo antecedens: Noctu est color in actu primo conce-cu 5 a ^ U ^eundouiego; Distinctio jamlupraest explicata. Itaque color inactofe-non distinguitur a lumine modificato. Nam sive radii directi a corpore lucii*re jP rotl'bb sub tali conjugatione vel modificatione oculo incidunt, siverefracti : live'cstf Xl: Cerc< * > PLt inde est; nam eadem causa producit eundem effectum. Atque haecententia doctistimi Fabri de coloribus, siiper qua araicus, qui eam ad me tranferi-Z> ITleu m requifivit judicium, quod subjicio.

Crisis finejudicium de hae Fabri sententia.

Sententiam hactenus; relatam docte admodum &t ingeniose confictam , fcdtnu s >n ventate fundatam censeo. Nam

j _ R imo. Nimis ample asleritur color in actu primO^UOd sit illa Vis.qua:objecto ^ilr e ^quacalorem in actu fecundo efficit, sive quod sic illa vis, qua: luminis appulsu ^odifieationera facit,- unde admitti debet colorem in actu primo fuisife jam ance-bix fuit creata; & si lux nunquanrfnistcc creata, tamen color jam esset , quod^imis ample & gratis asleritur. Sicut a pari dici pöflet me in actu primo jam este0 K ^ntinopost, aut in concavo luri«, quo nunquam siim venturus, cum ibi sit vis^(positio.me recipiendi: item dici poslet in aqua frigidislima esle calorem iil actujjJ 01 0 » quia ibi est vis, qufe ignis appulso illam'modificationem coloris in actu fecun*

P°test efficere; quod certe nimis laxe dicitur.

Secundo umbra ut est Umbra, vel dicit adhuc aliqUidlucis, tel nihil dide lucis 58 »VUutn ; facta igitur qualkünqüe conjugatione lucis cum umbra, erit positive tan-^ bix major: cumicR quod lux nortest, sic quid negativum aut privativum : boc' rf Uta bfolutenihil est.- Ac sisitlux tantum major erit mera lux, quaecum dicat aibitu- ne m; quali5cunquefiat conjugatio umbra: cum luce , erit albitudo tantüm major^ t uiinor. Ergo absolute ornnis conjugatio dicit albitudinem > quocirca omne co-^tu m erit album magis aut minus &c. Sicutä pari;, cum facio conjugationem ho-H^utri & nonhominumin cerco.loco velutiin schola: absolute veiUm est dicere; esi-^ Ca bturn ibi cot homines ex.gr.-cressticer centum aut mille ibi homines elfe quomo-/ > Uque possint: itaque illi homines dicunt rationalitatem ibi esle ampliorem nu-f er °> cum plures; minorem numero>cum pauciores ibi homines excitetinc.Quod^Ubra omnino nihil dicit lucis, eodem modo procedit argumentum , nam facti^° n jugatione lucis qualicunque cum umbra, tantum eric lux major aut minonqustJ[^P &r dicit albitudMaem majorem v'el minorem nam nihil lucis sive non lux, utcc umbra 5 nihil est. . . , , t

bus C ^ lb colore nigros si sit umbra continua; quomodo dici potest' quodpari-'

dio expositus validissimis radiis lolis minus illuminetur, ac minus refiectac ra-ßJ lu cis, quam pannus albus. Dicatur oto : disterentia, cur hic plus imbibat 6 c re-^ lucis, quam- ille? nulla feneratio-nisi: ficta darr poterit. ,

Co .Quarco* Quod sub angulo acutiore videtur^uc habet pr 0 [>- Xl r - per radiosifiagislo v ,T UOS vldecur.Hinc taleludicrum fQrmoargumctitum.Quod lublacuiiote ängu-°s v -j CtUr, P er ra dios magis continuos videtur, atqui quod per radios rtiagiS cöfitiiYu-0n lc * e tui',istud videnir magis album (quia juxta prep.p'- albus colöt dicitcönfihüäri-alhi ^ ^diorum lucis, quocirca quod magis radios continuos habet, magis videturtur c l u °d rninus continuos, minus album)erg 6 qubcfsob angulo acutiore vide-te a album videtur. Jam sobsomo. Caput in equo pes totum nigro sub acutio-

C io r n S u l° v idecur, quam reliquum corpus equi; item mulca in pariete albo sob acu--fior^ ^Zulo videtur, quam paries alb 9 ,&vacca nigra duobtis distantis stadiis sobacu-gb C C an Sylo videtur,quum du distat uno stadio,sicut omnes Optici testari debent:er-rnjj a P u .^ n equo per totum nigro videtur magis album, rriufca in pariete albö videtura ba,quam paries aibüs,& vacca nigra in distantia duorum stadiorum videtur»quam in distantia unius stadii, in qua apparec nigta' Sed quis haecj^jo^l^rindequod -^rricieoplus mberedicacur de nocte quam diluculo , quia

lY.

U 2

cum.