In Opera Astrologica Notae Editoris.
653
omnibus fere quos edidit libris recurrit innitens theoriae Gilberti suumque in usum illam ver-tens. Copernici bypothesin a Gilberto „admirabili solertia esperiundique industria suppletamesse“ censet (v. s. p. 243) suamque ipsius „nimis confidenter“ ad magnetica Gilberti re-fert, quae sententiam suam de vi attractiva Solis, de motibus planetarum eorumque orbibusellipticis confirmare videbantur.
De Gilberti vita haec pauca notamus: natus est c. medium seculum XVI, medicinaeet chymiae operam dabat, inque his artibus haud parum profecisse videtur, ita ut ElisabetliaAngliae regina ipsi haud parum tribueret salarioque annuo eum sublevaret. Praeter librum„De Magnete“ concinnavit „De mundo nostro sublunari philosophiam novam“, quam Frater Gil-berti, auctore anno 1603. mortuo, ad typum disposuit; prodiit anno demum 1651. Amstelodami.
6) p. 352. Keplerutri viduam duxisse Graetiis oriundam ibique bona possidentem supra(p. 24) diximus. Rebus in Styria contra cives Lutheri fidei addictos gestis uxoris quoqueKepleri ejusque filiae ex priore matrimonio susceptae (Reginae) bona infestabantur , et ipseplurimum vexabatur. Herwarti ab Hohenburg intercessione Casalius, Archiduci Ferdinando aconsiliis , Graetiis res Kepleri „benevole“ ad finem perduxit, dum Keplerus per 3 mensesillic versabatur (inde ab Julio in Septembrem anni 1605).
De his et salario suo Keplerus cum Herwarto haec per literas egit:
Die 11. Nov. 1602. Herwartus Keplero scripsit:
Als D. Pistorius hier durchgereist, hab ich nit unterlassen , gebürende officia und Er-klärungen zu thun, so seiner Zeit nit ohne Frucht abgehen werden.
Wegen des Herrn bestimmter Besoldung bin ich , vielleicht ohne genügsame Ursach,der Entrichtung (solutionis) halber sorgfeltig gewesen. Es ist mir aber diesfals nochraallennit gering Zweifel, und wolt ich dem Herrn wünschen , dass es also dennoch zimblicher-massen richtig, wie man es machet. Ich trag aber Beysorg, aulicos et res aulicas verur-sachen vill ein anderst; bevorab mittler Zeit und wann mau es wenigst besorgt. Sed ta-cebo, ne audiam fuivri xkxoiv , ov ntanoje fioi to x.Qtiyiov tintts. Melde es alleindarum , quoniam praevisa tela minus nocent , das verhoffentlich den Sachen in ander weegetlicher massen, da man sich dergleichen zu besorgen, rath und mittel zu suchen.
Ad haec Keplerus respondit:
S. P. et felicia ineuntis anni auspicia. Binas abs te Magnifice Vir accepiliteras proximis inter se diebus scriptas, at non ita ordine redditas. Alteras Main-hardus justo tempore tradidit; alteras D. Annibalis ministri tenuere, quoad ipse illasab aliis indicatas ab illis repetii. Factum est igitur, ut tardius responderem.Nam ex prioribus intellexeram, ultimum meum responsum nondum fuisse M. Tuaetraditum: nihil igitur dubitandum erat, quin brevi, quod et factum, alterae essentaccessurae. Passus tamen sum ferias praeterire, ob alia necessaria negotia; quaescio apud Te excusationem merere.
Beneficiis me cumulas , ut ex utrisque intellexi , more tuo. Et tibi quidemcopia est inveniendae subinde novae rationis me promovendi, mihi vero novae sub-inde gratiarum actionis comminiscendae non perinde copia suppetit. Accedant ita-que ista quoque ad pristinum cumulum; pro quibus nihil aliud dicere qmssum, quamme diligenter haec quoque in catalogum referre.
Quae in prioribus abs M. Tua de meo statu suggesta mihi sunt, attente legi:caetera , quae non debent a me expectari, ut a te dicantur apertius, ex me ipsoconjicere potui. Vera mones, et quae me cum alias, tum vero maxime, post-quam a te inculcata sunt, maxime sollicitum tenent; sed frustra. Quid prodestenim sollicitudo sine consilio 1 Sane eo ipso tempore, quo literas accepi, in diffici-libus versabar cogitationibus , suspectam habens omnem hanc promissionem , quodnon numeraretur e vestigio.
Numerata tamen est ex dimidio ea summa, de reliquo certa mihi spes inproximos dies facta. Neque tamen desino ita leviter, quin omnes circumstantiashujus aulae et praesentium negotiorum diligenter expendam. Utinam ita in promtumihi sit aliqua et providentia. Ac ego tua verba sane non tantum ut monentisaccipio, sed etiam ut consilium deferentis, non obscura, si quidem id ego sim con-cepturus. Quare tibi significandum aperte est: me paratum esse et attentum adpercipiendum abs te, quonam modo rebus meis in futuros casus rectissime pro-spectum iri censeas, neque tantum paratus sum ad audiendum, sed et ad sequendum,qua mihi licet, si quod tibi non consilium tantum, sed junctum auxilium sit in