1616 .
839
mutationis Veneris etiamnum super aliquot scrupulis dubito. Rogo majoremin modum, certiorem me facias, si Tubingae reperiatur aliquis calculi peritus,qui ad me concedere velit per aliquod tempus vel pro communicatione artisvel pro stipendio.
In literis die 22. Dec. 1616 Maestlino datis pluribus disserit Keplerus de re-fractione, nec non describit observationem eclipsis lunaris d. 27. Aug. 1616 babitam,quae leguntur vol II. p. 31 ss. et vol. III. p. Cll et 724, quo posteriori loco modumobservandi et instrumentum exponit quo usus fuerit. De studiis suis haec refert:In Epitome ultra tertiam paginam typi non processerunt, deest nobis sculptorlignarius. Itaque rogo vehementer, vel commodes vel vendas mihi typos lig-neos Epitomes tuae, utrumque dicto pretio. ... De causis physicis salva res
est; quicquid de his disputo, id inter principia refertur. Ego si minus
veram hypothesin, saltem mea opinione veram trado causam, quae multo minus(quam Fabriciana, cfr. III 128 ss.) habet absurditatis in computando compendiivel plus vel minus tantundem. Dico enim, librari planctam in linea rectaversus Solem appetentia magnetica, quae in diversis fibrarum inclinationibussit diversae fortitudinis; metior hanc fortitudinem per sinus, effectum per (sinus)versos anomaliae eccentri, pro ratione vero distantiarum ad Solem facio tar-dum vol velocem re vera, llypothesis est physica, quia habet exempla phy-sica magnetis, est physica, h. e. naturalis, quia vera et educta ex ipsa naturainterna corporum planetae et Solis, est physica, quia modos omnes tenet motio-num naturalium; est tamen etiam astronomica, quia compendiosissime potestcomputari aequatio et distantia planetae. Posita enim anomalia eccentri, daturmihi sinus ejus complementi vel excessus, et ut sinus totus ad hunc, siclibratio dimidia seu eccentricitas tota ad partem librationis illic addendam,hic auferendam a semidiametro orbitae planetae. Demonstratum est solidis-sime, his librationis simplicissimae legibus effigiari orbitam ellipticam. Sequituraequatio, cujus sunt partes optica et physica. Optica est ex eccentricitate,physica ex naturali tarditate ob distantiam a Sole auctiorem. Rursum hanccomputo facillime. Nam ut est sinus anomaliae eccentri ad totum, sic area(seu potius valor) trianguli aequatorii ad aream (valorem) illius trianguli, quod
in anomalia media stat, existens omnium maximum. In parte reliqua
aequationis opticae rursum utor sinu complementi vel excessus anomaliaeeccentri, cui addo vel detraho eccentricitatem, et ut distantia planetae a Solead hanc factam, sic sinus totus ad sinum complementi vel excessus anomaliae
coaequatae. Vides, nihil interesse astronomiae, physica sit hypothesis
an ficta, dummodo computemus inde.
In literis datis d. 5. Maji quaesiverat Keplerus, quo loco essent Maestlini studiachronologica, suaque illi tradiderat; cum Maestlinus non statim responderet, petit in literisdatis mense Septembri, cum nondum certior factus esset, an Maestlino redditae essent„schedae chronographicae“ suae, „ut se faciat securum et, si placeat, remittat.“ Maest-linus respondit ad literas has d. 21. Septembris, avidum se chronologica Kepleri etcum voluptate legisse. Propositum sibi esse, de aliquibus Keplerum monere, esse veroea nondum descripta, sed proxima occasione se omnia simul missurum. Placere sibiadornationem Epitomes, caute vero agendum esse propter eos, qui pro hypothesibususitatis defendendis nimium laborent. „De Luna quae scribis, pergit Maestlinus, nonplane intelligo, existimo autem, hic a causis physicis abstinendum esse et astronomicaastronomice, per causas et hypotheses astronomicas, non physicas, esse tractanda.Calculus enim fundamenta astronomica ex geometria et arithmetica postulat, non con-jecturas physicas, quae lectorem magis perturbant quam informant. Sed non dubito.