Band 
Tome second. C - I.
Seite
802
JPEG-Download
 

Soz

H O S P I N I E N.

(4) Heideg-ger. in VitaHospiniani,fag. z J.

(s) Idem ,ibidem.

(S) Hei-degg. tbid.

p.tg. 8.

(7) Ibidem,f*g. 11.

(i) Ibidem.

(9) Anti-Gratianumìnsuper mo-liebatur,quo de-monstrareinstitueiat,Graíianum insue Uecntomulta f alfa ,pKgnantia ,eammentìtiadr notba réci-tât e. tum veroimpuderter >fallaciter »malitio'e &imp e c-rvum-pere Idem,ibidem.

on lui donna une Eglise qui n’étoit éloignée de Zurich que d’une lieue. La poussière du Collegene lui ôra pas le courage de s’engager à une entreprise relevée , £c d’une vaste étendue ( C ).Comme il donnoit à l’étude de l’Histoire Ecclésiastique tout le tems qu’il avoit de reste, il formale plan d’un Ouvrage qui pût montrer aux Catholiques Romains, que c’est à tort qu’ils se vantentque leurs doctrines font conformes à PAntiquité. 11 ne put pas achever son entreprise ; mais ilen sit voir de grans morceaux (D), qui lui aquirent beaucoup de réputation, êc qui obligèrentses Maîtres à le retirer de la poudre des Ecoles, pour le placer dans un lieu plus éminent. 11 focfait Archidiacre de l’Eglise Caroline le z p de Septembre ipS8. Six ans après on le fit Ministrede l’Eglise Abbatiale> emploi qui lui fut d’autant plus commode, qu’il ne le détournoit pas tantde fon\grand dessein. L’Ouvrage qu’il publia fur l’Eucharistie , ík celui qu’il intitula Concordiadiscors , chagrinèrent terriblement les Luthériens. Ils le chagrinèrent à leur tour par leurs Ré-ponses (£)i à quoi il n’acheva pas fa Répliqué, parce qu’il fut que les ennemis communs des

Pro-

verez dans Mr. Heidegger bien d’autres personnes issues denotre Rodolphe. Celui-ci, aiant perdu fa femme l’an 1612,fit les réfléxions que doit faire un bon Chrétien , St cher-cha fa consolation assez promtement dans un second ma-riage. Patienter tamen domefticam illam calamitatem , utcun-que acerbam, tulìt, memor utique , b mortalem se duxiste,cy ad sternam beatitudinem prsmifiste. Consolabantur etiammox orbitatem ejus secundo, nuptis cum matrona honeflistimaMagdalena Wirzia , nobilis cy eximii viri Conradi Wirzii,Prsfeâli quondam Vadivìllani, slia, bonis ominibus contrac-ts., cy d. xiii. Mas An. m. dc. xn. solenniter célébrais. (4).II avoit éprouvé qu’une femme ne le détournoit aucunementde l’étude: Cujus consortium tantum abefi ut, quod Roma-xenses nostrìs objiciunt, impedimentum aliquod ftudiis ejus piisobjecerit , ut magno illi contra cy dulci ad omne opus bonumincitamento adjumentoque fuerit ( 5 ).

(C) ll s'engagea à une entreprise relevée cy d.'une vasteétendue. ] C’étoit l’Histoire des Erreurs de la Papauté. Laprémiere pensée lui en vint après s’être entretenu dans uncabaret de village avec son hôte, qui croioit ridiculementque la vie monastique étoit issue du Paradis! Fastum ali-quando serunt, cum illa excurfione necessum haberet in hospi-tio per no tiare, hospitem rufiieum non incuriosum crebra secumcolloquia miscentem , cy de Origine Papatus, vits in primisMonafiics, quam ille pro fimplìcitate sua ex Paradiso arces-sendam ridicule sustinuerit , anxi'e inquirentem , ansam fililibros de Origine errorum feribendi prsbuiste (6). II consi-déra que les Papistes batus par l’Ecriture se retranchementdans la tradition, & ne parloient que de leur antiquité, Scde la nouveauté des Protestans. Pour leur ôter cet asyle, ilrechercha la naissance Sc les progrès des cérémonies 8c desdoctrines Romaines, Sc par quels dégrés la vérité que Jesus-Christ & ses Apôtres avoient annoncée, avoit fait place auxinnovations, lmpetum concepts animo suo plane heroicum, cylaude nunquam intermoritura dignifstmum fifiitis illius vetus-tatis spetirum debellandi, Gibeoniticasque artes cy fraudes,monstratis genuinìs errorum , qui paulatim Ecclefiam inunda-verant, originibus detegendi, convellendique. Et magna qui-dem molis , immenfique laboris opus aggrediebatur , cum decœlefti dotlrina, cy ceremoniis vers primitivs Ecclefis, tumde inclinatione cy depravatione ejusdem dotlrins, deque cere-moniarum mutatione , autlione cy progrejfu iis seculis, qusChriftum cy Apostolos primum , deinde vero ConftantinumImperatorem, imprimis autem Gregorium M. secuts sunt ( 7 ).II se proposa principalement le Batême, l’Eucharistie , lesTemples, les Fêtes, les Jûnes, les Ordres, les Moines, laPrimauté du Pape, Sc les Enterremens ( 8 ). II commençaaussi à composer la Vie des Papes, Sc une Critique de Gra-tien (9). II avoit environ quarante & un ans, lors qu’ilforma ce grand dessein.

(D) . . . ll en fit voir de grans morceaux .] Donnons iciun état des Livres qu’il publia. Le prémièr fut une Ha-rangue de origine cy progrejfu Rituum cy Ceremoniarum Eccle-siasticanm. II l’avoit récitée dans une Assemblée Acadé-mique, Sc la fit imprimer l’an 1585. Deux ans après, il pu-blia son Traité de Templis, hoc _ est de origine , progrejfu, usucy abusu Templorum, ac omnino rerum omnium ad Templapertinentium. II en fit l’an 1603 une seconde Edition, quifut non seulement corrigée, mais aussi fort augmentée; caril y joignit la Réfutation des Argumens que Bellarmin &Baronius avoient produits en faveur de leur Parti fur cettematière depuis la prémiere Edition. L’an 1588, il publiale Traité de Monachis, feu de origine cy progrejfu Monacha-tus ac Ordinum Monasticorum, Equitum rhïlitarium tam fa-crorum quam fecularium omnium. II en fit une seconde Edi-tion l’an 1609, dans laquelle il réfuta le Livre de Bellarminde Monachis, publié depuis la prémiere Edition de son Ou-vrage. II étoit sur le point de publier l’an 1589 le Traité deorigine cy progrestu Jejuniorum, lors qu’un Ouvrage de Bel-larmin tout fraîchement imprimé lui fit conoître que ce Jé-suite promettoit un Livre sur cette matière. II diféra doncla publication de son Ouvrage , jusques à ce qu’il y pûtjoindre la Réfutation de ce que Bellarmin alléguèrent. Maiscomme il s’apliqua à d’autres choses en attendant, il n’a-cheva jamais ce Traité-là. Ces autres choses furent les Fê-tes, fur quoi il publia deux Volumes, l'un en 1592, Pou-tre en 1593. Le prémier traite de Feftis fudsorum cy Eth-nteorum, hoc est de origine , progrejfu, ceremoniis, cy ritibusfeftorum dìerum Judsorum, Grscorum, Romanorum, Turca-rum, cy indianorum. II le fit réimprimer l’an 1611 , avecplusieurs Corrections & Additions. Le second traite deorigine , progrestu , ceremoniis , cy ritibus feftorum dierumChristÌMorim. II le fit réimprimer l’an 1612, avec de bons

Suplémens, qui servoient à réfuter Bellarmin sur I’IdolâtrieRomaine, & Jaques Gretscr fur la Fête-Dieu. L’an 1598,il publia le prémier Volume de l’Histoire Sacramentaire:Hoc est libros quinque de Ccens Dominics prima inftitutione,ejusque vero usu cy abusu in primitiva Ecclefia, nec non deorigine, progrestu, ceremoniis, cy ritibus Mists, Tranfubstan-tiationis, cy aliorum pœne infinisorum Errorum, quibus Caen*prima institutio horribiliter in Papatu polluta cy profanata est.Quatre ans après il publia le second Volume de cette His-toire , qui contient les Démêlez qui ont régné entre ceuxde la Confession d’Augsbourg, Sc les autres Protestans furla matière de l’Eucharistie. Le Titre de l’Ouvrage est deorigine cy progrestu Controverfes Sacramentaris de Coena Vo-mini inter Lutheranos cy Orthodoxes quos Zzvinglianos cyCalvinistas votant exorts , ab anno Christi Salvatoris IJ Ousque ad annum 1602. II publia l’an 1607 un Ouvrage inti-tulé, Concordia discors, feu de origine cy progrestu FortnulsConcordU Bergenfis. L’an 1619 il publia un Ouvrage contreles Jésuites : Historia Jefuifica, hoc est de origine, regulis ,.conflitutionibus, privilegiis, incrementis, progrestu, cy propa-gatione Ordinis Jefuitarum , item de eorum doits, fraudibus,imposturis, nefariis facinoribus, cruentis consthis, falfd quo-que feditiofa cy sanguinolent a dotlrina (10). C’est par laqu’il fihit fes Compositions, résolu de n’emploier déformaisfa vie qu’à des prières, qu’à de saintes lectures, & qu’à desaintes méditations.

(E) Deux de ses Ouvrages chagrinèrent les Luthériens : H sle chagrinèrent à leur tour par leurs Réponfesf] L’Histoire dela Guerre Sacramentaire entre les Luthériens Sc les Calvi-nistes , & l’Histoire du Formulaire de la Concorde , fontvoir tant de confusion , tant d’emportcment, tant debrouilleries, Sc tant de chicanes, dans le Parti Luthérien,que ce seroit un miracle si ces deux Livres n avoient fu-rieusement irrité les Théologiens Saxons. On choisit enSaxe pour réfuter Hospinien un homme qui étoit fort pro-pre à éblouir le public ; un homme , dis-je, qui traitaitlès Adversaires de haut en bas, Sc qui se donnoit des airsde Maître. Rien n’est aussi propre que cela à cacher lesmauvais endroits d’une cause. Historia Sacramentaris p arsposterìor cy concordia illa discors vehementer eos, qui Luthe-ranarum partium affeclas se prosest sunt, urebant-, qui eorufstoperum vim chryfìppeis Jophismatis, cy tortuops argutiis , aert-busque diâîeriis convellere maximopere laborabant. Constatautem, utriusque operis refutanii in Saxonicis oris negoli !tfí>Leonhardo Huttero, Wittebergenji Profestori, homini arrog& n ~ti cy prave facundo , datum este. Et primum quidem -^ n 'AI. DC. XI. personatus ille, uti prudenter conjetíabant > f r0 ~diit, larva jcilicet astumpta cujusdam Chriftophori à Vasts’S. Theologis Candidati, sub qua adversus ea, qus Hospi nia 'nus in Annalibus Sacramentariis ad annum M. DC.XlA. ( ! Lgesta prodidit, vernacula scriptione ingenii fui libidìnem p r stcaciter satis exercuit (12). Dès que David Pareus eut \ uce prémier Ouvrage d’Hutterus (13), il en avertit Hosp 1 "nien, Sc lui conseilla de répondre en Allemand, fans atten-dre que son Adversaire continuât à le réfuter. Adverji< sCommentarium tnum alterum de re sacramentaria, neC nl>nConcordìam discorâem comperimus, mandatum ex aidanica D. Huttero datum, historiam tuam ut refutaret. é.a 0raste etiam illum ea in re ex domesticis meis studiosts cognov-His nundinis Lipsenjtbus prodiit Germanisa hsc Historis Sacf^mentaris confignatio , usque ad annum 29 dedutta. í ' rvobis non este vifam. Author magna pollicetur, cy triumpest, ut audio, nostris viciais, cy c. Percurri lìbrum. 1 r ■magnifica mendacia nihtl video novi. Suaferim ut vej .hujus scriptoris, qui haud dubïe est ille Hutterus , prernaf >’co, neque exspetles , dum tota môles te opprimât*^ oS .magnum opérs pretium Germanise respondendo ( r 4 F | apinien composa tout auffi-tôt une Répliqué, mais st ” v ‘ e jpublia point (15). L’an 1614 on vit paraître un nOuvrage d’Hutterus fous le Titre de Concordia c fst. aru!nfeu de origine cy progrestu formuls Concordis Eco est rj ()S .Confestonis Augustans. On prétendoit y dépouillerpinien de tout ce qu’il pouvoit avoir aquis de repu ‘ ur .lbit du côté de la Science , soit du côté de la Q aQuo quantum de libro ipfo, tantundem de erwsl/Wtfjj’ ^ V,doris cy judicii Hospiniani fama, jusque Ecclefis !n J ^detrahere poste fperavit. Opus ipfum haud exigus w

*»«««, prod.it, ast si inanem verborum st

pi tum , cy rerum , convitiorum , fplendidarumque ^

rum tumorem ei demeres, tantum non a incitasre i^.que in nihilum recidere liquebat (lô). .es ^

nien lui conseillèrent de répliquer incessammen , . £ > a

batte l’orgueil de son Adversaire C 1 7 )* h P 1 v.unie.

,1-' f"*/'vie u,

jjeìtcêf

prés 1 /

ftet hr ‘ t

------

líani-

(n)

i

Jjolp 10fti- 11, <(„1 *•%>

. t-

Itnsp 1 * .

M

??£•

S f

purg« uS ;

rhidcf'f

nf"

îSf

T#

iN'

f Î4 )

degg, in Vit»lloípwisni pM-

fr f) Nsn dé-fait fan* eea-fe Hespinht- .

w 11 titiste

f u- . , . »

jefenato Ur-

vam estftfé

detraxit,

adormta

feripttone

vemacuidp

am ér bijt» m

ist

<nAt*f

tri '

fa

tatem /

ceíiscavitpadverUntisvanìtatemfi -

lidè detixit.

Á r efue rame»nfpcnfia tfi-bxc y omuiiusmontri s abfe-furA> itteevit-idit. ld.ibìd.

(r6) Hei-

deg. U Vit*fíoí'pìoim'b

M* 22 '(rrjStneme*

ra réprimé* ■dam rxuitar.-tem ticmmsiwdactfím.

Jdcm,ibid»

par, z+