r> E S P H AE n A
tem ; Ac si summa non excedat 14. erunt horre ab ortu So-lis prxcedente, sin excedat, erunt hone ab ortu Solisprxcedente quidem; sed respectu occasus illius, a quoItalica; numerabantur, erit subsequens.
AÜronomic* Hor* Conmrtuntur .
In E »ropaasCic. Sinon excedant u.coinciduntcumEuropaeis a Meridie computatis ; si excedant iz.abie-ctis 12. restant Europxx a media nocte subsecuta illumMeridiem, a quo Astronomica: numerabantur.
In Babylonicas sic. Adde Astronomicis semidiurnumtempus; & si summa non excedat 24. erunt Babylonica;ab ortu praecedente Meridiem illum,vnde Astronom icasnumerasti; sin excedant, abiectis 24. restabunt horae Ba-bylonica:,sed ab ortu subsecuto illum Meridiem.
In Italicas sic. Subtrahe Astronomicis semidiurnumtempus, si illud suerit minus illis, Sc restabunt Ira licxab occasu subsecuto illum Meridiem, a quo numera-bantur Astronomien . At si tempus semidiurnum fue-rit nquale aut maius horis Astronomicis, adde illis 24. &subtracto ä summa semidiurno tempore, restabunt Itali-en ab occasu Solis praecedente illum Meridiem, L quocomputabantur Astronomie« .
Europa* a Media Nocte Vertuntur .
In Astrenomicas sic. Adde Europaris horas 12.
In Babylonicas sic . Subtrahe Europaris Seminoctur-num tempus, si potes; & habebis Babylonicas ab ortusubsecuto illud Medinoctium, ä quo Europaeas numera-bas Si non potes, adde Europaris horas 24. & summa;subtrahe Seminocturnum tempus; restabunt enim Ba-bylonica;, sed ab ortu praecedenti illud Medinoctium.
In Italicas sic. Adde Europaris Seminoctumam quan-titatem -
S C H 0 L l A.
/ \ mos efl horas numerandi non ab Occas» SolisV vero, sed d Ciuili , vel Artificiali , nempe vna fi-
mihora post verum Occasum Solis; idq-, oh Crepufiulum*Vespertinum^ aut Auroram Vespertinam, in quäm dies pro-ducitur ingratiam Operarum, & Artificum ; habenda estratio illius semihora , que subtraFla ab Italicis Solaribusdabit horas It alte as Ciuiles; addita vero C suilibus dabitSolares .
II Causa diuidendi bifariam diem Natu,ralem irt ho-ras ix.d Meridie, & 1 2. d M edia nolle fuit commoditasmaior numerandi illas in horisonis horologijs; ob quam*tandem, horologia illasenas tantum horas totidem percus-sionibus pulsans, cum facile alioquin diflinguat ipsum vul-gus , fintnejex simpliciter, an sex duplicata; nam fi m Ale-ridie audierit fex pulsus ; pronunciat tamen horam 12. dmedia nolle. Sunt autem ad vsum Ciuilem& Ecclefiafii-Imp&Mu cum magis idonea hora Europaa , quam Italica (parciteHorarum Itali) aut Babylonica ; tum quia numerantur punfhs dieb«;. magis fixis, & certis ; tum quia eodem femper numero ho-
rarum numeratur hora AIeri diei, & media Nociis , sem-per enim efi duodecima; ideoq; Negotia ,& Officia, quacertis horis d Ai edra folle, vel d Aleridie alligata sunt, ea-dem femper hora,seu horarum numero eodem fiunt toto an-no. Vtfi Prandium , aut Concio fieri confueuerint hora 2.ante Aleridiem,seti 1 n.pofi Mediam nollem,non erit opusmutare horam, & admonere Populum subinde de hac mu-tationes Sed hora femper 10. hac facienda conflabit; &vni Horologij publici Custodi cura incumbet, ita dirigendiEiorifomum, vt infpcäa linea Meridiana ; hora n.pulfe-tur in momento Aleridici . Qua commoditate sane ca-rent, quivtuntur horis Italicis,aut Babylonicis. Nam, vtexemplo vno id pateat. Roma hora illa 2. ante Meridiem,Diebus Aequinoctialibus efi 16. Italica; fed die Solstitiqefl'ui efi 14. *. Italica; at die Bruma efi 17. min.3,0. Ita-lice, & spe liatis horis Solis; namCiuiliter mxta diEla-jScholio 1. erit illa 14. hac 17. Quadam tamen sunt , quane apud utentes quidem horis Europais, possunt fieri toto an-
X N C 0 M M V N Z5
no, eadem hora; Vt Matutina Breuiarfi Romani recitatio,qua ex priuilegio fieri potest fiatimvbi Vespertinum tempusincceperit , hoc efi vbi transierit dimidium semidiurni tem-poris d Meridie computatum , tunc enim Sol propior efiOccasui , quam Meridiei, ideoq; Vefperttnum tempus i amappetit. Hoc igitur officium licet die AequinoEhali possitinchoari fiatim post horam 3. d Aleridie; Roma tamen nonpotest die Solfiitij Aefiiui nisi hora 3. 0 1 minutis 43. d Me-ridie elapsis; at die Brumali poterit inchoari hora 2. & mi-ttut. 1 f. d Meridie elapfis.
1 ll Illi qui sunt Occidentales, possunt tot horis esse Occi-dentaliores nobis,vt numerent vnam Sem minus quam nos ;
Et e contrario Orientales possunt e [je adeo Orientales, vtvnum diem plusquam nos in Kalendario eodem numerem .
Fac enim locum ejfe Occidentaliorem Roma gradibus 19 s.Acquatorts,seu horis 13. mxta diila Cap. 12. CT 13. cuiuf-modi efi fere Isabella vna insularum Salomonis aut Qui-uira Vrbs Regni Quiuirani; Et Roma Pascha celebrari die22. Martij,ita vt Sabbathum Maioris Hebdomada finia-tur in occasu diei 21. O“ mane seques incipiat bor a 1 2. Ita-lica diei 22. Marti); tunc enim in Isabella, aut Quiuirx,erit hora 2 3. Italica,sed diei 21. Marti],& fic adhuc Sab-bathum, & ieiunij tempus; O" fic de similibus.
IV Pojfunt praterea ali] alijs ejfe adeo vel Occidenta-liores, vel Orientaliores , vt dum vni numerant hora: Euro-paas d Meridie,alteri iam numerent Europaas d media no-lle, O“ quidem cum dissidio vnius diei in numero dierum*anni. Vt in eodem,de quo Scholio 3. Exemplo; hora emnoMatutinaPaschatis,feuix. Italica , erit Romanis 6.pofiMediam nolle diei xi. Marti]; at Quiuiranis erit $.pofiMeridiem diei 21. Marti ].
V Iter facientes Occasum versus , & tempus Horologijs Numerusconsuetis 24. horarum metientes , possunt tandem in m- dierum mi.mero ,& denominatione dierum eiusdem Kalendari], vno ner euri aidie deficere , CT contra qui Ortum versus eunt , vnum diem Ortum .amplius qudm alioquin oporteret numerare . Primum*
reipfa contigit Socijs Ferdinandi Magellanici, qui Hispalifoluen’cs anno 1 s 19. die Augusti 10. occidentali nauiga-tione totum Orbem circumlustrarunt, & anno 1^22. re-ner fi sunt Hispalim die Septembris 7. vt numerabantHispalenses*zt illi Naucleri putabant ejfe diem 6. Septem-bris , vt narrat Pigasetta in illius Nauigationis historia , &rt-ri/oRamusius .
Causa huius hallucinationis est, quia Nauigantes Oc-casum versus,Solem velut fugientem sequuntur,ideoque illisdies producitur quotidie, adeo vt tandem colleBis illis dieiappendicibus , vna dies integra inueniatur distributa , ac ve-lati dispersa in reliquos omnes dks prxcedentes; Fac eniminitam nauigationem , aut iter ab Infula S.Thorna, quaest in Aequatore, die prima lanuarfi in ipso Meridie , &nauigari in Aequatore Occidentem versus horis 24. confi-ciendo gradus ( quod dico Claritatis non vsus gratia ) 1 s.ergo elapfis in H orologio horisono horis 24. tamen in Horo-logio Solari, restabit adhuc vna hora ante Meridiem, quiaMeridianus ille, ad quem peruenisti , vna hora est occi-dentalior infula S. Thorna. Imperitus itaq ; Naucleruscorrigendum putabit horifomum , C 7 putabit illud acceleras-se hora vna', cum tamen deberet in itinerario Nauigatio-nis dicere : Secunda die peruenimus, ad locum talem,hora 24. post Meridiem factum in Insula S. Thoma’; sedin illo loco hora 2 3. tantum. Sic igitur pergendo , abfol-ueretur totus Aequator, & rediretur ad Infulam S. Tho-ma absoluto die 24. refpeElu Meridiani, in quo est Infula -/
S.Thoma; & tamen Naucleri Solem secuti computarentdiem tantummodo 23. Contrarium autem eueniret, ob con-trariam causam, Nauigantibus fic ad Orientem , nam*vnum insuper tandem diem nempe 2 s- computarent .
Traflauit hoc Problema noster Molina tn fine operis fexdierum, &BlancanusinSpharainfinelibri7. proponenscasum de duobus Nauigantibus, vno ad Occasum, alteroadOrtum, aefibi occurrentibus , atq; in numero dierum*toto biduo diffidentibus , fed alia multa hinc nascuntur pro-blemata ; Effentne htiiusmodi Nauigantes obligandi ad ie-iunium, vel diem festum, vel intercalationem Bistextt ,&c.an possent sequi numerum & ordinem dierum, luxtacom-putumab ipsts fatfum fellando Solaria horologia ? Adqua nos hoc loco digredi non decet, falua instituta Isago-ges breuitate , C T fine nobis proposito.
\