P4 LIBER TERTIVS

Spiritus. Quamquam non sum nescius ä S.Hieronymo& nonnemine interpretum aliud intelligi hoc loco nomi-ne Spiritus . Sed hxc qitfestio de vi niotrice Syderum autCadorum, vniuersalis est,] & ad I.9. de Systematibus, 8 cHypothesibus reijcienda. Interea monitum te velim ' stSol actiue Se ab intrinseco moueatur, ita moneri in bo-num Planetarum aliorum, & Sublunarium, vt tamenmoueatur in bonum proprium, non solum quia a Pla-netis vicistim variam influxuum miscellam recipit, sedetiam quia bonum ipsius est vim suam exerere, ac mani-festare , & fungi illo munere, ad quod eum DEVS de-stinauit, iuxta illud Psalmi ■ Ordinatione tua perfeueratDies , quoniam omnia feruiunt tibi . At si ab Intelligentiaextrinsecus moneri dicatur, non erit tamen hic motusSoli perpetuo violentus, quia congruit potenti® ipsiuspastiu®, & exigenti talem motum , nec tendit ad de-structionem ipsius, sed ad perfectionem eius absq. de-trimento eiusdem manifestandam, & in tantanf effectu-um varietatem diffundendam. Nec Inteljigentijs ad mo-nenda sydera opus est potentia animali, quidquid dicatKeplerus I.4. Epitomes Astron. pag.fo8.

Magnetica, VII MAGNETICA VIS, attrahendi ad se Planetasxit solis . parte illa, qua sunt amici ac sympathici, propellendi au-tem , qua inimici & antipathici, tribuitur Soli a Kepleroc, 6 . Astronom. Opt. & in Martis comment. part.z. c.33.& 3 4. ait enim a Sole mediante lumine, tanquam manuprehendi Terram aliosq. Planetas; & dum attrahuntur,ap propelluntur, aut dum ipsi agilitate, aut inertia luaminus magisue resistunt, conuerti tandem in gyrum äSole circa sili corporis centrum vertigine circumacto;ideoq, tardius moneri eos qui plus a Sole distant, & tar-dissime eosdem quando Aphelij sunt, hoc est a Sole ma-xime remoti; velocissime autem cum Perihelij, seu Soliproximi , quod &c I.4. Epitomes Astronomice Copernica-11® p.3. q.s.indicarat dicens. Soli ad circumferendum^Planetas Orientem versus , pro manibus virtutem effe fuicorporis , lineis retiis radiorum , in omnem Mundi ampli-tudinem emissam . Sed hanc ipsam vim motiuam inquiteste ab anima corporea Solis, qu® est formatrix forma-rum in Sublunaribus, talis fere qualis est facultas forma-trix fatus in vtero animantium. Contra vero Bullialdusl.i.c.12. Astronom. Philol.& I.4.fui Philolaic.i.censetPlanetas omnes ab intrinseco moueri, eo quod necesta-lio moueantut; quod argumentum minime necessuiumest.Addit Keplerus in Epitome pag.386. Fibras has tran-site de signo in signum motu qui alias Apogeo Solis tri-buitur , & Terram crusta: includit , de quo figmentoalibi.

SelisTigu- VIII FIGVRA Solis rotunda nobis apparet proculta , ab Horizonte eleuati; ik Solem quidem Sph®ricwn es-/ se, pleriq. cum Stoicis censuere apud plutarchum 1.2. de

Placit.c.20. &22. vbitamen refert Philolao, & Anaxi-mem visum esse planum in modum Disci, aut mensa: cir-cularis ; Heraclito autem instar Scaphij. Plane anus ta-men 1.10.Spirat® c. 1 i.putat omnia eius phanomena sal-ua effe, si dicatur Sol hemispharicus; At macula: in Solislimbo angustiores fact® , & in meditullio ampliores,spharicum effe, ct moueri vertigine circa suum centrumprobabiliter suadent. Accedit nobilitas figura- Sphari-c® , nobilissimo syderum congruens, & tequaliter quo-quouersum suos radios in Mundum superiorem atq. in-feriorem diffundenti.

Cur Sol ^ Apparet tamen Sol planus ob ingente distantiam;jplanus ap. siquidem ex Euclidem Opticis, theotem.2s.Lc Alha-pareat 1 x - en0 1 .3. propos.2 s. Sphara eminus fpeilata videtur circu-lus , eo quod nequeat visus discernere maiorem distan-tiam marginum, ä lrunore distantia partium, qua:suntin medio eius, a nobis ; ac proinde alliniemus omnia il-lius puncta visibilia aqualiteri nobis distate, atq. adeoplanam superficiem obtinere. Atqui ob eandem distan-tiam non postumus certo discernere angulos sydetum,si sorte sint hexangula, aut polyangula, aut Sph® ricoan-gula vt die putat iordams Prunus-, Nam nec flammacum valde distat, apparet pyramidalis, siquidem ex Al-hasceno 1.3. ptopos.25. Lc sp. figura multilatera ex magnoSolis ospt. interuallo visa, fine angulis apparet, & circularis. Certeruas . Sol Telescopijs maioribus perspectus,videtur habete su-

perficiem crispam, L< leniter inaquale, vt aguouit Schei-

D E SOLE .

nerusi n Rosa Vrfina pag.604. esto antea in disquisitio-nibus Mathematicis pag.31. inaequalitatem illam prae-sertim prope Horizonten! Sole spectato, vaporibus Ho-rizontis tribuisset paulo post ortum excitatis; Athanafiusautem Kircher 1 .1. Artis Magnae p. 1. c. 1. eiaculationi, &vorticibus flammarum, ex Sole perpetuo emicantium -At saltem esto nobis Sol aeque rotundus ac Telluris glo-bus , nempe Physice, & ita vt eius rotunditati modicainaequalitas superficiei nihilo plus obfit, quam montes acvalles Terne, aut vallicula &: colliculi in superficie maliamanti j ,

X Iam veto Solis in ipso Horizonte, & prope Horizo- solElifiti-temtamin ortu quam in occasu figura Ouifonnis appa- ens.ret,& quasi Elliptica q ita tamen vt quo altius ab Hori-zonte attollitur, eo magis ac citius Ellipsis illa ad circu-larem figuram redigatur, vt cernere est in duobus prq-sentibus Schematismis , in quorum priore A B, SolisHorizonten! Physicum inferiore limbo perstringentisspecies exhibetur; in posteriore autem H, Solis species

paucis aliquot gradibus ab Horizonte exrantis. Quy qui-dem Emphasis, non est merum ludibrium oculorum,aut fallacia oitaab humoribus oculi, & contractione-,pupillae in altitudinem, dilatatione autem in transuerlamlatitudinem; nec est a vitris Telescopij, cum videaturhaec Phasis, &■ nudo oculo, & in tabella candida, aut inparietibus Soli Orienti , Occidentiue obiectis , tantoq.maior sit Ellipsis hac Helliaca, quanto vapores Horizon-tis suerint crassiores ; nec est in Sole ipso, cum longe abHorizonte circularis appareat: Ergo est in idolo > seu si-mulacro Solis facto in vaporibus Horizontis, & specieillius ad oculos per radios refractos transmissa, vt erudi-te docet noster Scheinerus in libello, qui inscribitur SolEllipticus , vcexeoPettinus Apiario 8. Progymn.4. pro-posit^.Quod ex signis confirmatur ac proprietatibus Re-fractionis , qu® in hoc Plia-nomeno maior est in parte-»propiore Horizonti , ibiq. praiceps, ac subitum incre-mentum capit. Est igitur hoc Phaenomenon Refractio-nis soboles in Atmosph®ra genita; cuius causas subtiliusin libro nostro Optico trademus, interim vero sat est pre-cipuas indicasse.

XI Qupniä ergo radi) Solis, ex puriore aere, in defio- Cxufi El~rem Atmospher® superficiem sph®ricam, & Terre con- HpfisScU-ccntricam incidunt, ali) perpendiculariter absq. vlla re- rts •fractione, ali) ab eodem licet puncto Solis oblique, cu-iusmodisunt, qui ad oculum nosttum , extra centrum,Atmolphaia- huius positum perueniunt, & obliquius illi

inci-