z66 LIBER DEC1MFS

turas satetur Hodierna? Postremo si quis cuumcutm.didis maculis , circumuoluit circa axem, videbit appa-rere multas phases longö diuersas ab his »qux in Satur-no apparent*

Criß iitui Rugenij Syßema Saturnium .

17 Trimo Cristianus Hvgenius , vfum se Telescopio pe-dum 11. RhenoJandicorum, vsq; ad 19. Februari) Anni1656. deinceps autem Teleicopio pedum 25. & sertibractea, cuius vitrum obiectiuum, seu remotum latum-erat vncias 4. sed aperrüra 2 oculare autem constabarex binis vitiis iunctis inuicem , vnico conuexo xquipol-- . . .. lentibus, & latis singulis vnciam 1J. radiosq; colligen-Hutenilni uhus paulo intra vncias z. vnde xstimari potest excel-fttfitnti*' lentia lentis obiectiute ,tam breueeonuexum tolerantis.

Cum autem demonstraueritin Dioptricis speciem perTubum opticum visx > ad speciem nudo oculo visam.,,eam rationem habere, quam distantia foci vitri obiecti-ui ad distantiam foci vitri ocularis; distantia vero focivitri prxdicti obiectiui esset pedum 2;. seu vnciarum.»276. foci autem ocularis distantia minor aliquanto vn-cijs ;-sequi vt Telescopium multiplicaret obtectum cen-ruplo.cumGalilxus tubus solum multiplicatterittrige-cuplo. Tali vero Telescopio semper vidisie se ansas Sa-turno coniunctas,quotiescunq; illum ansatum vidit,nambis vidisse illum solitarium , ac rotundum, quando au-tem videbat illum ansatum coniunctim Telescopio 23.pedum, spectatum tamen Telescopio pedum sex vidissetricorporeum,puta Anno 1658 adte 10. Nouemb-vndeconcludit, ex imperfectione tubi oriri,vt appareattri-corporeus. Quotiefcunq; autem vidit Saturnum rotun-dum, vidit Zonam secantem bifariam eius discum, aliasautem Anno 165 5* superiorem medio , aliis inferioreminloue binas Zonas, non obscuriores ,vt alij produnt,sed lucidiores reliquo Iouis corpore obseruauit; contraIn Marte Zonam obscuram,& mediam disci partem-.obfuscantem ,latamq; partes 2- qualium diameter discisit j. Fixarum diametros, infecto prius leniter vitro ocu-lari, fuligine, vidit tanquam lucida puncta tmediamqueFixam in ense Orionis non vnicam este, sed ex 12. Stel-lis valde discretis constantem. Deniq; tali tubo primumobseruatum sibi Planetulutn circa Saturnum oberran-tem, quam Lunam Saturni vocat.

j8 Ab Anni enim 1655.die 25-Martij stylo Gregoria-no , vsq; ad Anni 1659. diem 26- Marti), hotamq; iof.profert Lunula; huius obseruationes fere 70. ex quibuseumcit Comitem hunc ambire Saturnum diebus 16. &ad eundem situm reuetti totidem diebus, eiq; b,s modocitra,modo vitra iungi, bisq; ab eo distantiam maximamhinc inde sortiri,qu? non excedit scrupula prima 3'. 16".a centro Saturni computata- Ex dictis igitur obserua-tionibus Lunx Satutnin^ Theoriam constituit,descriptoex Saturnii globi centro circulo, diuisoq; in partes xquasl6- cuius diameter AP, incurrit in oculos nostros; in quo

Comes hic secundum ordinem Signorum circumferturab Apogxo A, per C, in PerigxumP. In prima veroobseruacione Anni 1655. Marti) 25. fuisse ad situm-,num. 12- remotum ä Perigxo P, partibus 3 -J. qualiumtota circumferentia ACPI), est 1 6-& die 26. Marti) fuis-se ad numerum 1 j.& die 27. ad num-14. & die 3. Apri-

£>E PARALIP. PLAN.

lis ad num 5. & ita deinceps: esto aliquid addendum-,demendumq; sit periodo 16. dierum. Repent enim_.Comitem fuisse in Perigxo P, Anno 1659. Martij 14.circa horam vesper tinam 8. & antea in eodem Perigxosuisse Anno 1656- Marti) 23. hora item 8. post merid.Quod est interuallum dierum 1086. hisdiuisis per dies16. fiunt reuolutiones 67. & iupersunt adhuc dies 14.colligitur Comitem respectu nostri absoluissc reuolutio-nes 68. Respectu autem Fixarum , illis diebus tot prxte-rea gradus est emensus in suo circulo, quot Saturnus in-- ter prxdicta duo tempora transiuit nempe gr.40.48'.quare diuiso circulo Comitis in gr. 360. si diebus 1086.absoluit periodos 68. & insuper gr.40.48'. vtique vnodie respectu Fixarum abioluit gr. 22.34'-44". vt patetductis 68. per 360. vnde fiunt grad. 24480. adiectisq;gr. 40- 48'. vt fiant gr. 24520.48'. & his diuifts per dies1086. Ablato autem medio motu Saturni, qui est 2'. re-stat Comitis huius diurnus motus aSolegr- 22.32'. 44"-quem vt medium retineri poste interim ait, donec postplures annos constet, quantulum emendandus sit. Sub-ijcit deinde Tabellam , & Epocham, & prxeeptum procomputando motu,& situ Comitis huius ad quoduisdatum tempus: qux nos in fecundum Volumen differi-mus, vbi Tabulas Motuum Secudcrum Mobilium cumPrxceptis Exemplisq; exhibemus.

19 Absoluta Comitis Saturni) Theoria, & Praxi, Huge-nius transit ad Saturni faciem , & refutata hypothesi He-ueli/, Roberuallij, & Hodiernx , suam subijcit qux hacpropositione includitur.

Annulo cingitur, tenui, plano, nusquam cohxrenre-»,ad Eclipticam inclinato. Quam sequenti diagrammatereprxsentat.

A

Annulus hic BD, licet separatus ä globo Saturni AC»illum tamen in Zodiaco pan pastu sequitur, & xquali viad centrum Saturni nititur, sicut pons xqualitei citca-.terram constructus, luet Terra nullis fulcris innixus, eatamen mota,cum ipiatamen mouetetuifempet vndi-que aquidistans a centro Terra:, quod est centrum gra-uium . Quando autem Saturnus peife£le,& amplissimeansatus apparet, vt in Figura XIV. indicauunus, diame-ter BD, apparentis Ellipsis ad diametrum minorem sohabet vt 5. ad 2. Pergit deinde ex obseruatior.ibus suis,auctotitateq; Galilai, Gaslendi, Bullialdi, & Riccioli li-neam Ansatum Saturni, seu diametrum maiorem BD, Rietiel#parallelam esse Aquatori: qua in re tamen dicit Rjccjo- vinduam'lum sibi contrarium este , quia ex vna parte ostendit li -abHu£irfjneam ansarum parallelam esle/Eouatori ,ex altera vero ctnjurt .Anno 1650 propter obseruationem 18. Marti) factamä P. Grmialdo, negat lineam illam fuisse parallelam-.Eclipticx, cum tamen hoc ipso, quod Saturnus tunc eratprope initium Cancri (erat quippe in grad. 24. Gemino-rum) non potuerit linea illa este parallela xquatori, quiafuerit parallela Eclipticx: ac proinde deceptum fuisse-*

P. Gtimaldum inobseruando accessu ad Fixam Stellam,

& putasse eandem, qux diuetsa fuerit, iuxta dicta lib. 7.

Almag. Noui pag- 723. Supponit autem Hugenius exnescio qua obseruatione, quam non adducit, Saturnoin gr. 20. H, & sp existente , lineam Ansatum euadere-#parallelam Eclipticx - Hoc autem non supponit Ric-ciolus, sed tunc tantum lineam Ansarum parallelanuesse simul /Equatori ,& Eclipticx, quando Saturnus estin ipso principio Cancri, aut Capricorni, eo quod Paral-lelus /Equatoris tunc Eclipticam non intersecetssed tan-gat; extra hunc situm vero,hoc ipso quod linea Ansarum

paral-