z68 LIBER DECIMVS
adduxit causam , vnde protieniat vmbra illa, ob quamJait ansarum partes vicinas Saturno non apparere Tele-scopijs imperfectis • Sed neq; affert rationem, ob quamijsdem Telescopiis , vt exempli gratia nostro, totus Sa-turnus modo trisphoticus, modo cum comitibus piri-formibus, modo ansatus appareat; nam si ob longinqui-tatem extrema illa rotunda apparent, deberent lempertalia eidem Telescopio apparere - Addendum igitur vi-detur, apparere illas extremitates rotundas, quando Sa-turnus non procul abest ab Apogoo; pyriformis,quaudoinde plus abest, & in accessu ad Perigoum videri ansasmagis, magisq; cohorentes Saturno, eo quod plures, acdirectiores radios Solis ad nos reflectat.
16 Secundo ex Hypothesi Hugeniana sequitur semper Sa-turni globum , etiam amplissime ansatum eminere extraAnnuli planum, cum tamen ex Figura cap. 2. & ex Fi-gura io. cap. 9. conster apparuisse nobis totum intra-,ansas, nec poffit hoc adscnbi imperfectioni Tubi, quisi reprassentauit nobis Ansarum partes proximas Satur-no,quas tamen difficilius videri fatetur Hugenius,quamextremitates; multo luculentius reprosentasset totum..Saturni globum cum eminentia extra ansas, si reuera siceminuisset.
27 Tertio nulla est necessitas ponendi planum Annuli
parallelum plano /Equatoris, esto linea Ansatum sit ob-seruata parallela /Equatori: neq; item neceste est appa-rentem illam Ellipsim, quam Saturnus ansatus exhibet,esse Annulum ab eo vndique seiunctuin oqualiter. Sedpotest dici Saturnum esse cinctum Armilla Elliptica ipsicohiEiente in extremis diametri minoris Ellipsis ,• idquetanto probabilius, quanto probabilius est coipus con-junctum Saturno, paricer cum eo obire Eclipticam > seuorbitam Saturni, quam corpus seiunctum Potest pro-tereadici Saturnum circa diametrum maiorem Armilla:Ellipticis, tanquam circa axem/Equatori parallelum..,vel perfecta reuolutione volui, vel librati, ita vt Armillaepars, quo ipsum medium nobis bifariam optice secat,quando scilicet rotundus apparet, alias sit in suprema^,alias in infima parte , ita vt totum Saturnum inna se no-bis reprassentet, vt in Figura X- cap 9. & tunc videriamplissime ansatum - Ex obseiuationibus autem pro-teritis , ac futuris melius constabunt tempora, Lc inter-valla harum librationum. Sme autem ponatur planumArmillo huius/Equatori parallelum ,siue non.sedcir-cunmolubile, aut libratile ; possunt oque bene, ni fallor,faluari omnia Saturnino faciei phonomena, etiam sionatur vice Annuli Hugeniani, Armilla Saturno co-a;retis,& dicatur,
Armilla cingar tenui 3 plana 3 Elliptica.duobus locis colmrente j fiue parallela,Aequat ori, fiuetn / e circumuo-lubih , aut hbratili "Ver-sus Mundi Polos,
„ Probabilius quoque est superficiem planam prodictox Armillo, non eile oqualis latitudinis, sed in panibus ex-tremis , ac ä Saturni globo remotis latiorem ; in partibusvero Saturni globo cohorentibus angustissimam. Sicenim facilius intelligitur, qua de causa imperfectis tubispartes vicino Saturno saepius non appareant, extimo au-tem rotundiores videantur, nec discernantur anguli ex-timi armillo; tubis autem semipeifectis non videanturaliquando parres Armillo Saturno cohorenres; sed ta-men partes extremo, ac remotiores in formam pyti > autsemipruni oblongi appareant; omnibus autem tubis,quando apparet Saturnus peram ple an fatus, anso latio-res appareant in partibus remotioribus.
29 Sed neq; improbabile est, procipuä causam, ob quamSaturnus hoc foculo amplissime ansatus apparet circa_.20 J. gradum H,& J, este, non quia oculus noster ele-vetur supra planum Armillo gradibus 23quanta estdeclinatio Ecliptico ab /Equatore; id enim euenire de-beret in ipso<Ts>,& initio , non autem ex variato pa-rallelismo ad /Equatorem, quem probabilius est,semper
DE PARALIP. PLAN .
continuari. quoad axem Armillo, sed ex libratione Ar-millo, aut reuolutione, quo tanta este potest, vt oculi no-stri linea visiua recto angulo incidat m Armillo planum.Limites autem huius librationis, seu revolutionis poistjcontra signorum ordinem migrasie de tfp in H , & dc_,JJo in A,aut e contra secundum Signorum ordinem mu-tari, Sc potuisse esse, puta ab initio mundi in principioV,& tCb, etiam migraste in gr. 20 sg saluo sem-
perpavallelismo non plani,sed axisAumllo ad /Equa-torem . Vtrum autem horum contigerit, auc euenturutnsit,destituti obseruatiombus loculorum proteritorum,ac suturorum, determinare non postumus.
De Figura Saturni nuperrime obseruatia D. Iojepbo Campano •
30 Dominus Iosephus Campanus excellentissimis Te-lescopiis peculiati >& propria industria ope torni äfabrefactis,obseruauit mense Apuli Anni 1663.& 1664.Saturnum cinctum circulo apparenter Elliptico,cuiusFigura ad me ex dono Auctoris, cum opusculo eam ex-ponente , ä P- Daniele Bartolo transmissa, persimilisest Figuro potius XIV* quam X. ex promissis num. 10.sed add;t, partem superiorem, idest versus polum Arcti-cum sitam corporis Satuim tegi exparte ab Armilla.;contra verö inferiorem Armillo partem Austtum ver-sus , seu Antarcticum sitam tegi ex parte ä corpore ipso,seu globo Saturni • Proterea narrat,se infertilste globumcandidum Armillo item candido , ope fili ferrei traiectiinstar diametri per globum, & Armillam ita, vt deprimi,aceleuari postet > eoq; in conuenienti lumine collocato,ac spectato per paruum Telescopium reprosentatas sibiomnes phases diuetlas pro diuerfa eleuatione ,ac de-pressione armillo, quo hoc anno in Saturno cernuntur,& annis futuris cernentur. Tubus amem, quo vsusestdie 27- Aprilis Anui 1664. erar palmorum Romanorum5 5. ex ijs, quibus architecti vtuntur.
31 Ego veto inserto globo in armilla reipsa Elliptica ob-' seruamnon minus prodictas Phases reprosentari luxta
diuersam armillo librationem. Cum aurem hactenusSaturnus nunquam apparuerit intra armillam perfecterotundam > possessi" stat pro Elliptica , quamdiu non de-monstrabitur impossibile esse per Armillam reipsa , 8non apparenter tantum Ellipticam , reprosentari omnesillas phases, quo in Saturno apparent.
§1HSH§>
C A P V T X.
De Iouis Figura 3 Fafcijs 3 earumq\ Paral-lehjmo ad Eclipticam 3 (gsSatellitibus .
oquantibus septimam partem Iouialis diametri in lon-gitudinem , vt habeo ex Schemate ex Flandria ad motransmisso. quia rato hoc, nec nisi raris Longispicijs di-scerni possunt; his , inquam,omissis, Sc similibus tunuasperitatibus, tum maculis, quas ä se in Ioue conspe-ctas testatur Heuelius pag. 42. 44. Selenograph. doFascijs,ac Satellitibus,vtpoteordmarijs ^ phonome-nis, quo obseruando comperta sunt, exponemus.
Fascias