48 •* JOHANNIS HEVELII

gei*m. circa 'finem vero, 7 fi;. Januarii, non nisi 5 dabatur apparens, sed indistantia ä Terrä 3177 Semid.T.; ergo vera diameter prosilit 10360 Se-mid. T. hoc est, decies major diametro Terrena. Hincq; fit manifestumetiamsi diameter apparens decrescat, quod vera utiq; increscere possit, datoZuomoio co . scilicet intervallo ä Terra ampliori. De quo haud parum miraberis. NamTuscalT^de- multi, imo fere omnes hactenus in ea suerunt opinione, quod Cometae ad exi-creseant. tum QS <q. paullatim reipsa mole decrescant, donec in nihilum redigantur ; sedcontrarium omnino ex'omnibus Cometis, uti ex dicto .1652 pariter deduci-tur ; nimirum : quod Cometae materia ultimo, dum decrescit apparenter 5magis magisq; in dies disgregetur, dissipetur , atq; ita paullatim tenuior , &pallidior reddatur, donec plane diffluat; pari modo, ut ab exorse sensim con-gregatur, coagulatur, condensetur, minorq; quqdd diametrum redditur; sicut tandem, existente in summo robore & densitate, Cometa etiam minor re-vera existat: de quibus ultra quam setis disseruimus Lib. VI & VII. Co-metogr. atq; multis diversis Cometis rem ita revera esle demonstravimus.

Postremo quaeritur; num Cometarum corpora, in vicinia Terra:,fwa'Vome'arX quoad diametrum veram semper omnium sint minima ? Neutiquam. Sedfer <t sim mi- c>ubd modo in hac, modo illa, imo nonnunouam in maxima distantia a Ter-

1 *••• * /» , 'Tll *J

ra, nunc circa initium, nunc hnem poslunt esle minora. Unde autem id e-veniat, alibi etiam a nobis plene comprobatum ivimus.

Cum itaq; Cometae omnes, prout jam partim , etiam novissimo Come-cometarum j-A tunc etiam aliis toto Libro IV, V, & VI. Cometogr. abunde demon-nam fit quae- stratum est,in altissimo versentur aethere, frustra est, si materiam Cometicam

tenda» • .» i «i r > *i*

in aere, vel Teme vilceribus lcrutamur; quia tantum materia?, cujus diame-ter quadruplo, imo interdum decuplo major existit, multorum licet annorumcwUtx C iri curriculo, evaporare & contribuere haud potest. F.xi ndp ah form m psenp pst

Cometam esse pällgm-agris* vi tempestatis cum impetu avulsam, &Keäiinatre. in sublime delatam. .Adhaec in cassum laboramus, si seb via lactea , orbecj;HedUttt! >a ' Fixarum ea ipse materia vestigatur: quoniam eo usq; in tanta distantia aTerra nunquam Cometae devenere; sed selummodo in Planetarum Syste-mate, in aethere, ubi illa ipse genuina materia subsistit, quaerenda est. Idquod itidem immensae est quaestionis; praeprimis cum adversem totam Phi-losophiam Peripateticam procedat, atq; omnes illorum circulos turbare qua-si videatur. Nam hac ratione, ex inevitabili lege, generationem & corru-ptionem in Coelo dari concedendum est ; quod autem illis plus aequo vide-tur ablurdum.

Quod li hoc ipsem tantum divinando velimus astruere, absq; ulla ur-aUcjmd Irjeve* § ente necessitate, contra rationem, atq; observationes, res esset, opinor, ievi-randum est. useula, imo temeraria, quae nullum plane de rebus physicis disserentem dece*ret. Atverd, cüm in ea firmiter perstem sententia, sicuti etiam copiose Lib.

. „ VII. Cometogr.de ortu & interitu Cometarum demonstravimus: quodni-

est generatione mirum talis m Xtnere detur materia in nonnullis corporibus aethereis, partim2deb obvia, ut fere palpari possit, haud vitio mihi vertent Philosophi Peripa-tetici, si id ulterius, etiam hoc loco eamus corroboratum. Initio, extra or 4

in

re.

innern