Buch 
Johannis Hevelii Prodromus Cometicus, quo historia, cometae anno 1664 exorti cursum ... diversas capitis ac caudae accuratè delineatas complectens; nec non dissertatio, de cometarum omnium motu, generatione variisquè phaenomenis, exhibetur
Entstehung
JPEG-Download
 

PRODROMUS COMETICUS. 49

xnstcm dubitationis aleam apud me positum est:, Terram > Coelum, totumq;

Mundum ex uno eodemH; principio, iisdemq; conditum esse ac constare ele-mentis ; XtberemH; minime esse diversem a purissimo alias aere; corporaq; Mthtr & aitPlanetarum pari ratione, pro virtutis tamen soae indole, evaporationes, exha-lationes, atq; diversa expirare effluvia; nec non seas habere peculiares atmo-

r 1 r * *• • Planeta if

Jpnaeras; ut JL erra luum orbem vaporolum, in quo varii generis meteora/Mr <■*•/,„/*«procreantur. Ex his effluviis aethereis, tam hujus, vel illius Planeta?, ut & eva f (>ratmer -Solis, quam etiam aliquando simul omnium, tenuioribus scilicet evaporatio-nibus & expirationibus Cometae seo tempore procreantur. Adlummam, si- Quomodo excuti pag. 333 Lib. VII Cometog.diximus,ut paucis nostram sententiam com- thfms comet*.plectar: universa, dico, corpora Coelestia habere potentiam aliquam pro- m f cantur -motricem alterationis, generationis, & corruptionis ; tum materiam vaporo-sam ex corporibus eructatam, ad coagulationem & condensotionem, ä natu-ra illis insita, maxime propendentem ; qui halitus aetherei sponte ex se con-creseunt, dum sibi relinquuntur, sicuti ex se nubes; dein etiam quod coagu-lata materia nucleicj; congregati aegre diseedant, nisi vi quadam sive extrinse-cä, sive intrinseca, quae adeo nobis nondum innotuit, & dissipentur, & resol-‘vantur, ut tandem ista materia eo, quo ejecta, redire possit.

Quaenam autem sit causia agens in expellendis effluviis istis aethereis ? Vari* ini-Quo fine expellantur ? Quomodo prima accidat nativitas? Quomodo com- ^«di-moveantur ? Qua ratione tractu temporis in curso incrementa recens Come-ta capiat ? Quo pacto omnium Planetarum effluvia in unum corpus Come- ^ .£« e 'ticum coeant, creseant ac decrescant ? An corpora aetherea tantum materiae m usine detrimento ejicere possint ? atq; hujus generis plurimae qusestiones su-blimes,in hisce perpaucis pagellis deducere plane nequeo; sed aequus Lectoradeat, si velit, modo citatum Lib. VII. ubi sofficienter, meo qualiqualijudicio, demonstratum dedimus, quod corpora aetherea, imo unicus Sol ipse, Quantam ma-quovis tempore, tantum materiae & exhalationum evomere valeat; quin-et- TwsTtm'iam spatio interdum unius anni, in tanta copia & abundantia (id quod Tibi nonnune i uam

1 , . l r vj anno evomat.

perquam mirum videbitur, licet ad oculum quali commonstraverim, imo- demonstraverim ) ut ex illa ipsa unica materia Solari, non unus tantummodoaut alter Cometa, quorum diameter, vera magnitudine Lunarem diametrumaequet; sed etiam ulträ 130 ejusmodi, vel novem disco Terreno prorsus ae-quales produci & progenerari possint. Quod si igitur Sol solus tantum ma- Evident argu-

1 . | „ 1 ° ° • i - mentum , quod

tenae ad Cometarum procreationem contribuere queat,quid exteri Planetae, abmdu. non minus, ut compertum est omnibus, immenso corpora, inter quae unius f""

Saturni soliditas corporis ad 3461393010 mist. cubic. germ. ascendit, häc inparte congerent ?

Multi demirantur, quod uno seculo tot ac tot Cometarum corpora, Aum magisquorum diameter vera, ut sepra percepisti, ad tot millia milliaria Germ. ex- adeTpaucüjtcurrit, atq; amplitudine disci Terram siepiüs vincunt, prosileant ? num un-quam usto modo fieri possit, ut tanta copia materiarum & effluviorum em a- feTmuitt unonare & effluere undecunq; possit ? Et ego quidem verissime tecum rem illam frode '

* summopere admirarer, imo valde titubarem, si asseverandum & demonstran-

G dum no-