s >
V I U*
3N'
Ito >
5 o JOHANNIS HEVELII
dum nobis esset, solam Terram tantum materiae & exhalationum evaporare& exhalare posse, ut Peripatetici quidem in animo fixum habent. Verum,quoniam assevero, quemadmodum in Cometograph. jam affatim quoH; de-monstravimus , unicum Solem, ad centum & amplius immensos Cometasprocreandos, nonnunquam etiam uno anno sufficere; hincq; ex adversomulto magis demiror, cum res se se ita revera habeat, cur non longe plures. . c Cometae, lub nostrum veniant adfpectum, quam quidem accidit. Sed, apudmetaInslcntu me extra controversiam est, quod plurimi Cometae aetherei, vel in nimia äZtTS: Terra distantia, vel corpore adeo exili,tenuiori & rariori trajiciant,ut omnematm vtnien- prorsus oculorum aciem eludant. Exinde Seneca, magnus ille Philosophus,& eo jam tempore optime id perspiciens Lib. VII Natur. Quaest. cap. iz:innumerabiles, inquit, ferri per occultum , aut propter obscuritatem luminis , no-bis ignotos, aut propter circulorum (seu potius Trajectoriarum) pofitionem ta-lem, ut tunc demum, cum ad extrema eorum pervenere visuntur. Multi praete-rea lub radiis latent Solaribus, aequalem motum ductumq; cum eo exercen-6E- Ccmt- tes; sic ut multi in secretum eant,nunquam humanis oculis orientes. Quodfauavi™* autem Cometae tam rara sint Cceli.’aetherisve phaenomena, & quod tam raroprocreentur, ratio pendet ex eo, non quidem ob desectum expirationum coe-lestium ; sed quod diverse illa effluvia ex diversis corporibus Planetarum eje-cta rarissime ita sint composita atq; eo expulse, quo facile in unam massemRar« 4 im- corpusq; amplissimum coire seq; conjungere possint. Nam ut recte rem ca-iumtxunius pj as hzudquaquam omnis Cometa ex uno solo corpore unius Planetae nasei-
FUmu nutu- I r • • t n r 1 1 1 v s , . v
tur; heri quidem nonnunquam potest; led admodum raro, utplunmumex diversis Planetarum atmolphaeris, materia illa Cometica ejicitur. Verum,quomodo, & an possit ? luo loco, ubi ex composito hanc materiam pertra-ctavimus, legere poteris.
Quam ob rem, cum omnes Cometae minime ex uno solo, sed frequen*lumZ'hmfif tiüs ex diversis, modo duobus, tribus, modo plurimis naseantur Planetis; ex-j sode etiam tam diversi sont coloris luminis^;. Lumen quidem omnino exSole hauriunt (nullum enim proprium vel minimum possident) idq; per re-flexionem ad nos, de more fere omnium Planetarum, transferunt & propa-gant ; nihilo tamen minus, nec lumen semper simile in Cometis exhibetur,propter diversitatem materiae ejusqj colorum, & affectiones, ad leges tamenä natura sibi praescriptas. Lumen enim, etiam radii ipsi Solares, ratione di-versorum colorum tinguntur, uti experientia exploratum habemus. Subjun-go, quod materia Cometica modo sit densior, modo tenuior; sic ut inde exinevitabili quadam necessitate colores nimium quantum variari debeant, ath;nullus Cometa alter alteri, necj; ratione coloris neq; luminis; cum gradusdensitatis & raritatis multimodis differant, semper sit similis. Quanquam- etiam haec diversitas, multum ä diversa Cometae a Terra distantia dependeat,in nrmtiori- Etenim quo propius res spectatur, eo distinctius, clarius, & lucidius apparet:tores sunt obtu- quanto vero objectum eit remotius , tanto etiam colores lumenq; obtusius,^ nu ' pallidius, & obseurius cernitur.
Hoc equi-
ria cometa nascitur. -
Cometa unde
antadeoexhibeant.
i