Karte 
Grosser Hand-Atlas über alle Theile der Erde in 170 Karten / herausgegeben von J. Meyer
JPEG-Download
 

! 3 u* allgemeinen matbematifefren ©ec:gtapbtc.

(33erglcübc Aarte 3 ober Sieferung 25.)

£ie Acnnfntfi unfcicg Scnnenfpflcmg bat fitiß in einem früher nußtgeahnten 2)iafc erweitert. äi>ahrcnb man beim 23eginiie bcS 19. 3ahrhun=<bertg mir 7 planeren fannte, wiffen u>ir bereits son 45, unb Piu'au$ftcßt=lief? mnb fidt bie 9ln.}aH nod) weiter vergrößern. 9lutib Me 3a fd ber be=tannten 3)ionbc ift gcroadjfcn. 5E>ic neueften aftrunomifeßen ©rforftbungenergeben fclgcnbe JKefultatc (wonaeß bic Slngaben in allen »otßanbencnSjaubhiicßcin ber ©cograpbic ju ergänzen finb).

A. flroßu ' fffanefm.

Planeten.

d

a

^cit b

um

bic «Sonne,©vbentage.

8 tln

um

Sage

lauft

fuß US g

tbp.

| g

a

aßitttcrcGntfcrnungBon berSonne *)

3)id}tig=

feit. *)

iüicrFur.

_

87,9692G

_

24

5

0,3871

1,15

Peinig.

_

224,7003

_

23

21

0,7233

0,91'

Grbe.

1

365,25637

_

23

56

1,00

1,00

3)iarg.

_

6SG,97964

_

24

37

1,5237

0,50

3upitcr.

4

4332,5S482

_

9

55

5,202798

2,45

'öaturn.

8

10759,2198

_

10

30

9,538852

1,09

s

19,18273

1,05

0012?;

30,04 -

1,10

(«unne).:.

25

12

(28,28)

(2ftonl>).

27

7

43

(0,163)

*) jOte (Entfernung urfc 6ie $> 1 c£ t i g Pe i t t»cv ©ufcflanj fccv (Svbt.xles flHapfhifc genommen, unh *u l,oo angefeft. $E>«6 ©vdflenuevßältnlfl t>er $>[«*tteten tft auf &nvte 3 angegc&cn.

B. Jl|lerotÖeri.

Planeten.

Bett her (Entbetfungunb ©ntbeffer.

1) gflpra..18. £>Ff. 1847, .£int>.

2) 50lelpomene....24. 3unt 1852, 4>tnb.

3) Siftcvirt.13. ©epf. 1850, J^inb.

4) (Eufeipe.8.9100. 1853, 4>tnb.

5) SJefka.29. SRävj 1807, ©Iber«.

6) Urania.22.3uli 1854, ^inb.

7) 3nV.13. «ug. 1847, .£« 16 .

8) flJlett«.26. Slpv. 1848, ®Yflßam.

9) yt>ocea....6. SIpr. 1853, (ffiacornac.

10) aRaffalta i9.©*pt. 1852,5De©a«pavi«.

11) jpebe.1. 3ulil847, £»enrfe.

12) Jdutetia .15. 9100. 1852, ©otbjV&mibf.

13 ) ftmtuna. 22 . Slug. 1852, «£tnb.

14) ynvt&enope.i ll.Sttai 1850, ©nSpari«.

. 15) it&etiä.17. «Jpr. 1852,Sutßer.

16 ) ftibei .5. DM. 1855, Sutßer.

17 ) $Impßitvtte....l. SRarj 1854, Startß.

18) ©gen'a.......2. 9too. 1850, ®«*paris>.

49) SIfUea.8. STcc. 1845, ©enrfe.

3 «r allgemeinen pßßtffalifcßen ©eo:grapbie.

Sie roirfjtiijlten flefrirgstjöfjen öer 5 (Crötfjeifc.

®cr parifer Sup = 0.324S4 aßeter, ber prcupifchc gup 0,31386 3Mcter,bic Seife = 1,94904.

ST m e r Ha.

Sßeoabo be Sorata...

Sllimani.

. Beit ber ©ntbeefung

^ [an .len. ub.r*ntb«iF«.

20 ) fjoinona .26. Oft. 1854, @clbfrf>mtbf.

2 1) 3vene.19. Sfftai 1851, *£inb.

22) aßalin.15.*5>ec. 1852, ^irtb.

23 ) ©unomia ..29. 3uli 1851, ©««pari«.

24) yroferpina....5. SJlai 1853, fiutßer.

25) KH'C*.6. SIpr. 1855, Kßacornttc.

26) 3uno.1. ©ept. 1804, £iavbing.

27) Kere«.1.3an.l80l,

28) gjallaö.28. SRäVj 1802, Dlbft«,

29) SItalant« 5. DM. 1855, ©olbfomibt.

30) Sellona.I.®tärjl854, Sutßer.

31) g>oll)mnift 28. Oft. 1854, Kßacornac.

32) SeilFotßäa.19. Slpr. 1855, Sutßev.

33) Kalliope.16. 9loo. 1852, ^)it\b.

34) $>ft)<f>c....l7. ©tävj 1852, ©flgparfä.

35) SEßeml«.6. ffifpr. 1853, ©«Sparte.

36) £>pg{en ...14. Slpv. 1849, ©a^pavig.

37) ©upßvofpne 1. ©ept. 1854,5«vguffon.

©uropa.

SBlonittanc (alpen).

älonte=3iofa .

Stnflcwartocn .

^unafrau ..

Dcteteci(Sijrofec SUpett).

ajluiti^njen (Scauaba).

3KataI)ite ober Slet^ou <S}l!jre-

nden).

SDlontperbu (iJJijreriden).

ailnlabetta .

Steina (isicitien).

^Jie bu SBibi (ipprenden).

Subofcp (Siebenbürgen).

fiomniäfpibe (Äarpatben).

«srbneebdten (ütorroegen).

ffllonterißeltino (Slpcnninen).

Sltboä (ÜJtacebonien).

seijncetoppe (Söbmen).

@ußftate=3otutt (Sätanb).

33a((on (Sogefen).

lUefus (91eapet).

SSroifen (§arj).

tjeefia G^ianb)..

9Retcr

'4810

4636

4362

4180

3908

3555

3404

3351

3312

3237

2977

2924

2701

2500

2393

2066

1608

1559

1429

1198

1140

1013

Sbimborajo.

Sapambe (SPcru)

Slntifana (Uiultan, ißeru).|

Gotopari,

iBulfan non Slreguipa.

@tia«berg (SRorbamerita).iPopocatepett (Sutfan, üDterifo)Slfien.

Äuncpinpinga (^iOTafapa).

®maiagiri (Oiepani).

Smnabir (Äuntabon).

GtboruS (jtaufafuS) .

Äafcbbet .

Dpbpr (Sumatra).

Slfrita.

tßic Bon Sencriffa.

Slmbotiämcneberg (3)tabaga8=

far).

Spie auf b eit Sljoren.!

Safet6erg (Äap).I

SOI. tcr

6488

6456

6330

5954

5833

5753

5600

5113

5400

8588

8187

7824

5646

5045

3950

3760

3507

2412

1163

.gauptijeßtrgsüGcrtjängc.

SOlctcr

3410

2491

2461

2439

2321

2192

2075

2066

2005

1937

1925

3002

Strapc über

ben SBicl b'Gjlaube.

be IJjincbc.

®aoarnie.

Gaoarete.

iPaffage be Sourmatet.

Slip

Strapc über

ben SJlont Gcroin.

gropen @t. SSembarb.

Got be Seigne.

bie Snrfa.i.

ben Got Serret.

Keinen St. Sernbarb....

©ottparb.

äJioitt Genis.

Simpton.

" 3»ont ®eneore.

©piügeü.

ißprenäen.

Strape über

QJjjfJ ..

einiger öeaiotjnfer Jfunfite unö Stabte.

spofl SU ^£W m( f rc , a .i i l 0 l, e '1®92

Jtorbittcre n Übergänge(Slmcrifa).

Uebergang Bon

GpuUunquani.

iPaguani.

®uatita«.

Sotapatca.

beä SlttoS be tos t^ucffoS.

ntge 3Konate betoobttt)

Pop su Stpo...

iEacora (3ubten).

Potofi (Slmerita).

Stabt Gatamarca (Slmerita).

iPuiio.

Oruro.

2a SPaJ (SBotioia).

Quito.

Garantarea (Peru).

fflcrnbarb:§ofpis.

Stabt üJtcrifo..

®ottbarbr§ofpis.

St. 3tbefonS (Spanien).

aSabrib.

3itnSbfU(f.

üKünrben.

fiaufaune.

StugSburg.

Saisburg.

4376

;4344

4166

4101

3911

3792

3717

2908

2860

2491

2277

2075

1155

608

566

538

507

475

452

Sdeuenburg.

Steiberg (Sadjfen).

SHcgensburg.

SDtoätau.

@otba.

iturin.

Sßrag.

Stion.

Äajfet.

2ima.

®öttingen.

Sßicn.

Soutoufc.

iPiaitanb.

(Bologna.

®ce«bcn.

iPariä (Obfci-Batorimn)..

i)tom (Jlapitot).

®ertin.

Dieter

2561

2499

2333

2241

2177

i

4641

4520

4290

4137

Bieter

438

372

372

362

300

285

230

179

163

158

156

134

133

132

128

121

90

65

46

40

ScOneefinic

unter bem Sleguator.4800 SJteter, unter 45 ®rab 33rcite..2550 ÜPcter

20 ®rab (Breite..4600 65 ..1500

¥ergfeicfjung her nerfegiebenen 31Tcifen.

©toter48002466185218521852417761735556S5341067147619645775565

Scutfdjc iDicitc.

Oeperrcitbiftbc iBicite.

SPrcupifdje SDlcilc.

©ugiiffbe, 1760 ®arbs...

Seentcite, Keilte....

gropc....

Äitometcr (frans.).

Sransöf. alte ipofrnicitc (2C00J

Stoifen).

Scemcitc..

ijoIMnbifcbe iPtcitc.

SRcue boitdnbifcfjc SDteite®dnifct)e ,,

Sdpocbifcpe

SDlctev

7408

| S<ßwei,}cr Stunbc.

75S6

s 43iemontefy(ße 3fteile.

7532

i 9lönüfcße .

1609

: 9icapolitanifd)c .

1S52

' 3talicnifd)c iBteite (überhaupt)

5556

i Spauifcße .

1000

i i'ortugicfifdje .

: S^olniidje .

3898

i Steile potn. .

5556

i 9luffif(ßc ÜBerfl.

1 ^iti-fifcße 23em.

7408

1000

2lraßtf(ße 3)icile.

7538

1 ©bincftftßc Si.

10688

\ tßerftfehe Sßarafange.

®te 5 ©rötljeilc.

(Starten 18. fiieferungen 97, 96, 25, 112, 12, 1, 50, 20.)

(Bon ber ©cfammtoberpadjc ber Erbe, betragenb 9,281,910 beut-fdjc Qnabrabifltcitcn, fommen auf bas Sanb etroa 2,410,000 tauabrat-meiten, luorauf nidjt Botfpdnbig 1000 3)iit(ioneit äßenftpen leben. Stufbie einsetiten (äcbtbcite treffen folgenbe Summen:

Europa.180,000 Q.rP»., 266 äßilt. äßenftben,

Slfien.785,000 6C0

Slfrita.545,000 40

Slmerita.730,000 60

SluPratien.170,000 2

$cti rctigibfen Sefenntntffeii nad) rnitb man beitdung annebmenfönnenGpripem SPitpitbripen.

Statbotiten.180 üßilt.

iProtcpaittcn.100 ,,

©riedjeit... 75

Slnbere GbtiPen.. 15

37Ö

aßobamtnebanct..

3uben.

fegen. Reiben..

75 Sßitt.... 7

...500

5S2

(Europa im StKaemeinen.

(Äartc 9, fiiefentng 3.)

© t ö p c «nb Sßcv ölt eruitg, mie oben angcge&cti, 180,000 Q.ra)?,,266 3ÄiII. aWenfdjen. 91adj Äonfeffionen bie ießtcti in

132 V 2 9JZilT. ÄntßDttfen (moßei bte unirten ©rieten cingercdjnct finb),60 3)£ilf. ^icotcfiantcn,' 63 3)Üir. ©ricdjcit, 2 SÄtif. anbcce ©ßrifien, 3Subcn unb 5 3JHtfionen aWüßammebancc.

S)ic gcmößnli^cn SaßrcScinfüitftc fAnuntlidjcr curüpätfdßcr«Staaten fcßdßen )ptr auf 1850 preuf. bie ^faatsfdjutben

auf etwa 13,000 2fttH. ^ßtr.

3)ic ber in bie fteßenben «§cere eingeretßcten SüMnner er=ceitißt itaßeju bie ©umme öon 4 2ßiifitmen, tuooon gegen 2 aWifftonettfiets Sei ißren Sotps unb unter SBaffcn gebatten finb. &a$u fommt eineÄricgSmarine »on etwa 180,000 aßann. '

®ie spprmäenfialbinfcl

Garte 12, Siefcrung 5),

naturgemdp ein Steid), untfapt 10,260 beutfdje ©cBienmciteu unb über17 1 /» üßiit. Sbienfeben, unb serfdllt in bie giuet Staaten

yortugaf (.Sümgreitf)),

(Äarte 13, Sieferung 18)

1660 Q. =. mit 31/2 Ulli ff. (BeiBobncru; getbeiit in bie 8 iProBinscnüßinpo, $uro, ®raS:oS=2)ionte8, !8eira=3ltta, i8eira:S8aira, Gftremabnra,Sllcmtefo unb SIfgarBe. 3um europdif^en ©ebiete werben bdufig und;bic Snfctit geredjnet:

Sßabeira unb iPorto Santo 16 Q.=3ßeiien 110,000 Sßenfdjcn,

bie SIsorcn. 54 225,000

®ic ©imcobner finb beinabe ausnahmslos Statbotiten. 9tegierung«=form: bie tonpitutionetfe, unter mannicbfadicn (PoriodrtS= unb 9tiicf=prömungen gebitbet. ®ie ginansen pnb gerrüttet. Staatsbcbarf über12 mit. SßitrSReis (= 1000 SKciS; ber aßit=SteiS 1 ®btr. 18 Sgr.).Staatsfcputb wobt 150 iBtilt. äßifcSfteiS. Sanbmatpt 24,000 3)tann.üßarinc 46 Sdjipe, worunter nur 1 Sinieitfdjip, 1 gregattc unb 7®ampfer. iprobuttion barniebertiegenb; 2Bcin (iportwein) fap betcinsige Stusfubrartifet. ®cr Raubet fap gans in ben £dnben ber Gng=tdnber. ®ie auswärtigen fflefibungen betragen nod) (nominell) 26,500a.-äß. mit 2,700,000 Ginw., woson auf Stugota, S3engticta unb SVipjam-bigue (Slfrita) 23,000 Q.=. unb 900,000 äßcnfdjcn, auf bic 3nfeln S;i=mor unb Sotur (Dftitibicn) ebcnfo Biet SPeBbtterung geretpuet werben.-Sauptpabt Siffabon (Lisboa Harte 14, Sieferung 45), mit einerauf 280,000 äßcnppeit gcfdjdgtctt SBcBölferung. SßddbP ipe iP Oporto bieWidjtigpe ^anbclspabt mit 90,000 Grinw.

0V<tuictt (it'öm'iiveifp),

(Harten 15 unb 16, Sieferungen 102 unb 111).

Sitte yroöitiaen.

Dlcus^aflllicn..

©latußa..

$Ut=ffafHHen...

8con.

$t(tuvien.

©olijirn.

©fii'<mabuvrt....SItibafufien.

©luvda.

ffialend.i.

9lvagonien.

Katalonien..

83a$£if<fce ^proüinÄ

S«n.i

Snfeln.,.I

Bufantmon

3epige ^roningeintßeiluns«

©labrib, aolebo, ©uabalajava, ®uen 5 «..

Seen, Bamora, ©alamanca...

Duiebo.....

Koruna, 2ugo, Övenfe, 9)onteoebva..

Sabaioj, (SacettS .

©eotlla, Kablr, ^uclua, Kovbona, 5©t'anaba, Vllnteria, ©lalaga...©luvcia, Sllßacete.

Bavagoja, £>ue«ca, tteruel..(Barcelona, aarvagona, fieti:

(Balearen, Kanaren.,

(BeoölFes

rung.

1098

1,190,000

355

300,000

b 1070

1,430,000

, 710

710,000

. 173

510,000

748

1,730,000

674

600,000

1281

2,740,000

371

600,000

i 362

1,110,000

693

850,000

573

1,280,000

255

650,000

234

510,000

J 8598 J 14,210,000

Eepartemenle.

I fijcoolfes

I rung.

®epavtemente.

I Äeuidte-I vung.

©enaue Stufnabmen haben noch nie Statt gefunben.

Unter ben Einwohnern pnb/ 2 Sßitt. a3aSten, 60,000 üßebejareS (SKp:ristos), 45,000 3igeuner, eine Slnsabl 3uben, einige bentfipe Hotonipen inber Sierra Sßorena. ®ie tafhot. Honfcffion attgemein. tßegierrung: bem Sßamen nach tonpitutioned, bem Sßcfen natp abfotutipifch.51 n a.n s e n serrüttet. 3dt)rtichcr Staatsbcbarf 1460 aßilt. SRcatcit (ü 2Sgr. l'/j SPf.), Sdjulben minbepens 16,000 aßilt. ißealen, worunter oictcnitpt besabtte Binfen. äßititär etwa 70,000 (auf bem iPapicre bis136,000). SKarine 65 gröbere Schiffe, Worunter 2 Sinienfdfiffe, 8 gre=gatten unb 30®ampfer. iProbnttion febr gering. §auptaii8fuhrar=titet SBcine (aßataga, XcreS). Ginfuhr (1854) 813, Slusfuhr 993 3J7iXt.Stcaten. S3i8 bahin Ü6erwcg meipenS bie Ginfuhr. S3on ben Bieten au8=Wdrtigen a3cpgungen ( a / 3 Bon Slmerita) pnb 5000 Q.=. mit 5 aßilt. 3ßen=fipen gehtiehen. Stm wiiptigpen Guba, bann bic SPbilippincn (aßanita.)^auptpabt 3ßabrtb(Harte 17,Sieferung 33),mitbettäupg200,000Gin».;Sarcetona mit 190,000, Seoilfa 95,000, Gabir unb ®ranaba 80,000, SPatencia66,000, aßataga unb GorboBa 58,000.

^ranfreid) (Äaifert^um),

(Harte 18, Sfg. 86).

Slrcal 9664 bcutfdje Q.=. (gii 5487 ^ettaren); a3eBbttcrung nad)ber tegten Stufnabme (1851) 35,783,170 in 86 ®epartementen; ndmliip:

Ain.

Alsne.

Aller.

Alpes (liisse*^).

iHauteS').

Ardeche.......

Ardennea.

Ariege.

Aube.

\ude.

j Aveyron.

j Calvado-.

Ciiutal.

Ciiareii'e.

Chareule-lulerieure.

Ober.

Correze.

Corse.

Ööte d'Or. v .

Cötes du iVord.

Oreuae. I

Dordognc.

Doubs...

DrAme.

Eure.

Eure-et-Loir.

Fiuistere.

Gard.

Garonne (Haute-).

Gers.

Gironde.

Herault........

Ille-et-Vilaine.

Indre.

Indrc-et-Loirc.

Isere.

Jura.

Landes.

Loir-et-Clicr.

Loire.

Loire (Haute-).....

Loire duie'rieure-).

ar-.y»:*« Loiret.

5.S8, '-«{) Lot.

a:it>,758 Lot-ei-Ge rönne.

i52,i»7o Lnzcrc...

132,038 Maiiie-ct-Loire.

386,550 ! Manche.

331,206 . Marue.

267,435 | (Haute-).

265,247 ; Mayemie.

280,747 i Meurtlie.

394,183 i Meuse.

428,980 1 Morbihan.

Mosvlle.

^icv^e.

I\ord.

401,210

253,320

382,912

469,092

306,261

320,864

236,251

400,297

632,613

287,075

505,780

206,679

326,846

415,777

204.892617,710408,163431,610307,470614,387389,286574,618271,938315,641603,497313,299302,196

261.892472,588304,615

341,029296,224341,345144,705515,452600,882373,302268,398374,566450,423328,6574 78,172459,684327,16t1,158,285

OisC.| 403,857 |

Orne

Pas-dc-Calais.

Puy-de-DömePyreneea (Basses-). ;

(Hautes-)....

Orientales..,

Rhin (Bas-).

(Haut-).

Hhöne.

Saöne (Haute-).

Saöne-et-Loire.

Sarlhe.

Seine. ; .

Sehie-Infe'neure.

Scinc-et-Marne.

Seine-et-Oisc.

Scvres (Deux-).

Somme.

Tarn..

Tarn-et-Garonne.

Var.

Vaucluse.

Vendee.

Vienne.

(Haute-).

Vosge8.

Youue.

439,884692,994596,897446,997250,931 j181,955587,434494,147574,745347,469574,720473,071,422,065762,039345,076472,554323,615570,641363,073237,553357,967264,618383,734317,305319,379 j427,409381,133

535,666

Unter ben Ginwcbnern pnb etwa IV2 Sßitt- beutpben Stammes (imGtfap unb ®eutf<6:Sotbringcn), über 1 äßtU. Hpmren (SPretoncn), 320,000Staticner (bcfonbcrS aufHorpta), 130,000 SBaSfen, 74,000 Suben u. f. w.®en H 0 n fc f fi 0 n e n naih: 33V 2 aßitt. Hathotiten, 1,300,000 Stcformirtc,700,000 Sutberaner. SRegierungSform: abfotutipifih im bbdjPen®rabe, obwobt eine nominelle SPotfSBcrtretung noth fortbepebt. ®cr |Staatsbcbarf ip auf 17003ßi((. gr. gepiegen(ungereipnet bic nad)träg=liehen Hopcii bcS HriegcS. SiputbcnPanb gegen 8500 aßilt. (3,7 gcä. =r1 SH. preup) Oec r gegen 550,000 üßann eingcreibt (woson juweiten80,000100,000 in Slfrita). aßarine über 400 Schiffe, worunter 60 8i=nicnfdjiffc uub beinahe 80 Sregatten, im ©attjen mit 12,000 Hanonen;bie 130 ®ampfcr mit 33,000 tpferbefraft. - iProbuftion grob, befon--berS au Snbupricerjcugniffen attcr Slrt nnb, mal SluSfubr Bon S8obenpro=butten betrifft, an aßeitten (Ghampagncr, Snrgunbcr, 25orbeaur); tein an=bercS Sanb ip fo teich an äöeincn als granfreid). 3» 3. 1855 betrug bieGinfiibr für 1950, bie SluSfutjr für 2028 aßilf. gr. ®ie auswärtigen 23c=ftgtingen pnb:

Sllgcricn. 4600 Q.=. 2,500,000 aßenfdjen,

bie eigentlichen Ho(onien. 700 600,000

Unter ben legten pnb bie wepinbipben 3nfctn iBtartiniguc unb ©nabetoupe(60 Q.:., 250,000 äßenfcheit), ©upana (Gapennc), bie 3nfet Sßeunion(Opafrita) nnb einige SUcbcrtaffungcn in Opinbien (25 Q.eiBt., 180,0003ßenfd)en). g a u p t p a b t SPariS (Harten 19 unb 20, Sfg. 14 u. 15) 1851mit 1,053.262 a3em. 3»arfcilte hatte 195,257, Spoit 177,190, ®orbeaur130,927, SJtouen 100,265, SßantcS 96,362, Souloufe 94,195, Sitte unb Straf=hnrg 75,000, ®onton 69,000, aßefc 58,000.

(BtPffluritannicn unb 3rlant> fÄcnigvettf)),

(Harten 21-24, Sfg. 49, 9,10, 39).

Gngtanb. 2378Q.=. 16,910,947 Sem. (1851)

äßatcS. 350 1,011,821

Sipotttanb. 1518 2,870,784

3rlanb. 1505 ,, 6,615,794

Slormännifthe Pnfetn. 16 142,916

äufammen. 5767 27,552,262

3rtanb jdhtte 1845.8,344,142 GinWDhner, ®ic21uSmanberung ip bortfotoPat. HonfeffTonen: miete Setten; in Gngtanb bie £od)fird)C, inSipotttanb bcrtprcSühtcrianiSinuS, in 3rtanb HathoticiSmuS norwattenb; im©anjep fap 16 äßilt. Slngtitancr, über 3 aßilt. SPrcShpteriancr, 2 '/j äßiit.®iffenterS unb 6 aßilt. Hathotiten. (Regierung: GineaicrfaffungS=urtunbe" in ber gewöhntidjen, mobcrneit fflebcutung gibt es nidjt; benn bieMagna Charta ip 6( 0 p antiguarifdje Hurioptdt. aiiid)tiger pnb einjetne©efege, hefonbcrS bie Habeas-corpug-Sitte unb bie Bill of righta. Sidd:ftihnen ip bas gertommen wichtig, unb bic fattifepe SluShitbung einer hcmun=bernswerthen perfönlilhenSidjetheit unb greiheit. ©cwöhntidjerStaatä:hebarf 54 äßilt. !Pfb. Stert, (ä 6 5 /a ®htr.). StBährenb beä HriegcS fihwoltbie Summe his auf 80 aßilt. an. ®ie Sipiitb funbirte utib f^wehenbe peigt auf 834 SJUIt. 8anbmad)tingricbenl30 140,000a)t. Hrieg8=marine fap 500 Sipijfe, worunter beinahe 100 Sintenfd)iffe unb eben foBiete gregatten. ®ie ©efammtausfubr britifeper Grjengniffe War 185597,364,655 ipfb. Stert. Stm wiehtigpen ip bie gabrifation oon SaumWot=lenwaren; bte Ginfuhr roher Sßatimiooffe betrug 1853 895 3ßilf. iPfb.,SdiafiDotfc 119 3ßil(. tpfb. ©rophritattnien bat tBcpgungen in aiten!£heiten berGrbe, unmittctbarc etwa 85.000Q.=üß. mit 6V2aßitt.aßcn=fipin (baruntcr brit. atorbamerita), unb mittelbare, ber opinb. Hompagnie,60,000 Q.=. unb 155 aßilt. 3ßenfd)cn. ®ic gauptpabt Sonbon (Harten25 u. 26, Sfg. 63 n. 64) ip fotooM bie grhpte als bie BoIfreidiPe Stabt beraBett, lmBergtei^bar auSgebebnter als pjaris, unb (1855) mit 2,565,579Ginw. 3ßand)eper jdhtte 1851 401,321, Siocrpool 375,955, SBirmingbam232,841, SeebS 172,270, SBripol 137,328. ®ie gauptpabt Bon Sdjotttanb,Gbinbnrgh (Harte 27, Sfg. 22) hatte 329,097; bie 4)auptpabt 3rtanbS, ®u=htin, etwa 320,000.

®ie Sontfcpen Snfetn, bem SRamcit nach ffreipaat, Pnb fattifbhbtop eine hritifdje ®epgung oon 52 0.=. mit 232,000 Ginw.

Btaltcn (7 ©faaten),

©faaten.

8ontfeatbel«SBeneblg (dflerrdcß.).......

©nrtdtifen (Element), jTönlgveltß.

CDaoon 3nfel ©avbhden.

^>avma, ^>erjogt()itin.

ffllobena ...

SEo^tana, ©vo^ßerjogtßum..

SRömlfcße ©tonten (Äir<tenftnnt).

Bdfee ©{cUkn (9tcai?el), Jtönigreitß|

(©aüon Snfel ©idlien..

©aju: Äovflfa (frnnj.).

ißnltn (engliftß)

£xsn

©cmoßnfr.

5,100,000

1376

5,000,000

439

547,000)

113

508,000

110

606,000

398

1,818,000

748

3,124,000

2325

9,052,000

500

2,208,000)

159

236,000

10

128,000

£»atiplfläbte unb bereitÄcDöIPevuttg.

{ ffleneblg. 106 ,ooo

l JEurln.l72,aoo

( ©enua..........130,000

^jnvmn.. 43,000

tflobena... 31,ooo

glovenj. 116,000

Kom.176,ooo

i Dlenpel*).360,000

9>nl«vrao.19o,ooo

Bufam mcn.|6066|25,576,000 |

") Änrte 29, Sieferung 56.

Äonfcffion faft au8fcf)iic|)Uc l ß Me fatßotiftißc. S)ie 93etfoIgtmgenwegen be8 ßto^en aSißcBcfcnö, nameutttd) in ^üöfann, finb ßcfnnnt (<5ßc=feute SDJabtai). ©arbinien ift ber einjige (Staat in Italien mit (onftitus

j tioneUcr iBerfa.ffung; überall fonft ßerrf^t ber unbefrfjrdnftcfic ÖlbrI fphiti^muö. Unter V<4'fUid>cm «Si^uljc fiefyt bie fiaibfouseräne SRcpublif| i3an 2)2anno mit 7000 2)?cnfd>cn. ©arbittien fowoM aig Neapel ftnbJ aJUlitdrfiaaten. 3)a8 crfic untcrbdtt in ^rieben gegen 48,000, ba$ legte jüber 80,000 3)t. j bie gefammte SormatiDnöjidrfc ift bovt 100,000, ßier I 140,000. Äncgflmarinc unbebeutenb. 3)tc ftinanjen fdmmtlicßer ita=l! lienifißev Staaten befxnbcn fidß in übelm Suftanbc. ©8 haben

@tnnt#bcbnvf. ©tfeulbcn.

©arbimen. 144 3)iiW. Sire 660 2NÜI. Stre

^)arma. 9 16

3Jtobcna. 9 ,, 12 ,,

5:o8fana. 38 fr 100

Äireßenfiaat. 14 ,, «Scubi 80 Ocubi

iöcibe «Sicilien. 32 3)ueati 122 2)wcati.

©ticdtcnlrttib (.Röntgreifh),

(Harte 30, Sfg. 37.)

3n unnatürliche ©renjen eingeengt, hat tiefer Staat (ter feine Set6prpänhigfeit tem Siufpanb unt ben Hämpfcn Bon 182128 oerbanft), nur |

I fotgenben Umfang unb nadjhemerfte ®coütferung:

geplant. 180 £l.=., 285,694 ®ew. (1854)

(Peloponnes. 480 514,671

Snfetn. 60 242,762

äufammen. 720 1,043,127

Unter ben Sewohnern gegen 280,000 2lrnauten ober Slthanefen.®ie grieipifihe ip Sßationatrcttgion. ®et jeljigc Hönig (haperifchet hPring)hefennt pd) jwar juv tathotifchen, fein 3la^fotgcr mup pch a6er, ben ffic=ftimmiittgen ber SJcrfaffung gemäp, jur gricd)ifih=orthciborcn Hircpe beten:ncn. Hatholifen jdhlt man 2530,000, am meipen auf ber 3nfe( Spra.

- ®ic jepige tonpitutionclfe tPcrfaffung erlangten bie ©riechen in gotge beSI SlufpanbcS oom 3. Scpt. 1843. ginanseit; bie Ginfünfte nie ausrci=dient für ben iBebarf. äiad) bem ®ubgct für 1S56 22,689,513 ®raehmcnaiuSgahc unb nur 18,182,864 Ginitahmen (bic ®rad)tne etwa 6% Sgr.).®ie Schulbfummc peigt auf 270 aßilt., wooon aber bas aJicipc gar nichtancrfanitt. Gs werben nicht einmal bie 3infen baoen hcsaHt, weshalb bie3 ®topmäthte feit Sapren tiefe 3infen Bon bem 60 2ßiUioncn:3lntcben bet:fen muffen, mctd)cS pe 1832 hei Grrichtung bcS HönigthumS garantirten.Stchenbe Gruppen 6700 aßann; ÄricgSmarme 18 Keine Sabrjctige.gauptauSfnbrartitet: Horintben, in ben lebten Sabrcn burdi bie Strauben:trantbeit pari gefdjäbigt. SBichtiger GrwerbSjwcig ber Ginw.: bic Schiffefahrt; man jätiltfap 30,000 Seeleute. fjauptpabt Stthcn mit 32,000G.

®CUtfd)iatl& (©taatentmnb),

(Äartc 31, Sfg. 119.)

®erbeutfeße S3unb /# (93unbc8aftc *om 8. 3anuar 1815, SBicner II ©tßlu^afte oom 15. 3Äai 1820) umfaßt »ollfldnbig ober blofi tßcilwetfc bie |©ebiete »ott 31 Surften unb 4 freien (Stdbtcnj nämliiß:

3,200,000 Äatholtfcn , 1,250,000 lOrotcftanten, 56,000 Subcn.

1 «StaatSbubget 41,396,862 %i. Sdnilben 309 ®l. ^auptßabt 2ttün^

<ßcn (Äarte 37, Sfg. 47), batte 1855 mit ben inforperirten 9iad)bargeniein=ben 132,113 Öinw., 9iürnberg .56,398, 2lug8burg 40,695, ffl>ürjburg 32,59S.Stcgen8burg 25,792, Bamberg 22,391, 9?apreutb 17,372, fttirtb 17,341,Sngoipabt 15 025, 9tn$bad) 11,975, ®pei;cr 11,749.

aßurtembcrg (Äarte 32, Sfg. 108).

Ä t t t f «. j fci.«jpt. | ©in». itftVif.

9lc<favh - ct?.I 6« I 5«l,<*34

©<t>n*nräU>rtlbfvciö. I 87 I 44»,872

T'pn.iutveig. | 114 j 413,444

SaitFvete.

Bufommen..

.1

.. I 354 | 1,733,269

1,220,000 Jßroteftantcn, 540,000Äatbolüen, 12,000 Suben. 23ub =get (nacbStb^ug ber(JrbebungSfoften) 12,718,371^1. *§auptftabt@tutt=g a 1 1 (1855) 46,507 ©w.; Ulm 18,000,4jeUbronn 13,969, SRcutlingcn 12,225.SBaben (Äarte 38, Sfg. 91).

f

©r«Frd5.

Ötm-ffeinFvei«...

®littelr&dnFrd$.

Unfen'^dnFvftä..

®tnn>. (1852).199,075349,205462,083346,578

t p a t c n i ti n b,

1) Äaifevtffum, (t^eilwcife)..........

2) yi-euflen, Jtönlgtcicti, (töfilroeife).

3) Baijcnt ,, .

4) ^annooer ....

5) ©arf>frn ....

6) SBüvtcmf'frg ...

7) Bflben, ®roflt)frsogtt>um.

8) Reffen, ®ioß()eviogt6um.

9) Reffen, JCuvfövflenttuJU.

10) 9Rerflen6uvg«@($n>ev{n, ®ve^brrjogtbunt.

11) ©IcftlrnbuvgttStveH^

12) £>olfldn un^ gaufn&urg, ^cvjogtbüincv (fd{ltf«£|

tri ©änrmarf).

13) Suvrmfiivg, ©voflbrvjogtbMm, «nt Simfcuvg,

üogt()tuu (Ic^te^ fattif<t> frei ..

14) SlafiViu, £>eväogtbum..

15) ©raunfttuorig, ..

16) Cltmturg, ©YCfl&fv&ogt&um.

17) ©d^£frni^tBr^m.n, ®rogb*vjogttmm.

18) ©rt<t1>n*Ko&urg*©ot&rt, £)rvicgttium.

19) ©act>ffn=Sldmngcns-*£Ubt>uvgt>auffn, #ev}ogtbum.

20) ©a<£frn;3l{t?)ifrUlg, £>r»äcgf()Um..

21) Dtru^Sieij (Slcufl altrve Sinir), gürfirntbum; 22) SRrug*©rf)letä«8pbenftfin«®trr^bcvf (SReu^ iiingerr

Sinte), gurftrnlbum.

23) £ippe*®rtmdb f .

24) ©dbaumfrurg^Sippe, giiiümlbum.

25) SBalbrrt, 3üvf)enft)»m.

26) Qlub«lt*$5e(Tcuu£ötb<n, ^HvjOgtbUttl..

27) «InpnlMBrnifrurg, ..

j 28) ©<t>n><u'af>uvgs©0tibevä&mifen, giltgentbum..

j 29) ©»t»«'vj('ttYg=8 , inbolflfibt, .

I 30)£fffcu:.£omtUvg, Sanbgvafff£aft.

31) Siecttrnjtetn, 5il l 'Ü* n tbum.

32) ^.unt'urg, freir ..

33) ©Vrlllflt, .

34) Sübeft, ...

J 35) S5*Ymff l *vt »im ®lmn, freie ©tabt,. .

I Bufnmmcn 1 Äaifevtbum, 5 jfflnigrei^f, i Äuvfiiv?|

1 (lentßmn, 7 @Y©gt>eVib&t&iim«Y, 8 fclbft^önbigel

^cvjoglfiflmev, 8 ftüvftcnf&ümev , 1 2rtiibgrof=|

fd>aft unb 4 freie ©täbfe.

®Ht ®cff«mnt<jDefie»vei«t> unb ^Preußenj Oßnc ©eftervci<£ unb 5 >i-eUtlen..

£2.*SR.

3546

3389

1388

700

272

354

278

153

174

244

36

22

31

15

©eeölFevung.

12,500,000

13,170,000

4,540,000

1,820,000

2,040,000

1,784,000

1,357,000

836,000

736,000

541,000

100,000

573,000

396,000

429,000

271,000

285,000

263,000

150,000

166,000

133,000

35,000

80,000

106,000

29,000

60,000

112,000

53,000

75,000

69,000

25,000

7,000

209,000

88,000

54,000

75,000

| 278 | 1,356,943

900,000 Äatbolifen, 482,000 Sßroteftanten, 24,000 3uben. 2 Bub =get 15,615,094 mit, 10,477,606 §t. ebne a3etrieb$= unb Gfrbebung$fo=ften; aufetbem auferorbcntlidjeS Subget »on 610,295 51. <2>täbtc:ÄarlSrube (1852) 24,299 ©inw., 2flannbcim(1855) 25,667, 5reiburg 16,500,i&eibelberg 15,000, fjjforjbeim 10,700.

Reffen, ©rofberjogtbum fPropinsen:

©tuvfenturg. 55 312,63o ®inn>. (1855)

ßberßefien. 73 298,939

ßlßeinßeffen. . 25 224,855

153 836,424

600,000 93rDteflanten, 215,000Äatbolüen, 29,0003uben. @t ä b t e:

I ft)arm|tabt 32,000 (5inw., Sttainj, ©unbeSfeftung (Äarte 41, Sfg. 123)

| 36,800, Ofenbacß 12,000, SCormä 10,000.

Üftaffau, J&effen=J5om6urg, Sranffurt (Aarte 39, Sfg. 134).Äonfefftonen in Sftafiau paritatifcß, in 5ranffurt unb £omburg pors| berrfdßenb ^roteftantifeß. ©täbte: Sranffurt (jtarte 40, Sfg. 62), 1855mit 64,257 ©inw. SBieSbabcn (Sftaffau) 14,499.

Jturßeffen (Äarte 42, Sfg. 32).

IDlieberßeffen (mH Slinteln). 80 SX.^SJl. 367,575 Kinn». (1652)

I Ofcerßeffen. 37 124,762

5ulb(t (mit <£rr6fe(b unb ©(pmntFulben).. 33 138,685

| ^attaU. 24 124,328

174 755,350

©nbe 1855 roar bie BeoSlPerung nur tto<£. 736,392

5)ie ©inw. ftnb fprotefianten, ausgenommen 100,000 Äatßolifcn unbj 15,0005uben. ©täbte: Äaffcl36,000, ^anau 16,800, 5ulba 10,000.Sannotier (Äarte 46 u. 48, Sfg. 136 u. 142).

£iatmouer, Sanbbvcfiei.. llo 35 o,ooo ®inm.

£)ilbe^ßeim, ... 82

Süneburg, ...

©labe, .

D^miPrütf, ..

Wuddß, .....................

-£<»rj, Bergß(tuphnannf»£nft.

... 205... 124.. 114

368,000

340,000

280,000

260,000

185,000

36,000

1,819,000

gap 1,800,000 pjrotepanten, 215,000 HntbBlifcnV'Tl^ 3ubcn.SBubget mit bcmSaitbtage nicht Pereinbart. Sdjulben 41,200,000 Sbtr.S t d b tc: JjannoBer (1855 mit ®orftdbten) 55,653 Ginw., ^ilbesheim 16,000,©öttingen, OSnabrnd, Süncburg unb Gelle 1213,000.

fflraunfCbwcig (Harte 47, Sfg. 151).

StaatScinnapme 1,400,000 Shir. Stabt ®raunf<hwcig (1852)

L (5inm

137,694 Ginw.

Otbcnburg (Harte 49, Sfg. 135).

J^erjogtßum Olbenburg....,.... 97 £L.c9

gürflcntßum Sit&erf... io

JBivFenfelb. 9

Saufen, Hönigrcith (Harte45, Sfg. 168)

| ÄrclüM lebt tonen. SX.-SH. BeuMFevuns 1S5S.5E>ve^ben 79

^ripjig 63

Bll'itfau 84

Bixußen d5

33efianbtßeile:

231,046 ®inn>. (1852)22,146 ff^2,034265,226

507,705

446,826

735,557

297.744

271

1,967,832

8M ber Qlufnaßm«»em ®ec. 1855 n>arHe ©inmoßnerjaßlauf 2,039,075 ge*(Hegen.

11,443

21,700

4,508

43,160,000

71,250,000

17,480,000

Unter ben (protefUntifdjen) ©inWoßnem 32,600 Äatßolifen unb 10003ubcn. 533iibget 9,040,902 3:blr., auferbem ein auferorbentÜdßeS SSubgetfür 3 Sabre jufammen 7,893,550 S.blr. ©cßulben 54 SftiU. -- Stdbte;«Drc^bcn 104,500, Seipjtg (1855) 69,986, ©Bemntß 32,000, &reiberg 14,000,Bwidau 13,000 ©inwobner.

Jtbücingen unb angrcnienbeSdnber(Äarten43u.44,8fg.lB2u.31).

vi|.tiuuv unu -4.iru|i«n...| i 17,480,000

9iad) Äonfefftonen tßeilt fteß bic Sßcüölferung bcS a3unbc8gebietsin etwa 22,900,000Aatholifcn, 19,700,000^3rotepanten unb 440,0003uben.^iernon fommen auf bic rein beutftßcn ©ebiete: 11,100,000 jprotefianten,5,900,000 Aatbolifcn unb 190,000 3uben. SDie SluS wanberttngen au83)cutf(ßlanb fliegen 1854 auf mehr al8 206,000! S)ie ©efammtfummeber fämmtlicßen <3taat$cinfünftc betragen mit fenen Pon ©efammtrOeflersrci(ß unb fjSreufen etwa 440, ebne bicfelbcn 120 SKiH. $ßlr.; bie StaaMsfcßulbcn mit Deftcrrcitß=$rcufen 2400, ohne biefe 580 SfttU. $blr.3u=folge ber©unbcSfriegsm-faffung" ijl bic 93unbc3armce in 10 2lrmeecotp8getbeiit, mit einer (für ftcfhtnggbienji beflimmten) 9tcfcrocbi»iftoit. 9tadjben lebten © f rßößungen bcS 23etrag8 ber Äontingentc haben ju (teilen:

2 Birfl. ©tanb.

I Jtrei6 SBeimav®ifenadß9leuflaM

22

11

©erglFerung.

(1852)

132,424

82,321

47,779

«o6ur 3 .@otpo. Cu.*. BrcolFfiuna.

(1655)

©otßa

Koturg

106,411

44,467

150,878

[ Qlntteecovpe.2. u. 3.

Kontingente btt ©taaten.

Oe(ievvei<t>.....

9>reu^en.

Bapevn.

fflJürtemfterg, ©aben, SD.irmflabt.

©aetfen, K()nigrei<£, Kurßrffen, 9taffau

unb Surembuvg.

^annooev, ©munfdßmeig, Otbenßurg, ^>oI=fleirt, beibe BZetflenburg, ^anfefläbte[ tftcferorbioiHon. ©eimar u. faetf. ©erjogtßümet, 8leuß, jSöatbrrf, Sippe, QInßatt,©<()n>arjburg, |Homburg, Sie<ttenflein, granFfuft... |

Kontingente

126,429

106,647

47,476

40,209

31,669

153,300

170,500

72,670

48.300

41.30048,200

14,140 | 16,100

f 403,384 | 552,370

GincbcutfdieHticgSmarine gibt es nicht mehr. ®ie beutfipe§anb e(S;flotte, mit mehr ats 1 3ßit(. Sonnen, ip an Umfang bie brittein beräßett(Botan petjen Sßorbamerita unb Gngtanb mit je 5 aßitt. kennen; granlreiChpept weit naCh mit nur 700,000). Gtfenbahncn pnb im ffletriebe 1600Steilen. Sitte bcutfChe Staaten, mit SluSnahme Bon Ocpcrreidi, habenfonpitiitioiiettc a3erfa|fungSformcn.

9Ietn fccutfebe ©tnielfluatcti.

S asj ern (Harte 32 bis 36, Sfg. 108, 166, 165, 169, 170.)

~ jierungftbejivFe, ©eoölL 1855.

D6evbapci-n .....

9licberbax)ein.....

q>frtlS.

DbcvpfaliV unb SRcgrnS&uvg.

Obcvfi*nnFeti.

SRUMfranFen.

UnterfvanFen unb Stf<£affen6urg.

©(fewuDcn unb tlleuturg.

3o9

195

108

175

125

139

162

174

744,151

554,013

587,334

471,900

499,913

533,587

589,076

561,576

i 262,524

Jßtäbtei ®otßa (1852) 15,076, ©cimav 13,000 «Einwc-ßner.

äßeeftenburg, beibe, (Harte 50, Sfg. 121).3ßetHenburg=Sd)wcrin 244 Q.:. (1854) 541,091 Ginw.

Strelip 36 (1851) 99,628

Stäbte: Stopocf (1852) 23,751, Schwerin 17,000, aöiSmar 12,000.

§otpein=8aucn6utg (Harte 79, Sfg. 137).

PotfWn.166&.=Wt. (185S) 523,508 «In».

Snuenßuvg... 21 49,475

Stäbte: Slltcna 40,426, Hiel 16,274. ®ieSdnbcr »erbenBcIIpdn:| big wie bduifche pSroBinicn bchanbett.

Sanfepäbte (Harten 46, 50 u. 79, Sfgen. 136, 121 u. 137).Hamburg, ®coöttcnmg beS Staates (1855) 208,198, baBon Stabt 162,923Sternen 88,000, 53,500

Sübcd 48,000, 26.100

§anbe(: Hamburg 1S55, äßerth ber Ginfubr 528V2, ber StuSfuhr1507 aßitt. 3ßatI:!8anco (ü V* ftptr. preup.). Bremen: Ginfuhr 51*/«,SluSfubr 481/4 3BiII. attbtr. Souisbor (ä 1 Vio ilhlr.). Sübcd: Ginfubrj 60 äßilt. aßart (ü 0,4118 preup. iEhlr.)-

^Pren#en (Äöntgtettf)),

(Harten 51-60; Sfg. 114,105,124,122,^7,143,101,125,115,38).|

9>roBina*n.

| ^>rcugm

9>of«n,

©ranbm&urg,

Sommern,

©(ßlfflrn,

©atßfen,

©cflpßalfn,

SRßcinpvoüinj,

fR«Sierung«e©eairfe.Kßnig«terg, ©umPinnen^, ©on=

jig, SBai-irmvnber.

f)ofen, ©rombrrg.

qßettbam, ^rnnFfurt..

©t«ttin, K&tHn, ©tealfunb.0rr4lau, Dpprln, Sicgniß...SRogbeturg, Blfrfebuvg, ®ifurt|

0lüng«r, SRinbrn, 9lm«bcrg.

Köln, 5E)üiTflbrvf, Kofrlenj, Jtrirr,$la<£en, «^oßenjc-ircm.

&.K.

734

577

742

461

BeoölFming 1655.

2,636,7661,392,6362,253,7581,288,8073,162,4681,861,4991,527,226

3,046,604

Sufamnctn (mit m eornifenen in Blainj, surtra.l

Burg unb granbfürt.I 5103 | 17,202,013

aSun ben Gtnwohncrn waren 1852:10,359,994 fftrotepanten, 6,332,293i Hathotiten, 1485 ©riechen, 14,780 Sßenontten unb 226,868 Subtn, ®ttSRationalität nach: über 13 äßiii. ®eutfche, 2 '/b äßitl. Stasen, 1604)00