35

een jaargeld genoot, ons vaderland met den ondergang be-dreigde , bedaard te Parijs bleef en van daar uit aan denuitgever van het Journal des scavans , dat nog steeds teAmsterdam gedrukt werd, brieven a8 ) schreef, waarin hijberigt gaf van wetenschappelijke onderzoekingen, — hij dezoon en de broeder van twee secretarissen van Lodewijk’sgrootsten en gevaarlijksten vijand Willem III!

Ik weet weinig te zeggen, dat die verwondering kanverminderen. Christiaan Iluygens was een goede zoon, eenliefhebbend broeder, maar geene andere banden bonden hemaan zijn vaderland. Ilij gevoelde zich meer wereldburgerdan Hollander. Waarschijnlijk hadden zijne reizen en zijntelkens vrij lang gerekt verblijf in Frankrijks en Engelandshoofdsteden , waar hij zoo vele gelijk gezinde mannen vond,waarvan verscheidene zijne vrienden werden, er toe mede-gewerkt om dit gevoel in hem te versterken. Hierbij kwamhet gemeenzaam gebruik der Fransche taal in het huisgezin,waartoe hij behoorde. Nagenoeg al zijne brieven en dievan zijnen broeder Constantijn zijn in die taal geschreven.Estrades noemde eenmaal den vader, den ouderen Constan-tijn, een Franschman in zijn hart.

Doch hoe dit zij, Christiaan Iluygens vertrok naar Parijsen nam van nu af, een reeks van jaren lang, deel aan dewerkzaamheden der jeugdige Akademie. Het eerst zien wijhem als académicien optreden in 1668 , in een verslag,dat hij op uilnoodiging zijner medeleden nitbragt over eeneverhandeling van Jacob Gregory over een onderwerp, waar-mede zich Iluygens zelf, gelijk wij reeds zagen , in zijnejeugd had bezig gehouden, namelijk de quadratuur van dencirkel en van den hyperbol. Het was toen nog niet ver-boden , gelijk thans het geval is, dit onderwerp in de aka-

3