71

doen van eenige proeven met de luchtpomp, blijkt uit het verslagvan die proefnemingen, te vinden in de JPhilosopMcal Transactions1675, p. 443 en 477, en 1676, p. 492. De laatste dezer proef-nemingen hadden ten doel om te onderzoeken, of organische lig-chamen, vleesch, boter, vruchten enz., ook in het luchtledigein verrotting overgaan. Hij komt tot het resultaat, dat dezeer wel is waar niet geheel door verhinderd, doch zeer vertraagdwordt, en meent, dat men daarin een middel zal vinden „omzulke stoffen naar plaatsen te vervoeren, waar zij anders niet teverkrijgen zijn.” Men weet, dat de thans algemeen gebruikelijkemethode om spijzen voor bederf te bewaren en zoo voor vervoeren voor het gebruik op reis geschikt te maken in de hoofdzaakbestaat in het luchtvrij maken van het vocht en van het vat,waarin de bewaring geschiedt, ofschoon tot verwijdering der lucht,niet de luchtpomp, maar koking wordt aangewend.

71) Dit planetarium is nog voorhanden en wordt bewaard inhot physisch kabinet der Leidsche hoogeschool.

72) Tot het vinden van de getallen der tanden aan de ver-schillende raderen van zijn planetarium, maakte Huygens gebruikvan de gedurige breuken. Lagrange noemde dit zelfs een dervoornaamste ontdekkingen van Huygens; Delambre (1. c. , p. 584)meent echter, dat Lagrange zich daarbij aan overdrijving schuldigmaakte, ofschoon hij tevens erkent, dat de wijze , waarop Huy-gens er zich tot dit bepaalde doel van bediende, eene hoogst ver-nuftige is.

73) Men zie omtrent de gedurende de laatste jaren van zijnleven door Huygens gedane en in zijn dagboek opgeteekende,maar niet uitgegeven sterrekundige waarnemingen, hetgeen dehoogleeraar Kaiser daarvan heeft medegedeeld in zijn reeds aan-gehaald opstel in het Tijdschrift voor de wis- en natuurkundigewetenschappen , uitgegeven door de eerste klasse van het Kon. Ned.Instituut 1848 , I, p. 7.

74) Beschreven in de Astroscopia compendiaria , die in 1684het eerst te ’s Gravenhage het licht zag.

75) Bij het genoemde opstel van den heer Kaiser is een fac-simile daarvan gevoegd.

76) In zijn Somnium seu opus posthumum de astronomia subla-nari. Francofurti et Saganae, 1634.