10

GVILIEL. GILBERTI

Alij verò ſunt plumbei coloris, fiſſiles,& non fiſſiles, magnetes velutiſquamatim in teſſulas fiſſiles; habeo& griſeos marmoreos cinereĩ co-loris,& maculis vt marmor griſeum ornatos, qui& optimeè poliuntur.In Alemania ſunt perforati tanquam faui, leuiores cæteris,& tamenfortes. Metallici ſunt qui in optimum ferrum funduntur; Alij fuſionemnon habent facilem metallicam, ſed vruntur. Sunt grauiſſimi vt& val-de leues; ſunt robuſtiſſimi ferrea rapientes, alij verò imbecilliores quiminus poſſunt, alij tam languidi& ſteriles, vt ægrè trahant tantillũ ferri,nec magneticum aduet ſum abigant. Firmi ſunt alij& contumaces, necfacileè artificij cedũt: Alij friabiles. Rurſum denſi ſunt& duri vt ſmyris,aut rari& molles vt pumexʒ Poroſi, aut ſolidi; Integri& vniformes, autvarij& exeſiʒ Duritie nunc ferrũ imitantes, immo aliquando ferro diffi-cilius ſecantur aut limantur: Alij ſicut argilla molleſcunt. Non omnesmagnetes rectè dici poſſunt lapides; ſunt qui ſaxa potius repræ ſentant;alij verò venæ potiùs metallicæ exiſtuntz alij glebæ& terræ. Ita inter ſevarij& diſſimiles omnes, tum alij plus, alij minus virtute egregia dotati.Variantur enim ex ſoli nana dil glebarũ mixtura& humorũ, proregionis ratione& labe, in ſuprema hac terræ adnata ſubſtãtia, ex multa-rum cauſarum confluentijs,& perpetua ortus& interitus viciſſitudine,corporumq; mutationibus. Nec rarus eſt hic tantæ virtutis lapis, nec vllaregio in qua non aliqua ſpecie reperiatur. Quod ſi diligentiùs,& maio-nibus ſumptibus ipſum inſequerentur homines, aut eruere propter diffcultates poſſent, vbiq; in manus veniret, vti poſtea demonſtrabimus.In multis regionibus inueniuntur& aperta ſunt magnetum valentiummetalla, antiquis ſcriptoribus incognita, quemadmodum in Germaniavbi magnetes erui nullus eorum affirmauit vnquam: tamen poſtquampatrum noſtrorum memoria res metallica illic creſcere cæpit, plurimisin locis magnetes potentes,& viribus valentes eruuntur: vt in Herciniaſylua vltra Helceburgum; in Miſenæ monte non longè à Suarcebergo;ſatis robuſtus inter Snebergum& Annæberꝑũ in valle Ioachimi, quemobſeruauit Cordus: Item iuxta Pelam vicum in regione Francorum:In Boëmia in metallis ferrarijs ad Leſſam pagum, alijſque locis, teſtibusGeorgio Agricola, plurimiſq; viris metallicis eruditis. Similiter in alijsregionibus hoc æuo oſtenditur; nam lapis hic virtutibus ſuis egregius,vt nunc per vniuerſum terrarum orbem celebris; ita& vbiq; omnis il-lumterra profert,& quaſi omnium terrarum indigena eſt. In India ori-entali, in China, in Bengala, juxta fluuiũ Indum frequens,& maritimis

quibuſdam cautibus: in Perſia, Arabia,& maris Erithrei inſulis: in mul.

tis Ithiopiæ locis, vti olim zimiri de quo Plinius commemorat: In mi-nori