132
Bild.
Bild, das, 1) eigtl., imago (überhaupt);effigies (plastisches Kunstwerk), simula-crum (bes. von Bildern der Götter); auchsignum (plastische Abbildung) ; Statua (Bild-säule bes. von Menschen); ein gemaltes B.imago picta, tabula picturae, pictura; ei»Gesäß mit halb erhabenen Bilder vas cae-latum. 2) trop. geistiges B., Vorstellung,Begriff, imago, species, forma rei alicujus.
Bildchen, das, f imaguncula, sigillum.
Bilden, transit. 1) eigtl., fingere, ef-fingere, formare aliquid; formam alicujusrei facere. Hiervon A) = zu Stande brin-gen, ausmachen, efficere (aus diesen Cohvr-ten bildete er eine Legion ex bis cobortibuslegionem effecit; die Unterredung des drittenTages wird dieses dritte Buch b. tertius diesdisputationis boc tertium volumen efficiet;die Reiterei bildete deu rechten Flügel dex-trum cornu eques tenebat). B) insbes.particip. bildend, die b Künste (vergl. Borb.V. 5.) artes quae versantur in rerum ima-ginibus (simulacris etc.) effingendis; der b.Künstler fictor. 2) trop. formare, confor-mare aliquem vd. animum alicujus (doctrina,artibus, praeceptis u. dergl.; selten ohne einensolchen Zusatz); colere, excolere, fingerealiquem od. animum alicujus, säst immer mitdem Zusätze artibus, doctrina ; erudire, do-cere aliquem; die Jugend b. aetatem juveni-lem ad humanitatem informare, ahs. sich b.in humanitatis studia incumbere; sich nachJmd. b. formare se in mores alicujus.JnSbes. particip. Gebildet, doctus, eru-ditus; in Bezug auf äußere Manieren urba-nus, humanus; sein g. omni liberali doctrinapolitus; wissenschaftlich g. doctrinae atqueoptimarum artium studiis eruditus.
Bilden, das, siehe Bildung 1.
Bilderbuch, das, etwa liber imaginibusdistinctus, ornatus.
Bilderreich, adj., eine Rede, etwa "ora-tio imaginibus frequens, figuris od. trans-lationibus crebra.
Bildgießer, der, statuarius.
Bildgießerei, die, statuaria.
Bildhauer, der, fictor; statuarumartifex; sstatuarius.
Bildhauerarbeit, die, sculptura.
Bildhauerkunst, die, ars signa fabri-candi: ars fingendi.
Bildlich, I. adj. imagine expressus,imaginem continens; ein b. Ausdruck verbo-rum immutatio. — II adv. imagine vd. perimaginem.
Bildner, der, 1) eigtl.. lictor. 2) trop.B. des Geistes , durch Umschr. (Borb. I. I.E.): qui mores, ingenium alicujus (ingeniahominum) format, doctrina excolit; die er-sten B. des menschlichen Lebens i! a quibus
B i ni s st e i n.
vita hominum primis doctrinis instructaest.
Bildncrei, die, ars fingendi-
Bildsam, adj. qui fingi, formari potest;docilis.
Bildsamkeit, die, durch Umschr. nachBorb. I. 1. A. u. B.; auch docilitas.
Bildsäule, die, statua (ein freistehendesStandbild); signum (allg., auch Von Büstenu. dergl.), simulacrum (bes. von Götterbil-dern) ; eine B. von Apollo, Diana heißt ge-wöhnlich bloß Apollo, Diana.
Bildschön, adj. forma ob. venustate con-spicuus; pulcherrimus.
Bildung, die, I) das Bilden, a) eigtl., con-formatio; gewöhnlich nach Borb. I. l.B.u.D.b) B. des Geistes, institutio; disciplina;educatio; an Jinds B arbeiten operam col-locare in animo alicujus excolendo, in ali-quo erudiendo. 2) durch B. erlangte Be-schaffenheit, A) von sinnlichen Gegenständen,figura, forma. B) von Geist ob. Herz,cultus ingenii od. gewöhnlich doctrina (li-terae), humanitas; ein Mann von feinerB. vir humanitate politus, liberaliter eru-ditus; gelehrte od. wissenschaftliche B. doctrina,eruditio, literae (Borb. II. 8.); eine gelehrteB. erhalten optimarum artium studiis fingi(erudiri), doctrina instrui; er hatte eine solcheB. erhalten ita eruditus erat; eine fremde B.erhalten peregrinis artibus instrui; äußere B.mores politi.
Bildungsanstalt, die, siehe Schule.
Bildungögeschichte, die, durch Umschr.(die früheste B. der Römer prima literarumLatinarum aetas).
Bildungsmittel, das, *res (ars) quaad humanitatem excolimur.
Bildwerk, das, siehe Bild.
sBillet, das, codicilli; schedula; alsZeichen des Einlasses z. B. ins Theater tes-sera.
Billig, I. adj. aequus (judex, postu-latio); — nicht Übertrieben, modicus (pre-tium); b. in seinen Forderungen moderatus;es ist b. aequum (par) est gewöhnlich mitso g. accus. c. hvs .; eine b. Strafe poenamerita. — II. adv. aeque, juste; = initRecht jure, merito.
Billigen, transit probare, stärker ap-probare, comprobare aliquid.
Billigen, das, -ung, die, probatio,approbatio, comprobatio; — Lob laus; vomSenate u. dergl. oft durch auctoritas (init derB. IindS aliquo auctore).
Billigkeit, die, aequitas, aequum (Borb.II. 1. B.); bisweilen justitia, fas; = Mäßi-gung u. dergl. moderatio, modus.
Bimsstein, der, pumex; aus B. pu-miceus.