a3a NOTtë IN CARMEN TERTIUM
22. Aventinœque legit vestigia terras. Non miror interpretes hunc lo-cum praeterire; quomodo enim explicarent quod non intellexerunt, necunquam intellectum erit; nempe, quid sit legere vestigia terree? an igi-tur terra aufugere solet, et Diana vestigia ejus legere seu sequi? agno-sco quidem magnam venatricem Dianam ferarum vestigia legentem; undebeluarum agitatrix dicitur Arnobio, lib. IV, pag. 2^t (ubi vulgo malelegitur sil narum agitatrix ) et, salvis inimica virgo beluis , Horat. carm. I,12,22. Sed terree vestigia quaenam sint,ignoro. Agnosco etiam Aventinummontem et collem et silvam Aventinum; sed de terra Aventina nunquamante inaudivi. Quid multa? lege, minima mutatione, « Aventinaeque le-git vestigia cervae; » Serteca, Hippolyto, de Diana v. 160 : « tua GaetulosDextra leones, tua Cretaeas Sequitur cervas; » Vestigia cerva:, ut Tibuli.IV, 3, i3 ;Ovid. Trist. V, g, 27; Catuli, de Nupt. Thetid. et Pelei, v. 338;Gratius, Cyneget. v. 201 : « sequi leporis vestigia parvi; » id est, legerevestigia leporis. Aventina cerva ut Osscea ursa, Ovid. Metam. XII, 31 g.Legere vestigia phrasis bene nota; vide Theb. IX, 171; XII, 272; Ovid.Metam. III, 17; Lucan. VIII, 210. Recte vero et ex decoro facit Dia-nam errantem per septem juga ; illa enim, utpote venatrix, montibusmaxime gaudebat (unde montivaga Dea appellatur, Acliill. 1, 4^°) 1praesertim Aventino, ubi templum illi et praecipuus cultus : unde Ovid.Fast. III, 884 : “ Aventino Luna colenda jugo. » Festus : « Servorum diesfestus vulgo existimatur Idibus Augusti, quod eo die Servius Tullius na-tus serva aedem Diana- dedicaverit in Aventino : cujus tutela; sunt cervi ;a quorum celeritate fugitivos vocant cervos; » ita legendum pro vocentserqos : quod et partim monuit Dacierius. Hic autem vides cervos subDiana: tutela: longe aliter Horatius, carm. IV, 6, 33;
Deliae tutela Deae, fugacesLyncas et cervos cohibentis arcu.
24. Numquamne avidis arcebo rapinis, etc. Ne dubites de epithetoavidis facit locus Prop. I, 20,11 : « Nympharum semper cupidas defenderapinas; » et Nostri, Theb. IV, 6g5 : « nocturnaque furta licentum Cor-nipedum et cupidas Faunorum arcebo rapinas. »
33. Sic tota cum veste ruit. Sic ruit: quomodo ruit? nulla enim hiccomparatio. Deinde, fota cum veste: inepte: quis enim supponere po-test eant cum parte vestis in fontem ruituram esse? Lege, certissimaemendatione, « Sicut erat cum veste, ruit; » Thebaid. III, 680; IV, 802 ;VII, 819, de Amphiarao ad inferos descendente; Ovid. Metam. XIII,584; Sidon. Apollinar. carm. II, 4<)5; Noster, Theb. IX, 36 :
- • - - juvat exhaustos iterare laboresSicut erant : pulvis sudorque cruorquc per artusMixtus adhuc : vertere gradum vix, etc.
ita legendus et distinguendus iste locus, vulgo pessime habens. Contra-rium passa ost Arethusa apud Ovjd. Met. V,6oi, « Sicut eram, fugio sine