A. U. C. 305. A. C. 449.

330

lius. I, inqnit, lictor, summove turbam', et da viam domi-no ad prehendendum mancipium. Ouum haec intonuissetplenus irae, maltitudo ipsa se sua sponte dimovit, deserta-que praeda injuriae puella stabat. Tum Virginius, ubi ni- 3hil usquam auxilii vidit, Quaeso, inquit, Appi, primumignosce patrio dolori, si quid inclementius in te sum in-vectus : deinde sinas hic coram virgine nutricem percontari,quid hoc rei sit ; ut , si falso pater dictus sum, aequiorahinc animo discedam. Data venia, seducit filiam ac nutri-cem prope Cloacinae ad tabernas, quibus nunc Novis estnomen: atque ibi ab lanio cultro arrepto, Hoc te uno,quo possum, ait, modo, filia, in libertatem vindico. Pectus 4deinde puellae transfigit; respectansque ad tribunal, Te,inquit, Appi, tuumque caput sanguine hoc consecro. Cla-more ad tam atrox facinus orto excitus Appius, compre-hendi Virginium jubet. Ille ferro, quacunque ibat, viamfacere: donec, multitudine etiam prosequentium tuente,ad portam perrexit. Icilius Numitoriusque exsangue cor-pus sublatum ostentant populo: scelus Appii, puellae infe-licem formam, necessitatem patris deplorant. Sequentes 5clamitant matronae, Eamne liberorum procreandorum con-ditionem? ea pudicitiae praemia esse? ceteraque, quae intali re muliebris dolor, quo est maestior imbecillo animo,eo miserabilia magis querentibus subjicit. Virorum etmaxime Icilii vox tota, tribuniciae potestatis ac provoca-tionis ad populum ereptae, publicarumque indignatio-num, erat.

XLIX. Concitatur multitudo partim atrocitate scele-ris , partim spe per occasionem repetendae libertatis. Ap-pius nunc vocari Icilium, nunc retractantem arripi, po-stremo , quum locus adeundi apparitoribus non daretur,ipse, cum agmine patriciorum juvenum per turbam va-dens, in vincula duci jubet. Jam circa Icilium non so- 3lum multitudo, sed duces quoque multitudinis erant L.Valerius et M. Horatius: qui, repulso lictore, si jureageret, vindicare se a privato Icilium ajebant; si vim af-ferre conaretur, ibi quoque se haud impares fore. Hincatrox rixa oritur. Valerium Horatiumque lictor decem-viri invadit. Franguntur a multitudine fasces. In concio-nem Appius ascendit. Sequuntur Horatius Valeriusque: 3eos concio audit: decemviro obstrepitur. Jam pro impe-rio Valerius discedere a privato lictores jubebat: quum,fractis animis, Appius, vitae metuens, in domum se pro-pinquam foro, insciis adversariis, capite obvoluto, recepit.Sp. Oppius, ut auxilio collegae esset, in forum ex alteraparte irrumpit: videt imperium vi victum. Agitatus de- 4inde consiliis, ad quae ex omni parte assentiendo multisauctoribus trepidaverat, senatum postremo vocari jussit.Ea res, quod magnae parti Patrum displicere acta decem-