A. U, C. 364 - A. C. 390.

229

ab iis, cis Padum ullraque, legiones Etruscorum fusas,guanquam adversus Romanos nullum eis jus societatis ami-citiaeve erat, nisi quod Vejentes consanguineos adversuspopulum Romanum non defendissent, legatos Romam, quiauxilium ab senatu peterent, misere. De auxilio nihii im- 4petratum: legati tres M. Fabii Ambusti filii missi, qui se-natus populique Romani nomine agerent cum Gallis, ne, aquibus nullam injuriam accepissent, socios populi Romaniatque amicos oppugnarent. Romanis eos bello quoque, sires cogat, tuendos esse: sed melius visum, bellum ipsumamoveri, si posset; et Gallos, novam gentem, pace potiuscognosci, quam armis.

XXXVI. Mitis legatio, ni praeferoces legatos, Gallis-que magis quam Romanis similes, habuisset. Ouibus, post-quam mandata ediderunt in concilio Gallorum, datur re-sponsum : Etsi novum nomen audiant Romanorum, tamencredere viros fortes esse , quorum auxilium a Clusinis in retrepida sit imploratum. Et, quoniam legatione adversus se 2maluerint, quam armis, tueri socios, ne se quidem pacem,quam illi afferant, aspernari, si Gallis, egentibus agro,quem latius possideant, quam colant Clusini, partem finiumconcedant : aliter pacem impetrari non posse. Et responsumcoram Romanis accipere velle: et, si negetur ager, coramiisdem Romanis dimicaturos, ut nunciare domum possent,quantum Galli virtute ceteros mortales praestarent. — Quod- 3nam id jus esset, agrum a possessoribus petere, aut minariarma? Romanis 'quaerentibus, et, quid in Etruria rei Gal-lis esset ? quum illi se in armis jus ferre, et omnia fortiumvirorum esse, ferociter dicerent, accensis utrinque animisad arma discurritur, et proelium conseritur. Ibi, jam ur-gentibus Romanam urbem fatis, legati contra jus gentiumarma capiunt: nec id clam esse potuit, quUm ante signaEtruscorum tres nobilissimi fortissimique Romanae juven-tutis pugnarent: tantum eminebat peregrina virtus. Onia 4etiam Q. Fabius, evectus extra aciem equo, ducem Gallo-rum, ferociter in ipsa signa Etruscorum incursantem, perlatus transfixum hasta, occidit: spoliaque ejus legentemGalli agnovere, perque totam aciem , Romanum legatumesse, signum datum est. Omissa inde in Clusinos ira , re-ceptui canunt, minantes Romanis. Erant, qui extemploRomam eundum censerent. Vicere seniores, ut legati priusmitterentur questum injurias postulatumque, ut pro juregentium violato Fabii dederentur. Legati Gallorum quum gea, sicut erant mandata, exposuissent, senatui nec factumplacebat Fabiorum, et jus postulare barbari videbantur;sed, ne id, quod placebat, decerneret in tantae nobilitatisviris, ambitio obstabat. Itaque, ne penes ipsos culpa es-set cladis, forte Gallico bello acceptae, cognitionem depostulatis Gallorum ad populum rejiciunt: ubi tanto plus