tertium, L. Lucretio, L. Aemilio tertium, M. Trebonio,tribunis militum consulari potestate. Hostes novi, praeter 2Volscos, velut sorte quadam prope in aeternum exercendoRomano militi datos, Circejosque et Velitras colonias jamdiu molientes defectionem, et suspectum Latium, Lanu-vini etiam, quae fidelissima urbs fuerat, subito exorti.

Id Patres rati contemptu accidere, quod Veliternis civibussuis tam diu impunita defectio esset, decreverunt, ut primoquoque tempore ad populum ferretur de bello eis indi-cendo. Ad quam militiam quo paratior plebes esset, quin- 3queviros Pomptino agro dividendo, et triumviros Nepetecoloniae deducendae creaverunt. Tum, ut bellum jube-rent, latum ad populum est: et, nequicquam dissuadenti-bus tribunis plebis, omnes tribus bellum jusserunt. Appa-ratum eo anno bellum est: exercitus propter pestilentiamnon eductus. Eaque cunctatio colonis spatium dederat 4deprecandi senatum; et magna hominum pars eo, ut lega-tio supplex Romam mitteretur, inclinabat: ni privato, (utfit) periculo publicum implicitum esset, auctoresque de-fectionis ab Romanis, metu ne, soli crimini subjecti, pia-cula irae Romanorum dederentur, avertissent colonias aconsiliis pacis. Neque in senatu solum per eos legatio 5impedita est, sed magna pars plebis incitata, ut praeda-tum in agrum Romanum exirent. Ilaec nova injuria ex-turbavit omnem spem pacis. De Praenestinorum quoque 'defectione eo anno primum fama exorta: arguentibusqueeos Tusculanis et Gabinis et Lavicanis, quorum in finesincursatum erat, ita placide ab senatu responsum est, utminus credi de criminibus, quia nollent ea vera esse, ap-pareret.

XXII. Insequenti anno Sp. et L. Papirii, novi tri-buni militum consulari potestate, Velitras legiones duxere;quatuor collegis Ser. Cornelio Maluginense quartum, O.Servilio, Ser. Sulpicio, L. Aemilio quartum, tribunis adpraesidium urbis, et si qui ex Etruria novi motus nun-ciarentur, (omnia enim inde suspecta erant) relictis. Ad 2Velitras adversus majora paene auxilia Praenestinorum,quam ipsam colonorum multitudinem, secundo proeliopugnatum est; ita ut propinquitas urbis hosti et causamaturioris fugae*, et unum ex fuga receptaculum esset.Oppidi oppugnatione tribuni abstinuere, quia et ancepserat, nec in perniciem coloniae pugnandum censebant.Literae Romam ad senatum cum victoriae nunciis , aerio- 3res in Praenestinum, quam in Veliternum hostem, missae.Itaque ex senatusconsulto populique jussu bellum Praene-stinis indictum: qui, conjuncti Volscis, anno insequenteSatricum, coloniam populi Romani pertinaciter a colonisdefensam., vi expugnarunt, foedeque in captis exercuerevictoriam. Eam rem aegre passi Romani. M. Furium Ca- 4