287

A. U. C. 393 — 394 . A. C. 361—360.

Salaria via trans pontem Anienis castra habnere. Dicta-tor, quum tumultus Gallici causa justitium edixisset, om-nes juniores sacramento adegit, ingentique exercitu aburbe profectus, in citeriore ripa Anienis castra posuit.Pons in medio erat, neutris eum rumpentibus, ne timoris 4indicium esset. Proelia de occupando ponte crebra erant,nec, qui potirentur, incertis viribus , satis discerni pote-rat. Tum eximia corporis magnitudine in vacuum pon-tem Gallus processit 5 et quantum maxima voce potuit,Quem nunc, inquit, Roma virum fortissimum habet, proce-dat, agedum, ad pugnam , ut noster duorum eventus osten-dat, utra gens bello sit melior.

X. Diu inter primores juvenum Romanorum silen-tium fuit, quum et abnuere certamen vererentur, et prae-cipuam sortem periculi petere nollent. Tum T. Manlius,

L. filius, qui patrem a vexatione tribunicia vindicaverat,ex statione ad dictatorem pergit: Injussu tuo, inquit, im-perator, extra ordinem nunquam pugnaverim , non si cer-tam victoriam videam. Si tu permittis, volo ego illi bel- 3luae ostendere, quando adeo ferox praesultat hostium signis,me ex ea familia ortum, quae Gallorum agmen ex rupeTarpeja dejecit. Tum dictator, Macte virtute, inquit, acpietate in patrem, patriamque, T. Manli, esto. Perge, etnomen Romanum invictum, juvantibus diis, praesta. Armant 3inde juvenem aequales: pedestre scutum capit, llispanocingitur gladio, ad propiorem habili pugnam. Armatumadornatumque adversus Gallum stolide laetum, et (quo-niam id quoque memoria dignum antiquis visum est) lin-guam etiam ab irrisu exserentem, producunt. Recipiunt 4inde se ad stationem: et duo in medio armati, spectaculimagis more, quam lege belli, destituuntur, nequaquamvisu ac specie aestimantibus pares. Corpus alteri magni-tudine eximium, versicolori veste pictisque et auro caela-tis refulgens armis: media in altero militaris statura mo-dicaque in armis habilibus magis quam decoris species.Non cantus, non exsultatio armorumque agitatio vana, sed 5pectus, animorum iraeque tacitae plenum, omnem fero-ciam in discrimen ipsum certaminis distulerat. Ubi con-stitere inter duas acies, tot circa mortalium animis spemetuque pendentibus, Gallus, velut moles superne immi-nens, projecto laeva scuto, in advenientis arma hostis va-num caesim cum ingenti sonitu ensem dejecit. Romanus, 6mucrone subrecto, quum scuto scutum imum perculisset,totoque corpore interior periculo vulneris factus, insinuas-set se inter'corpus armaque, uno alteroque subinde ictuventrem atque inguina hausit, et in spatium ingens ruen-tem porrexit hostem. Jacentis inde corpus, ab omni alia 7vexatione intactum, uno torque spoliavit: quem respersumcruore collo circumdedit suo. Defixerat pavor cum admi-