5o8

T. Livii Lib. VII. Cap. 34—36.

8 ulla re, terroris ortum. Ouem terrorem non pugnae so.Ium eventu, sed nocturna profectione, confessi sunt. Py.«tero die vacuis hostium castris Romanus potitur: quo seomnis Campanorum multitudo gratulabunda effudit.

XXXIV. Ceterum lioc gaudium magna prope cladein Samnio foedatum est. Nam ab Saticula profectus Cor.nelius consul exercitum incaute in saltum, cava valle per.viurn, circaque insessum ab hoste, induxit: nec prius,quam recipi tuto signa non poterant, imminentem capiti

2 hostem vidit. Dum id morae Samnitibus est, quoad to-tum in vallem infimam demitteret agmen, P. Decius tri-buniis militum conspicit unum editum in saltu collem,imminentem hostium castris, aditu arduum impedito agmi.ni, expeditis haud difficilem. Itaque consuli territo animi,Videsne tu, inquit, A. Corneli, cacumen illud supra hostem ?

3 Arx illa est spei salutisque nostrae, si eam, quam caeci re.liquere Samnites, impigre capimus. Ne tu mihi plus, quamunius legionis principes hastatosque, dederis: cum quibusubi evasero in summum, perge hinc omni liber metu, tequeet exercitum serva : neque enim moveri hostis, subjectus no-bis ad omnes ictus, sine sua pernicie poterit. Nos deinde

4 aut fortuna populi Romani, aut nostra virtus expediet. Col-laudatus ab consule, accepto praesidio, vadit occultus persaltum; nec prius ab hoste est visus, quam loco, quempetebat, approquinquavit. Inde admiratione paventibuscunctis, quum omnium in se vertisset oculos, et spatiumconsuli dedit ad subducendum agmen in aequiorem locum,

5 et ipse in summo constitit vertice. Samnites, dum hucilluc signa vertunt, utriusque rei amissa occasione, nequeinsequi consulem, nisi per eandem vallem, in qua paulloante subjectum eum telis suis habuerant, possunt; necerigere agmen in captum super se ab Decio tumulum.

6 Sed quum ira in hos magis, qui fortunam gerendae reieripuerant, tmn propinquitas loci atque ipsa paucitas in-citat: et nunc circumdare undique collem armatis volunt,ut a consule Decium intercludant, nunc viam patefacere,ut degressos in vallem adoriantur. Incertos, quid agerent,

7 nox oppressit. Decium primum spes tenuit, cum subeun-tibus in adversum collem ex superiore loco se pugnatu-rum: deinde admiratio incessit, quod nec pugnam inirent,nec, si ab eo consilio iniquitate Joci deterrerentur, operese valloque circumdarent. Tum centurionibus ad se vo-catis, Quaenam illa inscitia belli ac pigritia est ? aut quo-nam modo isti ex Sidicinis Campanisque victoriam pepere-

8 runth Huc atque illuc signa moveri, ac modo in unum con-ferri, modo educi videtis. Opus quidem incipit nemo, quum.)am circumdati vallo potuerimus esse. Tum vero nos simi-les istorum simus, si diutius hic moremur, quam commodumsit. Agitedum , ite mecum ; ut, dum lucis aliquid superest,