35 «

T. Livi i Lib. VIII. Cap, 39. 40.

clamorem Romani exercitus pati. At, hercule, illo die abhora diei tertia ad octavam ita anceps dicitur certamenstetisse, ut neque clamor, ut primo semel concursu estsublatus, iteratus sit; neque signa promota loco, retrove

7 recepta ; neque recursum ab ulla sit parte. In suo quis- !que gradu obnixi, urgentes scutis, sine respiratione ac 1respectu pugnabant. Fremitus aequalis, tenorque idempugnae in defatigationem ultimam aut noctem spectabat.Jam viris vires, jam ferro sua vis, jam consilia ducibusdeerant: quum subito Samnitium equites, quum, turmauna longius provecta, accepissent, impedimenta Romano-rum procul ab armatis sine praesidio, sine munimento

8 stare, aviditate praedae impetum faciunt. Ouod ubi dic- jtatori trepidus nuncius attulit; Sine modo , inquit, se.sepraeda praepediant. Alii deinde super alios, diripi passimferrique fortunas militum, vociferabantur. Tum magistroequitum accito , Vides tu , inquit, M. Fabi , ab hostiumequite omissam pugnam ? haerent impediti impedimentis

q nostris. Aggredere , quod inter praedandum omni multitu-dini evenit , dissipatos', raros equis insidentes, raros, quibusferrum in manu sit , invenies: equosque dum praeda one-rant , caede inermes, cruentamque illis praedam redde. Mihilegiones peditumque pugna curae erunt', penes te equestresit decus.

XXXIX. Equitum acies, qualis quae esse instructis-sima potest, invecta in dissipatos impeditosque hostes,caede omnia replet. Inter sarcinas omissas repente, ob-jacentes pedibus fugientium consternatorumque equorum,neque pugnae, neque fugae satis potentes, caeduntur. j

2 Tum, deleto prope equitatu hostium, M. Fabius, circum-ductis paullulum alis, ab tergo pedestrem aciem adoritur.Clamor inde novus accidens et Samnitium terruit animos;et dictator, ubi respectantes hostium antesignanos, turba-taque signa, et fluctuantem aciem vidit, tum appellare,tum adhortari milites, tribunos principesque ordinum no-

3 minatim ad iterandam secum pugnam vocare. Novatoclamore, signa inferuntur; et, quicquid progrediebantur,magis magisque turbatos hostes cernebant. Eques ipse jamprimis erat in conspectu: et Cornelius, respiciens ad ma-nipulos militum, quod manu, quod voce poterat, monstra-

4 bat, vexilla se suorum parmasque cernere equitum. Quodubi auditum simulque visum est, adeo repente laboris,per diem paene totum tolerati, vulnerumque obliti sunt,ut haud secus, quam si tum integri e castris signum pugnaeaccepissent, concitaverint se in hostem. Nec ultra Samnis ,tolerare terrorem equitum, peditumque vim potuit: par-

g tim in medio caesi, parliin in fugam dissipati sunt. Pedesrestantes ac circumventos cecidit: ab equite fugientiumstrages est facta; inter quos et ipse imperator cecidit.