374

T. Livii Lib. IX, Cap. 25,26.

crmibns refringuntor: quarnm per unam praesidium Ro-manum clamore excitatum irrumpit, et concursantes per

8 viam pavidos caedit. Jam Sora capta erat, quum consu-les prima luce advenere; et, quos reliquos fortuna exnocturna caede ac fuga fecerat, in deditionem accipiunt.Ex his ducentos viginti quinque, qui omnium consensudestinabantur et infandae colonorum caedis et defectionis

9 auctores, vinctos Romam deducunt. Ceteram multitudi-nem incolumem, praesidio imposito, Sorae relinquunt.Omnes, qui Romam deducti erant, virgis in foro caesi,ac securi percussi summo gaudio plebis; cujus maximeintererat, tutam ubique, quae passim in colonias mittere-tur, multitudinem esse.

XXV. Consules, ab Sora profecti, in agros atque ur-bes Ausonum bellum intulerunt. Mota namque omnia ad-ventu Samnitium, quum apud L&utulas dimicatum est,fuerant, conjurationesque circa Campaniam passim factae;nec Capua ipsa crimine caruit: quin Romam quoque et ad

3 principum quosdam inquirendo ventum est. Ceterum Au-sonum gens proditione urbium, sicut Sora, in potestatemvenit. Ausona, et Minturnae, et Vescia, urbes erant: exquibus principes juventutis duodecim numero, in proditio-nem urbium suarum conjurati, ad consules veniunt: do-cent, suos, jampridem exoptantes Samnitium adventum , simulad Lautulas pugnatum audierunt , pro victis Romanos ha.

3 buisse ; juventute, armis Samnites juvisse, fugatis indeSamnitibus , incerta pace agere , nec claudentes portas Ro-manis, ne arcessant bellum: et obstinatos claudere , si exer-citus admoveatur. In ea fluctuatione animorum opprimi in-cautos posse. His auctoribus mota propius castra: missi-que eodem tempore circa tria oppida milites, partim ar-mati, qui occulti propinqua moenibus insiderent loca;partim togati, tectis veste gladiis, qui sub lucem apertis

4 portis urbes ingrederentur. Ab his simul custodes truci-dari coepti, simul datum signum armatis, ut ex insidiisconcurrerent. Ita portae occupatae, triaque oppida ea-dem hora eodemque consilio capta. Sed, quia absentibusducibus impetus est factus, nullus modus caedibus fuit;deletaque Ausonum gens, vix certo defectionis crimine,perinde ac si internecivo bello certasset.

XXVI. Eodem anno, prodito hostibus Romano prae-sidio, Luceria Samnitium facta. Nec diu proditoribus im-punita res fuit. Haud procul inde exercitus Romanuserat: cujus primo impetu urbs, sita in plano, capitur.

2 Lucerini ac Samnites ad internecionem caesi: eoque iraprocessit, ut Romae quoque, quum de colonis mittendisLuceriam consuleretur senatus, multi delendam urbemcenserent. Praeter odium, quod exsecrabile in bis captoserat, longinquitas quoque abhorere a relegandis tam pro-