A. U. C. 440 — 442. A. C. 3i4 — 3i2.
377
ducis refectus militum est animus: et, majus quam pronumero auxilium, advenerant fortes viri: et partis alte-rius victoria audita , mox visa etiam , proelium restituit.Tota deinde jam vincere acie Romanus, et, omisso certa- 7mine, caedi capique Samnites; nisi qui Maleventum, cuinunc urbi Beneventum nomen est, perfugerunt. Ad tri-ginta millia caesa aut capta Samnitium, proditum memo-riae est.
XXVIII. Consules , egregia victoria parta , protenusinde ad Bovianum oppugnandum legiones ducunt: ibiquehiberna egerunt, donec ab novis consulibus L. PapirioCursore quintum, C. Junio Bubulco iterum, nominatusdictator C. Poetelius cum M. Foslio magistro equitum exer-citum accepit. Is, quum audisset arcem Fregellanam ab 2Samnitibus captam, omisso Boviano ad Fregellas pergit:unde, nocturna Samnitium fuga sine certamine receptisFregellis, praesidioque valido imposito, in Campaniam red-itum maxime ad Nolam armis repetendam. Eo se intra 3moenia, sub adventum dictatoris, et Samnitium omnismultitudo et Nolani agrestes contulerant. Dictator, urbissitu circumspecto, quo apertior aditus ad moenia esset,omnia aedificia (et frequenter ibi habitabatur) circumjectamuris incendit: nec ita multo post, sive a Poetelio dicta-tore, sive ab C. Junio consule, (nam utrumque traditur)Nola est capta. Qui captae decus Nolae ad consulem tra- 4hunt, adjiciunt, Atinam et Calatiam ab eodem captas;Poetelium autem, pestilentia orta, clavi figendi causa dic-tatorem dictum. Suessa et Pontiae eodem anno coloniaedeductae sunt. Suessa Auruncorum fuerat: Volsci Pon-tias, insulam sitam in conspectu litoris sui, incoluerant, gEt, Interamna et Casinum ut deducerentur coloniae, sena-tusconsultum factum est: sed triumviros creavere, ac mi-sere colonorum quatuor millia insequentes consules M,Valerius, P. Decius.
XXIX. Profligato fere Samnitium bello, priusquamea cura decederet Patribus Romanis, Etrusci belli famaexorta est. Nec erat ea tempestate gens alia, cujus secun-dum Gallicos tumultus arma terribiliora essent, quum pro-pinquitate agri, tum multitudine hominum. Itaque, altero 3consulum in Samnio reliquias belli persequente, P. Decius,qui graviter aeger Romae restiterat, auctore senatu dicta-torem C. Junium Bubulcum dixit. Is, prout rei magni-tudo postulabat, omnes juniores sacramento adigit: arma,quaeque alia res poscit, summa industria parat: nec tan-tis apparatibus elatus de inferendo bello agitat, quieturushaud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent. Eadem in 3comparando cohibendoque bello consilia et apud Etruscosfuere. Neutri finibus egressi. Et censura clara eo annoAp. Claudii et C. Plautii fuit; memoriae tamen felicioris