A. U, C. 443 . A. C. 3xi.

379

nati, cum cantu atque hac, quae nunc sollemnia est, li-centia per urbem vagarentur: restitutumque in aede ves-cendi jus iis, qui sacris praecinerent. Haec inter duorumingentium bellorum curam gerebantur.

XXXI. Consules inter se provincias partiti; JunioSamnites, Aemilio novum bellum Etruria sorte obvenit.

In Samnio Cluviam, praesidium Romanum, quia nequive-rat vi capi, obsessum fame in deditionem acceperant Sam-nites, verberibusque foedum in modum laceratos occide-rant deditos. Huic infensus crudelitati Junius, nihil an- 3tiquius oppugnatione Cluviana ratus, quo die aggressusest moenia, vi cepit, atque omnes puberes interfecit. Indevictor exercitus Bovianum ductus. Caput hoc erat Pen-trorum Samnitium, longe ditissimum atque opulentissimumarmis virisque. Ibi quia haud tantum irarum erat, spepraedae milites accensi, oppido potiuntur. Minus itaque 3saevitum in hostes est: praedae plus paene, quam ex omniSamnio unquam, egestum, benigneque omnis militi con-cessa. Et postquam praepotentem armis Romanum nec aciessubsistere ullae, nec castra, nec urbes poterant; omniumprincipum in Samnio eo curae sunt intentae, ut insidiisquaereretur locus, si qua licentia populando effusus exer-citus excipi ac circumveniri posset. Transfugae agrestes 4et captivi quidam, pars forte, pars consilio oblati, con-gruentia ad consulem afferentes, quae et vera erant, pe-coris vim ingentem in saltum avium compulsam esse, per-pulerunt, ut praedatum eo expeditae ducerentur legiones.Ibi ingens hostium exercitus itinera occultus insederat, et,postquam intrasse Romanos vidit saltum, repente exortuscum clamore ac tumultu incautos invadit. Et primo nova gres trepidationem fecit, dum arma capiunt, sarcinas con-gerunt in medium: dein, postquam, ut quisque liberaveratse onere, aptaveratque armis, ad signa undique coibant,et, notis ordinibus in vetere disciplina militiae, jam sinepraecepto ullius sua sponte struebatur acies; consul, adancipitem maxime pugnam advectus, desilit ex equo, etJovem Martemque atque alios testatur deos, se nullamsuam gloriam inde, sed praedam militi quaerentem, in eumlocum devenisse-, neque in se aliud, quam nimiam ditandiex hoste militis curam , reprehendi posse ; ab eo se dedecorenullam rem aliam , quam virtutem militum , vindicaturam «Conniterentur modo uno animo omnes invadere hostem, vic - 6tum acie, castris exutum , nudatum urbibus, ultimam spemfurto insidiarum lentantem , et loco , non armis , fretum.Sed quem esse jam virtuti Romanae inexpugnabilem locum ?Fregellana arx, Soranaque, et ubicunque iniquo successumerat loco, memorabantur. His accensus miles, omniumimmemor difficultatium, vadit adversus imminentem ho-stium aciem. Ibi paullum laboris fuit, dum in adversum 7