412

T. Livii Lib. X. Cap. 21— 23.

bile agmen, et sna quemque molientem, nullo inter alios

5 consensu, nec satis certo imperio. Tempus aggrediendiaptissimum visum est; et jam lux appetebat. Itaque signacanere jussit; agmenque hostium aggreditur. Samnites,praeda impediti, infrequentes armati, pars addere gradum,ac prae se agere praedam, pars stare, incerti utrum pro-gredi an regredi in castra tutius foret: inter cunctationemopprimuntur. Et Romani jam transcenderant vallum, cae-

6 desque ac tumultus erat in castris. Samnitium agmen,praeterquam hostili tumultu , captivorum etiam repentinadefectione turbatum erat: qui partim ipsi soluti vinctossolvebant: partim arma in sarcinis deligata rapiebant, tu-multumque, proelio ipso terribiliorem, intermixti agmini

7 praebebant. Memorandum deinde edidere facinus: namStajum Minacium ducem, adeuntem ordines hortantemque,invadunt; dissipatis inde equitibus, qui cum eo aderant,ipsum circumsistunt, insidentemque equo captum ad con-sulem Romanum rapiunt. Revocata eo tumultu prima 1signa Samnitium: proeliumque jam profligatum integra- '

g tum est, nec diutius sustineri potuit. Caesa ad sex millia jhominum: duo millia et quingenti capti: in eis tribuni |militum quatuor: signa militaria triginta; et, quod laetis-simum victoribus fuit, captivorum recepta septem millia 1et quadringenti; praeda ingens sociorum: accitique edicto Idomini ad res suas noscendas recipiendasque. Praestitutadie, quarum rerum non exstitit dominus, militi concessae,coactique vendere praedam, ne alibi, quam in armis, ani-mum haberent.

XXI. Magnum ea populatio Campani agri tumultumRomae praebuerat: et per eos forte dies ex Etruria alla-tum erat, post dednctum inde Volumnianuin exercitumEtruriam concitam in arma, et Gellium Egnatium, Samni-tium ducem, et Umbros ad defectionem vocari, et Gallos

2 pretio ingenti sollicitari. His nunciis senatus conterritusjustitium indici, delectum omnis generis hominum haberijussit: nec ingenui modo aut juniores sacramento adacti,sed seniorum etiam cohortes factae, libertinique centuriati.

Et defendendae urbis consilia agitabantur; summaeque

3 rerum praetor P. Sempronius praeerat. Ceterum partecurae exonerarunt senatum L. Volumnii consulis literae,quibus caesos fusosque populatores Campaniae cognitumest. Itaque et supplicationes ob rem bene gestam consulisnomine decernunt: justitium remittitur, quod fuerat diesdecem et octo, suppiicatioque perlaeta fuit. Tum de prae-sidio regionis, depopulatae ab Samnitibus, agitari coeptum.

4 Itaque placuit, ut duae coloniae circa Vescinum et Faler-num agrum deducerentur: una ad ostium Liris fluvii,quae Minturnae appellata; altera in saltu Vescino, Faler-num contingente agrum, ubi Sinope dicitur Graeca urbs