416

T. Livii Lii. X. Cap. 26. 27.

3 castra Appii praetoris pergit. Paucis citra millibus ligna-tores ei cum praesidio occurrunt; qui, ut lictores prae-gredi viderunt, Fabinmque esse consulem accepere, laetiatque alacres diis populoque Romano grates agunt, quodeum sibi imperatorem misissent. Circumfusi deinde quumconsulem salutarent, quaerit Fabius, quo pergerent; respon-•dentibusque, lignatum se ire, Ain’ tandem'} inquit, num

4 castra vallata non habetis? Ad hoc quum succlamatum es-set ; duplici quidem vallo et fossa, et tamen in ingenti metuesse: habetis igitur, inquit, affatim lignorum : redite , etvellite vallum. Redeunt in castra, terroremque ibi, vel.lentes vallum, et iis, qui in castris remanserant, militibus,et ipsi Appio fecerunt. Tum pro se quisque alii aliis di-

5 cere, consulis se Q. Fabii facere jussu. Postero inde diecastra mota, et Appius praetor Romam dimissus. Indenusquam stativa Romanis fuere. Negabat utile esse, unoloco sedere exercitum: itineribus ac mutatione locorummobiliorem ac salubriorem esse. Fiebant autem itinera,

6 quanta fieri sinebat hiems hauddum exacta. Vere indeprimo, relicta secunda legione ad Clusium , quod Camarsolim appellabant, praepositoque castris L. Scipione propraetore, Rornarn ipse ad consultandum de bello rediit:sive ipse sponte sua, quia bellum ei majus in conspectuerat, quam quantum esse famae crediderat; sive senatus-

7 consulto accitus: nam in utrumque auctores sunt. Ab Ap.Claudio praetore retractum quidam videri volunt; quumin senatu et apud populum (id quod per literas assiduefecerat) terrorem belli Etrusci augeret. Non suffecturum,ducem unum, nec exercitum unum, adversus quatuor popu-los. Periculosum esse, sive juncti unum premant, sive iddiversi gerant bellum, ne ad omnia simul obire unus non

g possit. Duas se ibi legiones Romanas reliquisse: et minusquinque millia peditum equitumque cum Fabio venisse. Sibiplacere, P. Decium consulem primo quoque tempore in Etru-riam ad collegam proficisci: L. Volumnio Samnium provin-ciam dari. Si consul malit in suam provinciam ire , Vo-lumnium in Etruriam ad consulem cum exercitu justo con-

g sulari proficisci. Ouum magnam partem moveret oratiopraetoris, P. Decium censuisse ferunt, ut omnia integraac libera Q. Fabio servarentur, donec vel ipse, si percommodum reipublicae posset, Romam venisset, vel ali-quem ex legatis misisset; a quo disceret senatus, quantumin Etruria belli esset, quantisque administrandum copiis,et quot per duces esset.

XXVI. Fabius, ut Romam rediit, et in senatu et pro-ductus ad populum mediam orationem habuit, ut nec au-gere, nec minuere videretur belli famam; magisque in al-tero assumendo duce aliorum indulgere timori, quam suo

2 aut reipublicae periculo consulere. Ceterum, si sibi ad-jutorem

j

t

1

s

1

i

1

1

1

1

e

e

I

I e! c

s

c

li

v

V

p

s

e

r

a

q

q

a

a

c

si

n

ti

b

P

b

i a'

I q

a

v:

P

ei

ai

e:

u