A. U. C. 537. A. C. 217.

121

militibus corpora curare, somnoque operam dare, nt pri-mis tenebris convenire ad signum possent, vigilia ferineprima tolli jussit signa; silentique profectus agmine, quum 8ad Hamas media nocte pervenisset, castra Campana, utin pervigilio neglecta, simul omnibus portis invadit: aliossomno stratos, alios perpetrato sacro inermes redeuntesobtruncat. Hominum eo tumultu nocturno caesa plusduo millia, cum ipso duce Mario Alfio. Capta sunt signamilitaria quatuor et triginta.

XXXVI. Gracchus, minus centum militum jacturacastris hostium potitus, Cumas se propere recepit, abHannibale metuens, qui super Capuam in Tifatis habebatcastra. Nec eum provida futuri fefellit opinio. Nam si- 2mul Capuam ea clades est nunciata, ratus Hannibal, abre bene gesta insolenter laetum exercitum tironum magnaex parte servorumque, spoliantem victos praedasque agen-tem, ad Hamas se inventurum, citatum agmen praeterCapuam rapit, obviosque ex fuga Campanorum dato prae-sidio Capuam duci, saucios vehiculis portari jubet. Ipse 3Hamis vacua ab hostibus castra, nec quicquam praeterrecentis vestigia caedis, strataque passim corpora socio-rum invenit. Auctores erant quidam, ut protenus indeCumas duceret, urbeinque oppugnaret. Id quanquam haudmodice Hannibal cupiebat, ut, quia Neapolim non potue-rat, Cumas saltem, maritimam urbem, haberet} tamen,quia praeter arma nihil secum miles, raptim acto agmine,extulerat, retro in castra supra Tifata se recepit. Inde, 4fatigatus Campanorum precibus, sequenti die cum omniapparatu oppugnandae urbis Cumas redit: perpopulatoqueagro Cumano, mille passus ab urbe castra locat, quumGracchus magis verecundia in tali necessitate deserendisocios, implorantes fidem suam populique Romani, substi-tisset, quam satis fidens exercitui. Nec alter consul Fa- 5bius, qui ad Cales castra habebat, Vulturnum flumen tra-ducere audebat exercitum; occupatus primo auspiciis re-petendis, dein prodigiis, quae alia super alia nunciaban-tur, expiantique ea haud facile litari haruspices respon-debant.

XXXVII. Hae causae quum Fabium tenerent, Sem-pronius in obsidione erat; et jam operibus oppugnabatur.Adversus ligneam ingentem, admotam urbi, aliam turremex ipso muro excitavit consul Romanus, aliquanto altio-rem: quia muro satis per se alto subjectis validis sublicispro solo usus erat. Inde primum saxis, sndibusque, et aceteris missilibus propugnatores moenia atque urbem tue-bantur ; postremo, ubi promovendo adjunctam muro vide-runt turrem, facibus ardentibus plurimum simul ignemconjecerunt. Ouo incendio trepida armatorum multitudoquuin de turre sese praecipitaret, eruptio ex oppido eU