T. Livii Lib, XXV. Cap, 20 — 22 ,

190

totam, magna ex parte etiam tumultuarium ac semiermem.Ut conspecta inter se agmina sunt, et neutra pars detrec-tavit pugnam, extemplo instructae acies. Pugnatum ta-men, ut in nulla pari re, duas amplius horas, concitata

8 et, donec dux stetisset, Romana acie. Postquam is, nonpro vetere fama solum, sed etiam metu futuri dedecoris,si sua temeritate contractae cladi superesset, objectans sehostium telis, cecidit 5 fusa extemplo est Romana acies.,Sed adeo ne fugae quidem iter patuit, omnibus viis abequite insessis, ut ex tanta multitudine vix mille evase-rint; ceteri passim, alii alia peste, absumpti sint.

XX. Capua a consulibus iterum summa vi obsideri«oepta est: quaeque in eam rem opus erant, comporta-bantur parabanturque. Casilinum frumentum'convectum:ad Vulturni ostium, ubi nunc urbs est, castellum commu-nitum: alteri (ante Fabius Maximus munierat) praesidiumimpositum , ut mare proximum et flumen in potestate es-

2 «ent. In ea duo maritima castella frumentum, quod ex5ardinia nuper missum erat, quodque M. Junius praetorex Etruria coemerat, ab Ostia convectum est, ut exercituiper hiemem copia esset. Ceterum super eam cladem, quaein Lucanis accepta erat, volonum quoque exercitus, qui,vivo Graccho, summa fide stipendia fecerat, velut exauc-

3 toratus morte ducis, ab signis discessit. Hannibal nonCapuam neglectam, neque, ut tanto discrimine, desertosvolebat socios: sed, prospero ex temeritate unius Romaniducis successu, in alterius ducis exercitusque opprimendi

4 occasionem imminebat. Cn. Fulvium praetorem Apuli le-gati nunciabant, priino, dum urbes quasdam Apulorum,quae ad Hannibalem descivissent, oppugnaret, intentiusrem egisse: postea nimio successu et ipsum et milites,praeda impletos, in tantam licentiam socordiamque effu-sos, ut nulla disciplina militiae esset. Ouum saepe alias,tum paucis diebus ante expertus, qualis sub inscio duceexercitus esset, in Apuliam castra movit.

XXI. Circa Herdoneam Romanae legiones et praetorFulvius erant. Ouo ubi allatum est, hostes adventare,prope est factum, ut injussu praetoris signis convulsis inaciem exirent. Nec res ulla magis tenuit, quam spes

5 haud dubia, suo id arbitrio, ubi vellent, acturos. Nocteinsequenti Hannibal, quum tnmultuatum in castris, et ple-rosque ferociter, signum ut daret, institisse-duci ad armavocantes sciret, haud dubius prosperae pugnae occasionemdari, tria millia expeditorum militum in villis circa, ve-pribusque, et silvis disponit; qui, signo dato, simul omnese latebris exsisterent: et Magonem ac duo ferme milliaequitum, qua fugam inclinaturam credebat, omnia itinera

5 insidere jubet. His nocte praeparatis, prima luce inaciem copias educit. Nec Fulvius est cunctatus, non tam