218

T. Livii Lib. XXVI. Cap. io. ii.

positis benigne commeatibus, erat: alacresque milites aliusalium, ut adderet gradum, memor ad defendendam irepatriam, hortabantur. Romam Fregellanus nuneius, diemnoctemque itinere continuato , ingentem attulit terrorem.Tumultuosius, quam allatum erat, cursus hominum , affin-

4 gentium vana auditis, totam urbem conciverat. Ploratusmulierum non ex privatis solum domibus exaudiebatur;sed undique matronae, in publicum effusae, circa deumdelubra discurrunt, crinibus passis aras verrentes, nixaegenibus, supinas manus ad coelum ac deos tendentes,orantesque, ut urbem Romanam e manibus hostium eripe,rent, matresque Romanas et liberos parvos inviolatos ser-

5 varent. Senatus magistratibus in foro praesto est, siquid consulere velint. Alii accipiunt imperia, discedunt-que ad suas quisque officiorum partes: alii offerunt se, siquo usus operae sit. Praesidia in arce, in Capitolio, inmuris, circa urbem, in monte etiam Albano atque arce

6 Aesulana ponuntur. Inter hunc tumultum 0. Fulviumproconsulem profectnm cum exercitu a Capua affertur;cui ne minueretur imperium, si in urbem venisset, decer-nit senatus, ut Q. Fulvio par cum consulibus imperiumesset. Hannibal, infestius perpopulato agro Fregellanopropter intercisos pontes, per Frusinatem Ferentinatemqne

7 et Anagninum agrum in JLavicarium venit. Inde AlgidoTusculum petiit: nec receptus moenibus, infra Tusculumdextrorsus Gabios descendit. Inde in Pupiniam exercitudemisso, octo millia passuum ab Roma posuit castra. Quopropius hostis accedebat, eo major caedes fiebat fugienti-um, praecedentibus Numidis: pluresque omnium generumatque aetatium capiebantur.

X. In hoc tumultu Fulvius Flaccus, porta Capenacum exercitu Romam ingressus, media urbe per CarinasEsquilias contendit. Inde egressus, inter Esquilinam Col-li linamque portam posuit castra. Aediles plebis commea-tum eo comportarunt. Consules senatusque in castra ve-nerunt. Ibi de summa republica consultatum. Placuit,consules circa portas Collinam Esquilinamque ponere ca-stra : C. Calpurnium praetorem urbanum Capitolio atquearci praeesse: et senatum frequentem in foro contineri,

3 si quid in tam subitis rebus consulto opus esset. Interhaec Hannibal ad Anienem fluvium, tria millia passuumab urbe, castra admovit. Ibi stativis positis, ipse cumduobus millibus equitum a porta Collina usque ad Her-culis templum est progressus; atque, unde proxime pote-rat, moenia situmque urbis obequitans contemplabatur. Ideum tam licenter atque otiose facere, Flacco indignumvisum est. Itaque immisit equites, summoverique atque

4 in castra redigi hostium equitatum jussit. Quum commis-sum proelium esset, consules transfugas Numidarum, qui