348

T, Livii Lib . XXVI. Cap. 43. 44.

bus peditum et trecentis equitibus, ceteras omnes copias(erant autem viginti quinque millia peditum, duo millia

3 et quingenti equites) Iberum trajecit. Ibi quibusdam sua-dentibus, ut, quoniam in tres tam diversas regiones dis-cessissent Punici exercitus, proximum aggrederetur, peri-culum esse ratus, ne eo facto in unum omnes contraheret,nec par esset unus tot exercitibus, Carthaginem Novaminterim oppugnare statuit; urbem quum ipsam opulentamsuis opibus, tum hostium omni bellico apparatu plenam;(ibi arma, ibi pecunia, ibi totius Hispaniae obsides erant)sitam praeterea quum opportune ad trajiciendum in Afri-cam, tum super portum satis amplum quantaevis classi,et nescio an unum in Hispaniae ora, qua nostro adjacet.

3 mari. Nemo omnium, quo iretur, sciebat, praeter C. Lae-lium. Is, classe circummissus, ita moderari cursum na-vium jussus erat, ut eodem tempore exercitus ostendere-tur, et classis portum intraret. Septimo die ab Ibero Car-thaginem ventum est simul terra marique. Castra ab re-gione urbis, qua in septentrionem versa est, posita; hisab tergo (nam frons natura tuta erat) vallum objectum.

4 Ceterum sita Carthago sic est. Sinus est maris mediafere Hispaniae ora, maxime Africo vento oppositus, etquingentos passus introrsus retractus, paullulo plus pas-suum in latitudinem patens. Hujus in ostio sinus parvainsula objecta ab alto portum ab omnibus ventis, praeter-

5 quam Africo, tutum facit. Ab intimo sinu paeninsula ex-currit, tumulus is ipse, in quo condita urbs est, ab ortusolis et a meridie cincta mari: ab occasu stagnum clau-dit, paullum et ad septentrionem fusum; incertae altitu-dinis , utcunque exaestuat aut deficit mare. Continentiurbem jugum ducentos fere et quinquaginta passus patens

6 conjungit. Unde quum tam parvi operis munitio esset,non objecit vallum imperator Romanus: seu fiduciam ho-sti superbe ostentans, sive ut subeunti saepe ad moeniaurbis recursus pateret.

XLIII, Cetera, quae munienda erant, quum perfecis-set, naves etiam in portu, velut maritimam quoque osten-tans obsidionem, instruxit: circumvectnsque classem,quum monuisset praefectos navium, ut vigilias nocturnasintenti servarent, omnia ubique primo obsessum hostemconari: regressus in castra, ut consilii sui rationem, quodab urbe potissimum oppugnanda bellum orsus esset, mili-tibus ostenderet, et spem potiundae cohortando faceret,

2 concione advocata ita disseruit. Ad urbem unam oppug-nandum si quis vos adductos credit, is magis operis vestri,quam emolumenti rationem exactam, milites, habet. Oppug-nabitis enim vere moenia unius urbis, sed in una urbe uni-versam ceperitis Hispaniam. Hic sunt obsides omnium no-bilium regum populorumque : qui, simul in potestate vestra