256

T. Livii Lib. 'XXVII. Cap. i. 2.

sule adversus eundem ad Numistronem pugnatum est. IndeHannibal noctu recessit. Marcellus insecutus est, et sub-inde cedentem pressit, donec confligeret. Priore pugna Han-nibal superior fuit, Marcellus insequenti. Fabius Maximuspater consul Tarentinos per proditionem recepit. In Hispa-nia ad Baeculam Scipio cum Hasdrubale Hamilcaris con-flixit, et vicit. Inter alia captum puerum regalem eximiaeformae ad avunculum Masinissam cum donis dimisit. Clau-dius Marcellus, T. Quinctius Crispinus consules, speculandicausa progressi e castris, insidiis ab Hannibale circumventisunt. Marcellus occisus fuit, Crispinus fugit. Res prae-terea a P. Sulpicio praetore adversus Philippum et Achaeosgestas continet. Lustrum a censoribus conditum est: censasunt civium capita centum triginta septem millia centum etocto’, ex quo numero apparuit, quantum hominum tot proe-liorum adversa fortuna populo Romano abstulisset. Has-drubal, qui cum exercitu novo transcenderat Alpes, ut seHannibali conjungeret, cum millibus hominum quinquagintasex caesus est, M. Livii consulis ductu, sed non minoreopera Claudii Neronis consulis, qui, quum Hannibali oppo-situs esset, relictis castris, ita ut hostem falleret, cum electamanu profectus, Hasdrubalem circumvenit.

1. Hic status rerum Hispaniae erat. In Italia consulMarcellus, Salapia per proditionem recepta, Maroneam etMeles de Samnitibus vi cepit. Ad tria millia militum ibiHannibalis, quae praesidii causa relicta erant, oppressa.

2 Praeda (et aliquantum ejus fuit) militi concessa. Triticiquoque ducenta quadraginta millia modium, et centum de-cem millia hordei inventa. Ceterum nequaquam inde tan-tum gaudium fuit, quanta clades intra paucos dies acceptaest, haud procul ab Herdonea urbe. Castra ibi Cn. Ful-vius proconsul habebat, spe recipiendae Herdoneae, quaepost Cannensem cladem ab Romanis defecerat, nec loco

3 satis tuto posita, nec praesidiis firmata. Negligentiam in-sitam ingenio ducis augebat spes ea, quod labare iis ad-versus Poenum fidem senserat, postquam , Salapia amissa,excessisse his locis in Bruttios Hannibalem auditum est.Ea omnia, ab Herdonea per occultos nuncios delata Han-nibali, simul curam sociae retinendae urbis, et spem fe-

4 cere incautum hostem aggrediendi. Exercita expedito, itaut famam prope praeveniret, magnis itineribus ad Herdo-neam contendit, et, quo plus terroris hosti objiceret, acieinstrncta accessit. Par audacia Romanus, consilio et viri-bus impar, copiis raptim eductis, conflixit. Quinta legio

5 et sinistra ala acriter pugnam inierunt. Ceterum Hanni-bal, signo equitibus dato, ut, quum pedestres acies occu-

passent