A. U. C. 549. A. C. 205.

386

ea, quae in rem erant, tempus habuit. Et ex mentioneac spe pacis negligentia, ut fit, apud Poenos Numidamqueorta cavendi, ne quid hostile interim paterentur. Tandemrelatum responsum, quibusdam (quia nimis cupere Roma-nus pacem videbatur) iniquis per occasionem adjectis 5quae peropportune cupienti tollere indutias Scipioni cau-sam praebuere. Ac nuncio regis, quum relaturum se ad 4consilium dixisset, postero die respondit, Se uno frustrdtendente, nulli alii pacem placuisse. Renunciaret igitur ,nullam aliam spem pacis, quam relictis Carthaginiensibus ,Syphaci cum Romanis esse. Ita tollit indutias, ut liberafide incepta exsequeretur: deductisque navibus (et jamveris principium erat) machinas tormentaque, velut a ma-ri aggressurus Uticam, imponit. Et duo millia militum 5ad capiendum, quem antea tenuerat, tumulum super Uti-cam mittit: simul ut ab eo, quod parabat, in alterius reicuram converteret hostium animos: simul ne qua, quumipse ad Syphacem Hasdrubalemque profectus esset, erup-tio ex urbe et impetus in castra sua, relicta cum levipraesidio, fieret.

V. His praeparatis, advocatoque consilio, edicereexploratoribus jussis, quae comperta afferrent, Masinissa-que, cui omnia hostium nota erant; postremo ipse, quidpararet in proximam noctem, proponit. Tribunis edicit,ut, ubi, praetorio dimisso, signa concinuissent, extemploeducerent castris legiones. Ita, ut imperaverat, signa sub 2occasum solis efferri sunt coepta. Ad primam ferine vi-giliam agmen explicaverunt: media nocte (septem enimmillia itineris erant) modico gradu ad castra hostium per-ventum. Ibi Scipio partem copiarum Laelio, ATasinissam-que ac Numidas, attribuit: et castra Syphacis invadere,ignesque conjicere jubet. Singulos deinde separatim, Lae- 3lium ac Masinissam, seductos obtestatur, ut, quantum noxprovidentiae adimat, tantum diligentia expleant curaque.

Se Hasdrubalem Punicaque castra aggressurum. Ceterum nonante coepturum, quam ignem in regiis castris conspexisset .Neque ea res morata diu est. Nam, ut proximis casisinjectus ignis haesit, extemplo proxima quaeque, et dein-ceps continua amplexus, totis se passim dissipavit castris.

Et trepidatio quidem, quanta necesse erat, in nocturno 4effuso tam late incendio orta est: ceterum, fortuitum, nonhostilem ac bellicum, ignem rati esse, sine armis ad re-stinguendum incendium effusi, in armatos incidere hostes,maxime Numidas, ab Masinissa notitia regiorum castro-rum ad exitus itinerum idoneis locis dispositos. Multosin ipsis cubilibus semisomnos hausit flamma: multi inpraecipiti fuga, ruentes super alios alii, in angustiis por-tarum obtriti sunt.

VI. Relucentem flammam primo vigiles Carthaginicn-

hivius F, II. B b