T. Livii Lib. XXX. Cap. 18 . 19 .

396

lis aureis singulis, et lato clavo tunicis: et equos duophaleratos: bina equestria arma cum loricis: et taberna-cula, militaremque supellectilem, qualem praeberi consuli

8 mos esset. Haec regi praetor mittere jussus. Legalisin singulos dona ne minus quinum millium, comitibus eo-rum millium aeris: et vestimenta bina legatis, singulacomitibus Numidisque, qui ex custodia emissi redderen-tur regi. Ad hoc aedes liberae, loca, lautia legatisdecreta.

XVIII. Eadem aestate, qua haec decreta Romae, etin Africa gesta sunt, P. Ouinctilius Varus praetor et M.Cornelius proconsul in agro Insubrium Gallorum cum

2 Magone Poeno signis collatis pugnarunt. Praetoris legio-nes in prima acie fuerunt: Cornelius suas in subsidiis te-nuit, ipse ad prima signa equo advectus: proque duobuscornibus praetor ac proconsul milites' ad inferenda in

3 hostes signa summa vi hortabantur. Postquam nihil com-movebant, tum Cornelio Ouinctilius: Lentior, ut vities, fitpugna: et induratus praeter spem resistendo hostium Umor:ac, ne vertat in audaciam, periculum est. Equestrem pro-cellam excitemus oportet, si turbare ac statu movere volu-mus, Itaque vel tu ad prima signa proelium sustine, egoinducam in pugnam equites, vel ego hic in prima acie remgeram, tu quatuor legionum equites in hostem emitte .

4 Utram vellet praetor, muneris partem proconsule acci-piente, Quinctilius praetor cum filio, cui Marco praeno-men erat, impigro juvene, ad equites pergit: jussosqueescendere in equos repente in hostem emittit. Tumultumequestrem auxit clamor ab legionibus additus: nec stetis-set hostium acies, ni Mago, ad primum equitum motum,

5 paratos elephantos extemplo in proelium induxisset. Adquorum stridorem odoremque et aspectam territi equivanum equestre auxilium fecerunt: et ut permixtus, ubicuspide uti et cominus gladio posset, roboris majoris Ro-manus eques erat; ita in ablatum paventibus procul equismelius ex intervallo Numidae jaculabantur. Sinml et pe-ditum legio duodecima, magna ex parte caesa, pudore ma-

6 gis, quam viribus, tenebat locum. Nec diutius tenuisset,ni ex subsidiis tertiadecima legio, in primam aciem in-ducta, proelium dubium excepisset. Mago quoque exsubsidiis Gallos integrae legioni opposuit. Quibus haudmagno certamine fusis, hastati legionis undecimae con-globant sese, atque elephantos jam peditum aciem turban-tes invadunt. In quos quum pila confertos conjecissent,nullo ferme frustra emisso, omnes retro in aciem suorum

1 averterunt: quatuor gravati vulneribus corruerunt. Tumprima commota hostium acies, simul omnibus peditibus,nt aversos videre elephantos, ad augendum pavorem actumultum elfnsis. Sed, donec stetit ante signa Mago,