406

T. Livii Lib, XXX. Cap. 3 r. 32.

Maximae cuique fortunae minime credendum est. In bonistuis rebus, nostris dubiis, tibi ampla ac speciosa danti est

9 pax: nobis petentibus magis necessaria, quam honesta. Me-lior tutior que est certa pax , quam sperata victoria. Haecin tua, illa in deorum manu est. Ne tot annorum felicita-tem in unius horae dederis discrimen. Quum tuas vires,tum vim fortunae Martemque belli communem, proponeanimo, Utrinque ferrum, corpora humana erunt. Nus-quam minus, quam in bello, eventus respondent. Non tan-tum ad id, quod data pace jam habere potes, si proelio vin-cas, gloriae adjeceris, quantum ademeris, si quid adversieveniat. Simul parta ac sperata decora unius horae fortuna

10 evertere potest. Omnia in pace jungenda tuae potestatissunt, P. Corneli: tunc ea habenda Jortuna erit, quam diidederint. Inter pauca felicitatis virtutisque exempla M.Atilius quondam in hac eadem terra fuisset, si victor pa-cem petentibus dedisset patribus nostris : non statuendo tan-dem felicitati modum, nec cohibendo efferentem se fortu-nam , quanto aliius elatus erat, eo foedius corruit • Estquidem ejus, qui dat, non qui petit, conditiones dicere pacis:sed forsitan non indigni simus, qui nobismet ipsi rnultam

11 irrogemus. Non recusamus, quin omnia, propter qutlg bel-lum initum est, vestra sint, Sicilia, Sardinia, Hispania,quicquid insularum toto inter Africam Italiamque contine-tur mari. Carthaginienses, inclusi Africae litotibus, vos(quando ita diis placuit) externa etiam terra marique videa-mus regentes imperia. Haud negaverim, propter non nimissincere petitam aut exspectatam nuper pacem, suspectamesse vobis Punicam fidem. Multum, per quos petita sit, ad

12 fidem tuendae pacis pertinet, Scipio. Vestri quoque (ut au-dio) Patres nonnihil etiam ob hoc, quia parum dignitatisin legatione erat, negaverunt pacem, Hannibal peto pacem:qui neque peterem, nisi utilem crederem : et propter eandemutilitatem tuebor eam, propter quam petii : - et, quemadmo-dum , quia a me bellum coeptum est, ne quem ejus poenite-ret, quoad ipsi invidere dei, praestiti; ita annitar, ne quempacis per me partae poeniteat.

XXXI. Adversus haec imperator Romanus in hancfere sententiam respondit. Non me fallebat, Hannibal,adventus tui spe Carthaginienses et praesentem indutiarumfidem, et spem pacis turbasse. Neque tu id sane dissimulas,qui de conditionibus superioribus pacis omnia subtrahas,2 praeter ea, quite jam pridem in nostra potestate sunt. Ce-terum, sicut tibi curae est, sentire cives tuos, quanto per teonere leventur: sic mihi laborandum est, ne, quae tunc pe-pigerunt, hqdie subtracta ex conditionibus pacis, praerniaperfidiae habeant. Indigni, quibus eadem pateat conditio, utetiam prosit vobis fraus, petitis. Neque patres nostri prio-res de Sicilia , neque nos de Hispania fecimus bellum. Et