Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
183
JPEG-Download
 

Lib.

c<tp. 5.

Lib. IV. Caput III.

CAPVT III.

De Porticuum Situ .

Emini lacerti - seu intimasEllypseos peripheria: , adFanum minime pertingen-tes, in hemicyclorum exor-dio , quadraginta vigintiseptem palmorum continent spatium, in_,quo Platea circumuagatur. Intimus eorum,extimusque ambibus pene desinit in EI-

Libro IV. CapIII. 183

CAPITOLO III.

Delia Situ asione de Fort ici,

Ono questi due Bracci circolarideTortici non prosiimi al Tempio , distante vno dalPaltro ne*principi; de’Ioro quasi Semicir-coli palmi 427. nel quale fpa-zio risiede la Piazza. La cir-conferenza di questi si interna, come esterna_.compone vna figura quasi di eliple. La linere,dei diametro maggiore essendo parallela aliaFacciata dei Tempio, e impropria, fecondo le

lypsim, cuius diameter maior inepte qui- jbuone regole, questa difposizionc; mentredo-dem fronti obuersa est; cum eidem recta_, luerebbelapredetta linea e siere corrifpondcnteduci debuisset. Nempe magis extensa pfo- ,a quella dei mezzo dei Tempio, cioe essere si-

lixitas melius ad Templum progredereturveram effingens Ellypsim, ferme se contin-gentibus ibidem Peripteris. Quemadmo-dum veteres Romani in Amphitheatris itascenas in binis sectas Ellypseos limitibus so-lebant distribuere, vt omnes qui in eis ver-sarentur, oculis omnia possent inuestigare.Verum ex quo Porticus enascuntur , addeambulacra producta:,maxima hemicyclo-rum pars delitescit, equa pluteum, vbiPon-tifex Populo benedictionem soletimpertire,nequit videri; quibus itum fuisset obuiam,si Porticus eo longius procurrissent. -Berninus tamen Architectus, qui eas itadelineauit, immerito sugilletur $ quippe«,Ades Pontificia ad Fanilasuamconstituta_obstitit eas aptius designare; ac ne idem Pa-latium deturbaretur, eam adhibuit symme-triam. Summa tamen vsus estsolertia Ar-chitectus , in tam eleganti partium distribu-tione : hemicycli enim extremi in rectas li-neas propagati, iucundissimum sane oculisprobent spectaculum,quod orthogonid spe-4. |cie, seü Peristylijs,vt ex Vitr; Templo conti-guis minime consequeremur. Nam flexusEllyptici, velut Scapha: j Loculamenta

fontibus excipiendis sinuata videntur: Obe-lisco nimirum inter vtrumque in prolixioridiametro multo antehac collocato. Quantaigitur peritia 5 5c sagacitate, Porticus, Sc orna,menta fuerint instituta,iudicare poterit spe-ctator, cui, e finitimis longiori diametroCyclis, Aureum Montem prospicienti son-tes amsenissimi cum interiecta Pyramide«,obijeiuntur; qui, ob egregium cliuum, di-

lata-

tuati i Portici per il longo, e formare la vera fi-gura Elipfe, colla quale douerebbero quasi ef-fere congionti al Tempio, come e stato prattica-to dagFantichi Romani ne’loro Teatri. Questiponeuano la Sccna, & Orchestrc ne’due termi -ni dei diametro maggiore deirElipse , accio sipotesse comprendere dalla vista ogni minima^parte, e ciascheduna Persona ehe dentro vi fos-se stata. Mada’principi; di questi Portici chos’attaccano a’Corridori , mediante la loro situa-zione trafucrfale, resta nafeosta buona parte diquei Semicircoli, doue viene impedito ilvede-re al Popolo la Loggia j dalla quale ilSommoPontesice da la benedizione . QuelF impedi[mento non si farebbe causato, seFouato di que-sti Portici fosse stato disposto per il longo, non_»per il trauerso, come e stato pratticato.

Nulladimeno non deuesi censurare ilBerni-no, ehe ne fu FArchitctto per non auerli cosibene disposti; mentre ilPalazzo Pontificio, eherisiede al Braccio sinistro dei Tempio, gFirnpe-dx il dare la detta migliore forma; c per noibdistruggere quella parte deldetto Palazzo, siinecessitato nel distribuirli a dare nel denotatodifetto . Pero sii grande F artificio di questoProfessore nel disporre li medesimi con quelbelFordine Teatrale, interrotto con altra parte,fatta a linea retta, ehe rende molto godimento,e fodisfazione alia vista con si bella apparenza.

Il ehe non farebbe feguito, quando tutti quel]ifossero stati disposti in forma rettangolaconfqr-jmcidifegni ehe furono fatti daalcuni? e chia-[mati da Vitruuio Pcristili;, ciod di figura paral-lelogramma, 6 quadrati > ehe direttamente sicongiongessero al Tempio, vcggasi Vitruuio.

Tanto piü ehe il feno di qucgli ouati di detta_-, 5 *Piazza circondata da’Portici , pare ehe ferua diNicchie alFornamento delle due Fontane, col-jlocate insieme in quella linea dei diametromaggiore: nella quale molto prima fu eretta IaGuglia. Con quantos belFordine dunquesianostati distribuiti questi Portici, & i loro ornati, Ioriconofcono gli Spettatori,chc ponedosi in quei

- — Cir-

Lib.

I