Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
200
JPEG-Download
 

ZOO Libro IV. Gap. VI._

dell’acqua, & ordinata anchel’erezione dcll’al-tra, corrispondente yerso ilS.Offizio, ehe perla di lui deplorabile morte non fu efeguita* Re-sto da questo tempo sospesa l’cdificazione dellamedesima Fontana in tutto il Pontificato di Cle-mente IX; pcrche dubitauasi, ehe non fosse perriuscire la conduttura dell’acque d’oncie millein circa da estraerii dal Lago di ßracciano, ehegionte in Roma doueuano diuideril in duovguali porzioni, cioe fra la Casa Orsina, e la_,R’euerenda Camera;Ma questa quantitä si e resadubbiosa, stante , ehe l’affluenza del Lago none sufficiente a mantenere continuametc d’aequadue sfoghi , cioe Hmilfario antico dell’Arrone,& Emißario deU’acqua nuouaintrodotta. Daliesperienze da Noi satte ne concederä circa oncie 650; quando pero il Lago sia alto, & abbon-dante d’aequa dallifcoli dclliMonti, ma in_>pempi aridi ii rende basso, e vieta l’introduzzio-ne d'aequa alli Condotti noui, econ vnapor-zione di questa fü ornata la detta Fontana ; Maoel Pontificato di Clemente X; mediante la cu-ra , e sollecita assistenza di Monsig.Illustriss.Gio:BattistaCostaguti all’ora Chierico, e Decanoj della Reu.Camera , e presidente dell’ Acqua su-detta, oggi Cardinale; tu afficurato il modo digonseguirc la sua conduttura. Onde fü subitoeretta la Fontana nelsito 5 e modo, ehe di pre-fente fi troua vestita , vniforme all’altra; alla__-quale nel Pontificato di Clemente X. nel giornodella Caualcata, e Festa diS. Pietro, fü data_-l’acqua perfar proua della. medesima, e dejl’effetto, ehe faceua, quale riusci felicemente. Fupoiper varie cagioni tolta la medesima acqujL,alla Fonpana, ciie perquajehe tempo ne restopriua; ma nel Pontificato glorioso d’Innocen-zo XL ne fü continuamente animata conl’ag-gionta dell’acqua nuoua presa nel Lago chiamato Sabatino , aggionta nel detto Condottomaestro, & vnita con l’altra antica, quale scorresino perii Giardini Pontifici;, ediuidesipoi pervn braccio di Condotto edificato in questi Hor*ti declinanti, ehe riguardano la parte posterio-re del Tempio, con sua bot te a mezza salita dieffi , per la quale prendono 1’acqua, & il decli-uio s’inalza dalla Fontana sudetta a Liuello didetta Lotte,

pal Lago di Bracciano ha origine l’acqua diquesta moderna Fontana, verso ilS.Offizio, equesta, ch’ornaua l’altra vecchia verso il Palaz-zo Ponteficio , deriua da diuerse diramazioninell’Agro, e Campagne di Treuigniano. Que-sta vnita insieme, & allacciata con vari; Braccidi Condotti di formidabili sostruzzioni fatti fa-re da Augusto, ehe condulse a Roma 1 ’acqua Al-seatina per mancanza delFaltre,nella Parte Tra-steuerina, come riferisce Frontino nel principiodesuoi Acquedotti 9 Iianci intende della me-desima Acqua, proprio opere , intende d’Augustanominato auanti, perduxit ? & quod Naumachiacoeperat supere (se Hortis subiacentibus-i & priuato-] rum yfibus ad irrigandam concejfit , Solet tamen ex

Cd

| '“Lib.iV. CaputVI.

'ornamento; aliumqjisti finitimum ad S.Of-ficij a^des vergentem iussit excitandumjfedconsilio, ipsius obitu, interturbato, totoClementis IX. Pontificatu proscrutinata^fuit constructio. Quippe Brigianensem La-cum ambigebatur tantam posse aquarum-copiam, Millenas videlicet vncias submini-strare 5 quas vbi Romam peruenere, bifa-riam , Vrsinas inter, Cameramque Aposto-licam erant bipartienda:. Ea tamen in du-bium reuocata est lympharum abundantia,quod Stagnum duobus effluuijs,pristino ni-mirum Aronis,recentiqueeas nequiret sup-peditare ; Nos vero trecentos tantum inda-gauimus, Lc quinquaginta digitos elargiri.Laticum parte nouo Fonti insigniendc^at-tributa, Clemente X. Pontifice, Illustrissi-mus Ioannes Costacutus tum Clericus,Ca-mere ApostolicL Decanus , dc eiusdemAquis Profectus, omnibus circa earum de-riuationem probe inuestigatis , illius con-structionem alteri consimilem diligentersollicitauit; e quo, Diui Petri festo die Obe-quitationis tempore, aquas felici exitu pri-mum scaturiuere; quas varias ob causas ei-dem sublatas, Innocentio XI. Pontifice, Sa-batinis auctas restituerunt. Qu-e autem aSabatio educuntur, antiquis permixtas, adHortos Pontificios eadem via confluunt jtum vero per subiectum Hortis decliuibustubum, posticam Fani partem spectantibusdiuisas, in receptaculum in eorum meditul-lio subter effossum illabentes, cliuumin iti-nere ad eiusdem receptus libellam adipis-cuntur.

Recentis istius Fontislatices ad S.Oflicijvergetis a^des,e Brygianensi Lacu,alij veroFontem ad Pontificis Palatium pertinen-tem animates,ex Treuiniensis Agri cunicu-lis exoriuntur; quos pluribus mirificas stru-cturas ductibus collectos, dictofque Alleati-ni, Augustus Romam perduxit, vteius transpartem Tybcrinam penuriae subueniret, vtait Frontinus in principio de Aquasducti-bus. Hanc , intelligit eandem aquam, pro-prio opere , Augusti videlicet prasnominati,perduxit , (fis quod G Haumachi<e caper at super eßeHortisfubiacenbtbus , (ss priuatorum njfibus adirrigandum concepit* Solet tamen ex ea inTranf-tyberina Regione , quoties Pontes reficiuntur , (fisa citeriore "Ripa aqua ceßant , ex necejfitate , ins

subsi-