_ Lib. IV. Caput Vir.
mata eoelauerunt . In Ellyptic# Plateaevmbilico sienitica Pyramis, licet ad mediamTempli frontem minime obuerfa, a soli pla-nitie, ad Crucis apicem, palmos centurcuoctoginta - & quadrantem assequitur; eius-dem scapus Leonibus incumbens vsque adfastigium, cui Crux insita i palmos centumtredecim, sextamque obtinet partem . Vbiiam vetus Sacrarium, olim insidebat Obe-liscus, anno 1685. die Septembris decima,Sixti V. iussu ab Equite Dominico Fontanatraductus,quem nongenta sexagena ter pon-do millia > supra quingenta tricena septem-arquate certo explorarunt. Vt diximus inLibro IIL
Ad vtramque Obelisci partem Fons ma-gnificus assurgit,quorum alter Pauli V.Pon-tificis conditus fuit expensis ab Alexan-dro VIL Pontifice eo deuectus, 6 c a Carolo'Madernoexsculptus, trecentoslaticisdigi-tos eructat. Alterum verö ad S. Officiumspectantem ab Alexandro quidem VII. in-choatum, Lea Clemente X.promotum In-nocentius XL cura Nosträperfecit, trecen-tas pariter lympharum vncias e BrygianensiLacu scaturientes,ad Molendinum quodli-bet animandum, proijcientem.
Altera Platea; pars rectis quidem duobusLacertis, Templiqueterminantur fastigio,qui Statuis, Parastadum scapis deincep-s im-ponendis non dum sunt insigniti j e cuiusmeditullio angustior altera, altiorqueexur-git, triplici cincta graduum serie, qua con-tenditur ad Fani deambulacrum. Ad eius-dem initium geminai effigies, altera DiuiPetri a Nino Fesulano, Diui Pauli altera aPaulo Romano, Pij II. e PicolomineaPro-genie sumptibus essormata; ipsaque suppe-danea Tranlpontini Ooenobi) Pyramidis abAlexandro VI. disrupr# fragmenta putantsubministrasse.
In Lacerti aditu ad Ortum extensisupra valuas SS. Petri, Sc Pauli visunturimagines, ab Equite Iosepho Arpinio deli-neat# , atque ab ipso Calandra opere musi-uo distinctae; alteri vero Lacerti ad Occasumpertinentis Ianu#, Christi Diuum Petrumaduocantis imminet effigies, sectili, vermi-culatoque opere a Petro Spanocontexta.
Ex eiusdem Are# egregiocliuoinstruct^quatuor partibus, collecti imbres, incom-
pluuia
"'{ Libro IV. Cap. VIL 203
la Croce , e alto palmi iz§; e~sestöTSta-ua questo Obelisco , doue ora e la Sacristiovecchia , trasportato poi dal Caualicrc Do-menico Fontana 1 ' anno 1586. alii io.Settem-bre con ordine di Sisto V. Si scandaglid eife-re il peso deis Obelisco libre communi no-uecento sessanta tre mila, Cinquecento , tren-tasette, Come dissusamente si e detto inmol-|ti Capitoli dei Libro III; e qui repetito conquesta occasione delli Portici, checirconda-no queirObelisco.
Dallc parti deis Obelisco risiedono le duegran Fontane , vna fatta fare da Paolo V.trasportata da Alessandro VII. nel luogo, do-ue ora risiede, opera di Carlo Maderni, or-nata con 300. oncie di aequa: saltra verso ilSanto Offizio, ordinata da Aleflandro VII; escguita nel Pontisicato di Clemente X; e fi-nita da Innocenzio XI. E questa similmenteanimata di 300. oncie di aequa, eslratta dalLago di Bracciano , sotto la Nostra direzio-ne : elsendo sufficiente questa quantitä diaequa a dare il moto continuato a qualunquegran Molino di grano.
Continua saltra parte della Piazza ristrettadalli due Bracci retti , c dalla Facciata deiTempio. Quelli Bracci di presente sono pri-ni deis ornato di Statue da collocarsi soprail viuo delli Pilastri; nel mezzo vi e la par-te solleuata, ehe fa vna Piazza minore pen-sile, circondata da tre ordini di Gradini, eheconducono al Piano dei Portico dei Tempio.
Nel principio di questa risiedono le duoStatue rappresentanti S. Pietro - scoltura diNino da Fiesola, e saltra S. Paolo , scolturadi Paolo Romano , statte stare da Pio II. di Ca-sa Piccolomini . Questi Scalini si credono diquelli residui della Piramide, ehe era situatanel Conuento della Traspontina , ehe secodemolire Aleständro VI.
Nels ingresso dei Braccio, verso Leuante,sopra la Porta, vi e il Quadro de’Santi Pie-tro, e Paolo, messo aMuiäico dal Calandra,discgno dei Caualier Giuseppe d’Arpino. So-pra saltro Portone dei Braccio, verio Ponen-te vi e Cristo, ehe chiama S. Pietro, messo aMusaico da Pietro Spdgna , con di feg no diCiro Ferri, celebre Pittore.
La Piazza resta con vn adequato pendio»!il quale distribuisce sacque piouane in quat-jtro parti della Piazza, e vengono inghiottiteda quei trabocchi, e Chiauiche, ehe traman-dano lc medesime, verso il Tenere; e questopendio e di perfezionc tale ehe non obligoa lastricare la Piazza.
Si peruiene poi alia gran Facciata dei Tem-pio, fatta fare da Paolo V; e ne fu sArchi-tetto Carlo Maderni. E ornata conColonnedi diametro palmi dodici 3 di tale grossezza,ehe ei vorrebbero cinque Vomini con brac-cia aperte per abbracciarle.
Vi sono altri ornamenti di Pilastri plani
i
C c 2
con