LIBER V.
CAPVT PRIMVM.
Locus , vnde Fanum erat prospi-ciendum .
V M Sacra Diui Petri ./Edesin Vaticano collocata vni-uerfum Orbem in suam concitauit admirationem, turruetiam Nos ad singularum»,'eius partium accuratam delineationem cumIctorum oculis adegit exhibendam . Ea est[istius Fani magnitudo , cjuam non nisi adporrectius interuallum Acies circumfusa^complectatur. Quamobrem cum a Nobisdiligenter vndique inuestigatum, vndenamea Moles compareretelegantior, nullibi op-portunius , quam ex Pontis Hadriani fron-te, ambitus detegendam comperimus ve-nustatem; Licet Pontem inter, Fanumqueinteriectas Infulae domicilijs aliquantum in-terturbetur aspectus . Quo circa tam infignis Basilicae magnificentia videtur efflagi-tare, vt nulla dispendij habita ratione,./Edesinterposita diruantur; ideoque ab erumpcn -jtibus vtrinque Suburbij pteromatibus, eo-tenus, vbi Sphaerica recentioris ambulacri(periptera emergentem excipiunt Plateam,(alias ambulationes censemus extruendas;Inontam ad Solarem iEstum, imbresque_ventitantibus populis arcendos, quam adsolemni Dominici Corporis supplicationi[consulendum . Quotannis enim sumptusjinnouandi, ad multiplicem lignorum com-Ipagem, ac obtendenda velorum inuolucra,vt iam alibi innuimus, omnino exularent.In fubiectis Schematibus optatun faciliusinnotescat, in quibus vetus, recenfque Su-burbani ambitus percipiantur, rebus notatudignioribus adiectis , Templo nimirum.,,Porticu, Circique Neroniani situ, necnon./Ede Pontificia, Causedio, Hortis, alijfquein Ichnographia geometrice exaratis.
M3
L I B R O V.
CAPITOLO PRIMO.
Del luogo dal quale doueua ejfert^e veduto il T empio Vaticano.
L gran Tcmpio di S. Pietro in_>V aticanojsi come refe v n Mon-dotutto ammiratore dellc suegrandezze, cosi diede ä Noimotiuo d’intraprendere di esse
_ il trattato, quale si accingiamo
di fare, E'talela grandezza di questo Tempio,ehe non potendo e ster e ben comprelo dalPoc-chio, se non in gran distanza, abbiam volutotentare di trouare daogni banda oue possa ilmedesimo rendere totalmente comparcnte, evisibile il suo proporzio nato contorno. Troua-to dunque, ehe non in altro luogo possa meglioriceuersi la veduta di questo Edifizio, ehe didoue termina Ponte di Castel S. Angelo, beu-che in qualchc parte sia impedita la medesimoda queirisola di Case, ehe sono fra il Ponte, &il Tcmpio , ci pare ehe sarebbe necessaria». ,per rendere libera alP occhio la comparsa d'vuEdifizio si cospicuo , la demolizione di det-ta Isola, senza auer riguardo ä dispendio, sipotrebbero dal principio de’lati dei Borgo ,sino als imbocco della Piazza, fra li due Brac-ci circolari dei nuouo Portico, fabbricare al-tri Portier , non tanto per difendere con est!il Popolo dal Sole, e dalle pioggie, quantoper rendere maggiore commodo per la Solen-ne Processione dei Corpus Domini, e leuarequella Ipesa, ehe annualmente sirichiedeperFerezione de’legni , e 1’ aggiustamento de’Panni , e Tende necessarie per il riparo dclSole, come altroue se ne sä menzione. Po-trä ciascuno dalla seguente Delineazione con-siderare questa Nostra intenzione, nella qua-le si distingue la vecchia , e nuoua circon-uallazione dei Borgo , con le cose piu nota-bili, ciod Tempio , e Portico , & il luogo,doue fu il Circo Neroniano, con le situazio-ni dei Palazzo Ponteficio , e Cortile di Bcl-uedere, Giardini , & altro , come in dssttLu,Pianta appariscc.
Noui
(*■