xrx
LE DISCOURS DE CLAUDE. D’APRÈS TACITE.
Majores mei (quorum antiquis-simus Clausus, origine Sabina, si-mul in civitatem romanam et infamilias patriciorum adscitus est)hortantur uti paribus consiliis rem-publicam capessam, transferendo huequod usqnam egregiumfuerit. Neqneenim ignoro 'julios Alba, Corunca-nios Camerio, Porcios Tusculo, et,ne vetera scrutemur, Etruria Luca-niaque et omni Italia in senatumaccitos. Postremo ipsam ad Alpespromotam, ut non modo singuliviritim, sed terrae gentesque in no-men nostrum coalescerent. Tunesolida domi quies, et adversusexterna jloruimus, quum Transpa-dani in civitatem recepti, quum,specie deductarum per orbem terraelegionun, additis provincialium vali-dissimis, fesso imperio subventumest. Num poenitet Balbos ex Hispa-nia, nec minus insignes viros e GalliaNarbonensi transivisse ? Manentpos-teri eorum, nec amore in hanc pa-triam nobis concedunt. Quid aliudexitio Lacedaemoniis et Atheniensi-bus fuit, quanquam armis pollerent,nisi quod victos pro alienigenis arce-bantî At conditor noster Romulustantum sapientia valuit, ut pleros-que populos eodem die hostes, deincives, habuerit. Advenae in nosregnaverunt. Libertinorum jiliisma-gistratus mandari, non, ut pleriquefalluntur, repens, sed priori populo
Mes ancêtres, — dont le plus an-cien a été Clausus, d’origine Sabine,fut admis à la fois au rang de ci-toyen romain et de patricien, —m’exhortèrent à suivre dans mongouvernement l’esprit de ces insti-tutions, et à transporter à Rometout ce que l’univers a de plus illus-tre. Je sais que nous devons à Albeles Julius, à Camerium les Corun-canius, à Tusculum les Porcius, etque, pour ne point trop scruter lepassé, l’Étrurie, la Lucanie et toutel’Italie nous ont donné des sénateurs.Nous avons reculé l’Italie jusqu’auxAlpes, et ce n’est plus non seule-ment quelques hommes isolés, maisdes contrées et des nations entièresqui sont associées au nom romain.La tranquillité fut assurée à l’inté-rieur ; nos succès ont été continuelsau dehors, aussitôt que les peuplesd'au delà du Pô furent devenus nosconcitoyens, aussitôt que, sous leprétexte d’établir des colonies avecnos légions dans tout l'univers, nousnous fûmes adjoint les plus puis-santes provinces qui ont étayé l’em-pire fatigué. Nous repentirions-nousque l'Espagne nous ait fourni ses Bal-bus et la Gaule Narbonnaise des per-sonnages non moins illustres? Leursdescendants nous sont restés, et ilsne nous le cèdent point en amourpour la patrie commune. Quelle futla cause de la ruine de Lacédémone