Allarus Se-medus.

Apudl Sinas

ante hoſpi-

rum cõmer-cium mala-aurea.

Fran ciſcusCaruallius-

Indiæ malaeitrea,.

44 8 Heſperidum

gatos, id genus pomum noſtrates aduenæ inuenere. Neqne ſimile-videtur veri eandem hominibus noſtro penitùús ab orbe diuiſis in-duſtriam veniſſe in mentem, vt citrum punicæ inſererent, vnde ipſa-rum aurantium extiterit. Cæterum illius orbis vaftiſſimi,exterisque hominibus antea inacceſſi, natiua eſſe, non aduentitia po-ma aurea, qui remigrant inde, noſtrates homines conteſtantur. Nar-rauit mihi ſæpius,& chirographo etiam affirmauit ordinis noſtri ſa-cerdos, Aluarus Semedus Luſitanus, qui ex ipſa Sinarum ora ſocio-rum noſtrorum, in Euangelij ſalubri ſemente facienda ſtrenuam illicoperam nauantium, Romam nuperus, hæc dum ſcribo, Procuratoraduenit, in Sinenſi tractu aurea mala natales habuiſſe ante externa-commercia vetuſtiſſimos:& in alijs quidem Sinarum prouincijs obinclementius cælum mala citrea non progigni: ſed in Cantonio cælimitioris agro Medica omne genus poma vberrimè prouenire: nomi-natim verò multiplicis generis aurantia omnium optima, quæ aliubi

naſcantur: viſendæ magnirudinis citrea: limas etiam& limones, cum

plurimi argurique ſucci puſillos& calabricis ſimillimos, tum gran-diores& ad menſarum delicias expetitos, quos nuper VIyſſiponem-inde tranſlatos Luſitani Conemos vocant. Sic autem pleraque po-ma, quorum ipſe nomina memoria teneat appellari: aurantium ma-ius Can gu, minuſculum Kin Kiù: limonium magnum Ta li mum,puſillum Sia li mum: ſponginum ſiue luſitano vocabulo zamboamyeu u. Denique arbores eaſdem Sinenſi cultu, noſtratis perſimili,ſeri ſemine, inſito, propagine, ramo:& in pomarijs excelſius, in fi-ctilibus demiſſius, ad parietes effuſius educari. Sed quando in In-dia ſumus, placet in alias indicas oras diuertere, non mindus aureismalis; quam auri fodinis illuſtres, Ignoto in itinere præeuntem ſe-quor Goanum noſtro ex ordine Procuratorem, Franciſcum Carual-lium, cuius narrarione malum citreum Rrach manæ Maulingam vo-cant. Duplex eius faſtigium, maioris alterum incrementi, minorisalterum. Viſitur Goæ pomum cirrei cute, ſed carne ac ſapore po-mi eius, quod ab inquilinis Indiæ luſitanis Manga, ab indigenis au-tem Ambò nominatur. Videtur in eiuſdem arbore citro inſita ſicmiſcuiſſe genera inſitio, vt alterius partem extimam, cum alteriusintima compoſuerit. Aliud Ethiopia procreat mali citrei genus ànoſtrate diuerſum: quippe acris meduſlæ loco carne ſupplerur mi-nus denſa, quàm quaæ illi cohæret, eæterùm eiuſdem, atque illa, ra-tionis. Nec ſolum in Ethiopia, verumetiam in vniuerſa India mul-ta proueniunt mala citrea, ſapore, teneritudine, ac dulcedine præ-cipua. Eadem Indi ſaccharo incocta qulciora faciunt, eoque dulciſale condita in longam ſeruant ætatem. Semina illic etiam habenturmedicatiſſima,& cordi ſalutaria, vt eandem illis ineſſe vim putentmedici,