310
Hieronymi Mercvrialis
Tolle decet pueros ludere, folle senes.
Pila trigonalis, quam parvam fuisse, & tertias ab Antyllo spe-ciei delcriptx correspondere probavimus, eosdem plane, quosilla, effectus producit : peculiariter autem oculos exagitat,exercctquc; dum eos intendere semper, & modo huc, modoilluc; modo suri um , modo deorsum convertere necessarium«aflki.scrm. est; quocirca jure merito a Horatius hujuscemodi exercita-Satyr,r ' tionem lippientibus obesse cecinit.
Lusum it M&cenas , dormitum ego , Virgiliusque.
Namque pila lippis damnosum & ludere crudis.
sane lacrymosi atque lippitudine infecti oculi a quolibet, velminimo motu magis exacerbantur : quies vero eos recreatjuvatque, scuti & crudos, diximus enim nullam exercitationemobeundam ejfe , nifi per aci a cibi concoctione. Ex quo fit, utneque pilas lusus ullo pacto conveniat, quibus crudi, atqueindigesti cibi stomachum adhuc male habent : vcluti forteVirgilius, alioquistomacho debili natus, tunc erat, quandode ipso fic Horatius scripsit : quod si qui sunt, quorum ven-tres , atque stomachi flatibus repleantur, & prae frigore dolo-ribus vexentur, tantum abest, ut exercitium pilee ipsis ullumnocumentum inferat, ut potius calefaciendo, flatusque in-signiter discutiendo non exiguam utilitatem prasbeat. qua de* LiiM.chte. re laudandus est Caelius Aurelianus, qui inter ceteras pro co-licis curandis exercitationes pilae ludum praecipue commenda-vit : quomodo item stomacho imbecillibus simili rationecLiki.c.z. commodum esse tradidit Cornelius c Celsus. Paganica pilaob latitudinem atque duritiem difficultate aliqua non carebat,& iccirco potius rusticis, & duris corporibus, quam urbanisconveniret, hodie neque permittendum foret valetudinarios,senes, atque pueros hujuscc generis motu exerceri. Harpastum,quod cum Graecorum harpasto convenire demonstratum ess,inter celeres & vehementes exercitationes adnumerari debet:quocirca attenuare, excrementa exinanire, calorem augere,i o,i iib. de robur efficere potest : praecipue autem brachia & humerosFudo*c»p**. confirmat; quinimmo dum invicem congredientes , feque , ne con-
flitutus