Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
5r
JPEG-Download
 

A. I. 2. t. 1. c. 3.

ol. 92.8

A. I. 2. t. I. c. 1.40.91. 6

LIBER PRIMVS 8 8 5A divtadid quod primo& abſolutè eſt calidum: aliud verò vtad id, quod per exuperãtiam dicitur.Quam ob rem non abſoluteè ab ea, quæ aduerſus ignem eſt, in iudicium venientiſt medicaminumdiſpoſitione, ad nos tranſire expedit, ſed adiecta limitatione propoſita.Non Quod cilius a Frigore Congelaſcit, Eo quod tardius, Abſilutè Frigidius eiſlimare li-cererſed Inter ea quæ par em ſortita ſunt comſſſtentiam. g CA P. 10.Adem! hæc limitatio itidem neceſſaria eſt, ex eo quid facile conglaciatur, frigidum eſſecolligimus. Nam in ijs quæ eandem habentaut tenuitatem aut craſſitudinem conſiſtentię qdocyus a frigore congelatur, temperamenti eſt frigidioris. Nam ſi alterum ſit tenuius, puta exemplicauſa vinum: alterum craſſius, vt oleum: non eſt neceſſe aut citius, aut magis, concreſcere quod eſtfrigidius. Verum, ſi quanto alterum eſt frigidius, tãto alterum quoque craſſius ſit, ſimiliter amboconcreſcent. Cæterum magis concretum videatur, ipſa videlicet conſiſtentiæ duritia quod fueriteſſentiæ craſſioris. Nam rationabile eſt, reor, ſimiliter congelatorum quod craſſioris fuerit eſsẽtiæ, Nitidem fieri durius. At ſi vel alterũ plus ſit frigiclius q; reliquum eſſentiæ craſſioris: aut contra mi-nus frigidius quidem alterum, ſed alterum craſſioris eſſentiæ: haud etiam pari tempore hæc congelaſcere eſt poſſibile: verum quod plus eſt frigidius q; alterum eſſentiæ craſſioris, minori temporisB ſpatio: quod vero minus eſt frigidius q; reliquum eſſentiæ craſſioris maiori. Sie magis minusqjʒvtrumuls ipſorum videri durum, id pro exceſſus portione euenire eſt neceſſe.Vu Differat Congelatio a Refingeratione. CAP. r.L Ac ergo memoriæ mandare oportet: tum non idem ſint congelari& refrigerari, f& q f tametſi.illud maximea reſrigeratione proueniat. Nam refrigerari eſt frigidam accipere qualitatem:at congelari eſt dureſcere Præ frigore. Ergo quæcunqʒ corpora tenuis ſunt eſſentię, cum facile per-Perantut, prompte tum incaleſcunt, tum refrigerantur: at non æquè prompte congelant᷑, vt aer,& ignis. N am hic plane non congelatur: ille autem, nempe aer, non perinde vt vitrum, vt pix, vtcera, reſina, bitumen: tametſi bitumen ſit vel calidiſſimum, verum eſſentię eius craſſities ac terrenitas, ad congelationis celeritatem adiuuat: ac ſi tetigeris, calidum etiamnum, planè tamen congela-tum reperlas: ſicut(puto)& plumbum& ſtamnum nonaliter concreta ſunt etiamnum feruentia.ic aquam Hippocrates, quæ celeriter& incaleſceret& refrigeraretur, ſemper eſſe leuiſſimã retulit: nam quanto tenuior fuerit, tanto pati promptior eſt: atqui quæ tenuior eſt, minimum habet li-mi terreſtris. Non ergo abſolute, nec temere ex materiæ paſſionibus ad ignem, conijcere eius adnos facultatem oportet, verum adiũctis limitationibus ſuprapoſitis. Quare nec æqueè ſecurum hocO iudicium, ac id quo ad nos ipſos quid examinamus: at qui hoc etiam vlterius tranſeunt, plane inmultis errorum periculis verſantur. Quanq; id faciunt medicorum complures, alij omne quod vi-ſcoſum eſt, calidum aſſerẽtes: ali quicquid adſtringit: nulli, quicquid eſt dulce: quidam verò, F Er antiquiset quod auſterum acerbumꝰ ue eſtiſunt aũt, qui ſingulis illorũ contraria defendant. Sed qui in iſtis græcn. Alyrores comitantur poſtea narrabo. Nunc autẽ præſentem ſermonem cõſilium eſt abſoluere:nem- Juiequid ad-Pe vt ſiquis ex ignis cõmercio materiam iudicare volet, non abſolute neqʒ citra limitationem id fa- Hringie, frgidendummeque perinde ad ignem& hominem habere, quicquid iudicatur, putandum. Na aqua% 1 1Sui aduerliſſima eſtʒyt quæ facultatem ſortita eſt frigidam& humidam: muria verò, marina, bitu- 1 5minoſaq;& ſulfuroſa aqua non æque, quippe id genus oẽs ab aqua ad calidius receſſerint. Ve-%% pe, 5rum de iponte natis aquis(Aræci a οοννỹHant) vel hæc ſufficiant. Siquidem vbi medicaminũ erũ pel acervniuſcui uſq; quorum qualitatesaccipere aquam oſtẽſum eſt, ſermonem ſingillatim tractabimus, um ef figſi nunc aut obſcurius quippiam aut imperfectius ſit dictum, id tune adijcietur. ds. Antiqua. Lend f De(Aceto. N nnn 22 d᷑ameè tralatis8 Edad reliqua nunc liquidorum medicaminum tranſibimus: Inter quæ vel maxima eſt cõtro- Hi yt noſter4 uerliade Aceto, alijs frigidum, alijs contra calidum adſtruentibus: non nullis calorem quidem erpres.D quendam illi concedentibiis, ſed quendam ẽtauferentibus,velut qui acetũ vinum eſſe mortuũaſſerunt. Nlã hi propriam vini caliditatẽ perdidiſſe quidem, verũ putredinoſam aſſumpſfiſſealiã quan-dam contenè unt. Atque ego ſane non multum abeſt, quin illorũ laudem ſentẽtiam, in eamq; prõ-Pte accedãf proq; hac aſlertione atque opinione pericula omnia ſubeam, ſiquam machinã aut ar- I crtem inuenire queam ſicut in lacte contrariarum partium ſeparationis, ita hie quoqʒ. Nunc autè, Habe ee refklac vniuerſum non ſit homœomeres& ſimilare, neque vndequaque ſibi idẽ, clare mõſtrat eius ſciſ 15 0ſio, excogitata videlicet multis hominibus ratiõe, qua partes caſeoſæ a ſeroſis ſeparari poſſint. At- Aqui neque tale quid repertum in aceto eſt:neque manifeſto demr̃are poſſis, quantum eius eſt te-nue, atque humidum actte, refrigeret: quod veròßm fæcis ſubſtantiam in eo defeèrtur, velut in vi- ce.nis, calefaciat: nam ea ſolum ration aperte quis probauerit ex contrarijs ipſum partibus conſiſte-re, ſicut lac. Sane in omnibus liquoribus, quos exprimẽdis fructibus conficiunt, craſſum deſeèrturquippiam, quod& temporis ſpatio ſubſidit: fæx vocatur in vino in oleo autem amurca. S ed& inoibusalijs f ineſt, quod illis proportione reſpondet, tametſi proprium nomẽ ſortitũ non ſit, quod Facevelut fæx eſt in illis. Et fortaſſe& in aceto eſt eiuſmodi quippiam,& forſan ipſum eſt quod caloris 5 erpreſln,eſt Particeps: quod vero frigoris, id quod tenue eſt. Fortaſſis ver& in ipſo tenui exiguum quid addirur in tradam delertur in multa quantitate diſperſum alterius naturæ, ipſum ſit totum: nam quod maiori latione veteri.1 parte