Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
10r
JPEG-Download
 

LIBER S ECLCVND VS. 10

A particulatim enarrabimus, ceu in primo iam libro etiam fecimus in aqua& aceto,& hic rurſus in

A. I. 2. t. 1. C.lol. 94. 8 N

DA. J. 2. t. I e. 1.fol. 92. c

oleo& roſaceo facturi ſumus, indicantes prius, quantum delinquant medicorum non nulli, qui lõ-ge demonſtrationum ducunt principia. Nam quid oportuit olei aut roſæ ref pexiſſe colorem, quã-do rebus ipſis variè vti liceat, nec in ſanis ſolum corporibus, ſed& ægrotantibus: quippe cum ipſasPer ſe roſas, aut ſuccum earum expreſſum, corpori tum ſano, tum ſimplici affecto morbo, vt ſupra

beimus, liceat imponere: atque oleo dulci miſcentes, corporibus aut valenter refrigeratis, aut ex-calfactis applicare, ſiue affricado, ſiue perfundendo, ac irrigando: tum in corpus quoqʒ aſſumere,idqʒ aut ſuperne per os, aut inferne per ſedem:ac ſic tandem, quid ad vnumquemque vſum proue-niat, inſpicere. Nam hoc ſanĩ nomine medicamentorum omnium vires contem plamur, vt ſit quovti oporteat, hypochondrijs aut capite ardore afflictis, aut refrigeratis, aut exulceratis, aut 3u occupatis, aut id genns aliud perpeſſis, tum ipſis, tum alijs omnibus corporis partibus. Ergocum tam perſpicua ſimul ac cõpendioſa adſit via ad ea quæinquirimus, etiam ne colores æſtima-bimus, aut odores, aut conſiſtentias, aut formas medicamenti cuiusq́;? perinde factitantes, atque ij

qui ex imagine aut ficta aut picta cognoſcere quempiam volunt, cum ipſum af picere non denege-tur, quem agnoſcere cupiunt.

Nuubd Nec d Colore, neq; aß Odore, neq A Conſiſtentia, aut Conglaciatione, neque Duritate, nec dg Leuitate Ratiocinari de Medicinarum Facultate Morteat. CAP. 8.

hac vtique parte non leuiter peccare mihi videntur: multo etiam magis cum incõclu-

laacq; indemonſtrata nugantur demonſtrandi rationis planè imperiti. Nam dicamusignemaut flauum, aut rubrum eſſe, vtcunq; voluerint: nec enim refert: quid ergo id facitad hoc, vt omnerubrum ſit calidũ: Nam omnẽ ignẽ, verbi cauſa, rubere dicendũ eſt:at omne rubrũ ignẽ dicere, ri-diculum eſt:m ultoq etiã plus ſiomne rubrum calidum quis dixerit. Nã ſi principio aſſumptumeſſet in oratione omne calidũ eſse rubrum, licuiſset fortaſſis mutua axiomatis conuerſione rubrumme calidum concludereilicet non obſcurè& illic peccetur. Nam quæ mutuo conuertuntur(hoceſt ar pon rc), non quæ ſim pliciter cõuertuntur(id eſt YH οννεorationes, verè de ſe mu-tuo dicuntur. Veruntamen propinquus is fuerit paralogiſmus. Atqui qm̃ nec illud orationis ini-tio aſsumptum erat nẽ pe omne calidũ eſse rubrum, haud licet mutua conuerſione omne rubrumcalidũ eſſe colligere. Tribus ergo modis in ſermone peccant, qui aiunt roſas tẽperatura calidas, ꝙſint rubræ. Primum ꝙ non demonſtrata hac propoſitione, omnis ignis rubet, conuertere ex hacaliam, videlicet omne rubrum eſt ignis, tanq́; veram, conantur. Secundoò, ꝙ neſciunt propoſitionesquæ mutuò cum veris conuertuntur, non autem quæ ſimpliciter conuertuntur, eſſe veras. Ter-tio, quod etiam ſi mutuo conuerterentur, non tamen omne quod colore ſit rubro, calidum eſse, exmutua illa conuerſione ſequatur, ſed aliud huiuſmodi axioma, rubrum omne eſse ignem. Por-ro ꝙ talia in rem præſentem non modo ſint inutilia, ſed etiam palam falſa, cuiuis notum eſt. Debe-mus enim non an omne rubrum ſit ignis, ſed ꝙ omne rubrum calidum ſit, oſtendere. Nã ſi quic-quid rubet, ignis fuerit, erit nimirum& roſa nobis ignis. Cæterum logicas methodos ignorantes,OPinor, medici primũ in hoc maxime peccant, ꝙ proprijs finibus excedãt, nimirum cum ſufficiẽsn xperientia, iunctis ſaltem paucis quibuſdam epilogiſmis, medicaminum vires exquirere. De-inde tam fœde in rationibus hallucinantur, q́; pueri modo ſpeculationem logicam ingreſſi. Eiſ-em erroribus tenentur, qui ex odoribus medicaminum facultates conijciunt. Nec em̃ quicquidbene redolet, calidum eſt quod quidam dictitant, haud intelligentes quo pacto inaudire oporteatquæ ab Ariſtotele& Theophraſto ſuper hac re ſunt prodita, ea quæ nos in quarto harum cõmen-tationum definiemus)neqʒ quicquid calidum eſt, bene olet. Quin etiã neqʒ ſi quid graue olẽs eſt,calidum etiam fueritneqʒ ſi calidum, etiã graue olens. Sic nec, liquis quicquid grauiter oleat, frigi-dum dicat: nec, ſi quicquid frigidum ſit, grauiter olere, verum dixerit. Siquidem calidorum innu-mera ſunt, partim bene olentia, partim grauiter olentia, partim neutra: ſimiliter quoqʒ frigidorum.Quanq; quid calida dico ac frigidatcum debeam dicere calſacientia nos, ac refrigerantia, quæ vtiq;etiã inquirimus. N ec. n. quod abſoluteè calidũ eſt, aut quod ad hoc expenditur, nunc cõſiderareꝓ-poſitum eſt, ſed quod corpus humanum excalfaciat: nec ſanè etiã quod abſolutè frigidũ, ſed quodhominem refrigeret. Denuo ergo hic hallucinantur in homonymia haud diſtinctis nominum ſi-gnificatis; qanq; li quis de cane terreſtri diſſerens ad marinum ſe oratione transferat exiſtimans vtanimantts Rrül ꝙ nomen, ita& naturam quoque ipſorum vnã eſſe. At nobis demonſtratũ aper-te eſt in commentarijs de temperaturis(quos& hãc antecedere tractationem protinus iitio com-monefecimus) aliud eſſe facultate calidum, aliud actu:& huius quod actu videlicet calidum eſt,aliud abſolutè dici calidum, aliud per exuperantiam, aliud ad ſymmetrum ſui generis vel ſuæ ſpe-ciei, aliud ad quiduis obuium collatum. Quin& hominem non abſoluiè calidum, vtignem, ſedDuperantia calidum diximus, ſiquidem maiorem in eo calidi portionem ineſſe, q́ frigidi. Ergo& quæcunque ad hunc dicuntur calida poteſtate, illum excalſacere dicuntur: facileqʒ de illis inituriudicium,& per experientiam expenditur, paucis indigens(vt ſupra cõmonui)epilogiſmis. Quoscu ſophiſtæ excedant,& tempus adoleſcentulorũ fruſtra terunt,& ſophiſmatis cauillisqʒ hominesleducentes eorũ ſoluendorũ im peritos, falſis eos dogmatis opinionibusq́; implent. Debebant enim

8— 2 Quinta Claſſis. BEBBB ij neqʒ

„

Tque h