LIBER TERTIVS 5 18
A id quod ſecundum aceidens, ab eo quod eſt per ſe, ſemper diſtinguendo. Cui ſiquis animum inten-dat is nec acetũ, nec roſaceum, calidum vnquã dixerit: quippe cum vtrunq; nos primariò& per ſerefrigeret: acetum quidem valide, leuiter autem roſaceum. orrò quid nam hoc ſit leuiter, ego ex-ponam: vnd enim cum eo tota medij temperamenti medicamentorum ommium ratio con picie-tur, cuius& in præcedente libro mentionem fecimus, vbi de oleo diſſerebatur. 5Luomodo Iudicamda ſiunt Quæ e Nledia ſlunt Temperie, Nempe ſò meclias keimperuturæeilen ipſa remperaturame obtinb aut 1 Ce E..
quippiam eſt ex applicatis nobis ſeu corporibus ſeu medicamentis, quod actu ſic calidum ſitvt nos, aut ex contactu ſimiliter calidum euadat, id ex media eſt tẽperie, cum nobis nimirũ col-
latum: ſiquidem ſecundum ſe queat per exuperantiam dici calidũ velut& nos quoque. At ſiquid
non dit adeo calidũ eſt vt nos, neqʒ admodũ tale redditur, id temperie humana frigidius elt, quantũ-
cũqʒ in eo caliditas exuperet: etenim admotũ, calorẽ qui in nobis præerat auferet detrahetq;. Quip-
Pe ſi datis duabus aquis calidis, quarũ altera plus, altera minus caleat; miſceas minus calentẽ magis
calenti, huius certè caliditatẽ exolueris. Sic ſi in caliditatem roſacei, quæ tepida eſt vt ad temperiemhumanam, caliditatem indideris humanamꝭ prorſum ab hac quid detralies,& refrigerabis.
B Quo ſapenumero pro Corporis nostri I ögittome, Quo per. ſe Calidum erat, Nefogerareeit dium: Quodlq, per ſe erat Friglduiſe, Eucalſacere. CA b. 8.
N On ergo mirari oportetʒ ſi quicquam eorum quæ proprie& per ſe ſunt calida, cum calidio-N re commiſtum, frigidius efficere ipſum queat. Ea eſt enim communis alterabilium corpo-rum omnium natura, vti in ſe f& agant& patianturadmota: quodq́; minus eſt calidum à magiscalido calidius euadit quod vero magis calidum, à minus calido contrd afficitur. Nam id vel exipſo tactu clariſſimè diſcas: etenim edlem ſubinde illi tum calida, tum frigida eſſe videntur: cali-diori quidem facto, frigida: frigidiori verdò, calida. Propoſuit autem mihi dudum quiſpiã, quam-obrem in balneis frigidum meiamus, foris verò calidum, haud intelligens in balneis vrinam qui-dem perinde ac foris tepidam eſſe, verum nos non æquè extrinſeca corporis ſuperficie,& dum la-uamur& ant affectos eſſe. Nam in balned ipſo calidior ea nobis eſt quàm vrina, extra autem fri-Slclor: quare& vrina non ab re illi calida extra balneum apparet, in halneo autem frigida: quodenim minus q; ipſa calidum ſentitur, velut refrigerans habet: quod autem magis calidum, tanquamexcalfaciens. Liceat verò tibi, periculi ſaciundi cau la, poſtq; abunde lauando incalueris, pelui aquęmodicꝭ tepidæ intrò iuſſu tuo allata, in eam manum aut pedem immittere: apparebit enim aquaC non tepida, ſed admodum frigida: At ii protinus balneum ingreſſus, aquam peluis tetigeris, mi-nus videbitur frigida: perpetuo enim quanto plus fueris præcalfactus, tanto apparebit trigidior 1Nec nurum videri debetiſi putealium aquarum pleræque, quę videlicet fontes profundos admo-dum habeant, contactæ hyeme videantur tepidæ. At ſi à balneo manibus contingas calidis, mul-
499 magis ſi etiamnum in lauacro conſiſtens, haud profecto apparebit tepida. taque tactum cali-
.˖0 lane crebro fallimur; vt qui quod haud ex ſe eſt ſrigidum, id frigidum eſſe dicamus: quod verocalidum ex ſe non eſt, id eſle calidum pronunciemus. inc fit dum lauamur, frigidam eſſe vri-nam credamus:contraq;ʒ trigore rigentes aquam è puteis hauſtam calidam exiſtimemus. At ſi affe-ctionum in quibus eramus dum vtranque contingeremus, obliuiſcamur: ac ſolius eius, qui in no-bis factus eſt ſenſus, meminerimus: periculum eſt, ne forte aquam aliquando abſolutè dicamuscalidam, vrinam verò abſolutè frigidam. Atqui neutra abſoluteè aut calida aut frigida eſt, ſed vt adnos: nec Vt ad nos rurſum abſolute, verum hoc videlicet pacto affectos. Abſolutèe autem vtraque,qualis ad nos eſt, dici poſſit, ad mediam eandemq;ʒ optimam noſtri tem periem collata: vt ſi ad ho-minem abſolutè x pendatur, omnino ſanè ad temperatum& eucratum expendi Oporteat. Sanè& hæc quoque peccata omnia à nominum definitiꝭne dependent, quam paulo minus omnes ha-bent contemptui. Etenim cum calidum& frigidum partim abſolutè dicatur, partim per exupe-rantiam, partim vt ad ſymmetrum ſui generis comparatum, partim vt ad quiduisobuium colla-tum, jure optimo in homonymijs identidem fallimur, neſe cij quidem quo nam horum modorumquid calidum iudicemus, ad alterum tamen tranſeuntes. Verum ſexcenties iam dictum eſt, dice-rurq, quod in quarto& vltimo eorum quæ modo recenſuimus ſigniſicatorum, de medicamento-rum viribus conſiderare oporteat. lDub Bapertetia Cognoſcere iudicareq(ledicaminum Hucuiltates portcat. CA P. g.On enim an abſolutè vnum quodque calidum ſit, vt ignis, nam id omnino etiam foretim-wpoſſibile: aut an per exuperantiam, vt ſanguis, conſiderare propoſitum eſt: neque an vt ad1 Yymmetrum ſui generisaut ſpeciei dicatur calidum, vt leo in animantibus& quod florentisææta-Ass eſt in quauis ſpecie ad ætate prouectum: ſed an ad hominem ſit calidum rigidum, humidumaut ſiccum medicamentorum vnumquodqʒ id verò inquirere ſtatutum eſt. N eq rurſum ad ume,tanquã id quod ad aliquid aliud comparatur, ſed ſi facultate, hoc eſt il admotum ipſi, eam partemquam terigerit reddat aut calidiorem, aut frigidiorem, aut humidiorem, aut ſicciorem. 1 taqʒ in ex-d Perientia& iudicandi& di gnoſ⸗ cendi conſiitet ratio. Licet reperiantur medicorum plerique, qui
Quinta Claſſis. Se experientia
F mut us.
dignoſcendi normam ponentes, ac eius diſpoſitioni iudicium omne tribuentes, meri-
Saραεεeαο.