Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
18r
JPEG-Download
 

LIBER TERTIVS 5 18

A id quod ſecundum aceidens, ab eo quod eſt per ſe, ſemper diſtinguendo. Cui ſiquis animum inten-dat is nec acetũ, nec roſaceum, calidum vnquã dixerit: quippe cum vtrunq; nos primariò& per ſerefrigeret: acetum quidem valide, leuiter autem roſaceum. orrò quid nam hoc ſit leuiter, ego ex-ponam: vnd enim cum eo tota medij temperamenti medicamentorum ommium ratio con picie-tur, cuius& in præcedente libro mentionem fecimus, vbi de oleo diſſerebatur. 5Luomodo Iudicamda ſiunt Quæ e Nledia ſlunt Temperie, Nempe ſò meclias keimperuturæeilen ipſa remperaturame obtinb aut 1 Ce E..

quippiam eſt ex applicatis nobis ſeu corporibus ſeu medicamentis, quod actu ſic calidum ſitvt nos, aut ex contactu ſimiliter calidum euadat, id ex media eſt tẽperie, cum nobis nimirũ col-

latum: ſiquidem ſecundum ſe queat per exuperantiam dici calidũ velut& nos quoque. At ſiquid

non dit adeo calidũ eſt vt nos, neqʒ admodũ tale redditur, id temperie humana frigidius elt, quantũ-

cũqʒ in eo caliditas exuperet: etenim admotũ, calorẽ qui in nobis præerat auferet detrahetq;. Quip-

Pe ſi datis duabus aquis calidis, quarũ altera plus, altera minus caleat; miſceas minus calentẽ magis

calenti, huius certè caliditatẽ exolueris. Sic ſi in caliditatem roſacei, quæ tepida eſt vt ad temperiemhumanam, caliditatem indideris humanamꝭ prorſum ab hac quid detralies,& refrigerabis.

B Quo ſapenumero pro Corporis nostri I ögittome, Quo per. ſe Calidum erat, Nefogerareeit dium: Quodlq, per ſe erat Friglduiſe, Eucalſacere. CA b. 8.

N On ergo mirari oportetʒ ſi quicquam eorum quæ proprie& per ſe ſunt calida, cum calidio-N re commiſtum, frigidius efficere ipſum queat. Ea eſt enim communis alterabilium corpo-rum omnium natura, vti in ſe f& agant& patianturadmota: quodq́; minus eſt calidum à magiscalido calidius euadit quod vero magis calidum, à minus calido contrd afficitur. Nam id vel exipſo tactu clariſſimè diſcas: etenim edlem ſubinde illi tum calida, tum frigida eſſe videntur: cali-diori quidem facto, frigida: frigidiori verdò, calida. Propoſuit autem mihi dudum quiſpiã, quam-obrem in balneis frigidum meiamus, foris verò calidum, haud intelligens in balneis vrinam qui-dem perinde ac foris tepidam eſſe, verum nos non æquè extrinſeca corporis ſuperficie,& dum la-uamur& ant affectos eſſe. Nam in balned ipſo calidior ea nobis eſt quàm vrina, extra autem fri-Slclor: quare& vrina non ab re illi calida extra balneum apparet, in halneo autem frigida: quodenim minus q; ipſa calidum ſentitur, velut refrigerans habet: quod autem magis calidum, tanquamexcalfaciens. Liceat verò tibi, periculi ſaciundi cau la, poſtq; abunde lauando incalueris, pelui aquęmodicꝭ tepidæ intrò iuſſu tuo allata, in eam manum aut pedem immittere: apparebit enim aquaC non tepida, ſed admodum frigida: At ii protinus balneum ingreſſus, aquam peluis tetigeris, mi-nus videbitur frigida: perpetuo enim quanto plus fueris præcalfactus, tanto apparebit trigidior 1Nec nurum videri debetiſi putealium aquarum pleræque, quę videlicet fontes profundos admo-dum habeant, contactæ hyeme videantur tepidæ. At ſi à balneo manibus contingas calidis, mul-

499 magis ſi etiamnum in lauacro conſiſtens, haud profecto apparebit tepida. taque tactum cali-

.˖0 lane crebro fallimur; vt qui quod haud ex ſe eſt ſrigidum, id frigidum eſſe dicamus: quod verocalidum ex ſe non eſt, id eſle calidum pronunciemus. inc fit dum lauamur, frigidam eſſe vri-nam credamus:contraq;ʒ trigore rigentes aquam è puteis hauſtam calidam exiſtimemus. At ſi affe-ctionum in quibus eramus dum vtranque contingeremus, obliuiſcamur: ac ſolius eius, qui in no-bis factus eſt ſenſus, meminerimus: periculum eſt, ne forte aquam aliquando abſolutè dicamuscalidam, vrinam verò abſolutè frigidam. Atqui neutra abſoluteè aut calida aut frigida eſt, ſed vt adnos: nec Vt ad nos rurſum abſolute, verum hoc videlicet pacto affectos. Abſolutèe autem vtraque,qualis ad nos eſt, dici poſſit, ad mediam eandemq;ʒ optimam noſtri tem periem collata: vt ſi ad ho-minem abſolutè x pendatur, omnino ſanè ad temperatum& eucratum expendi Oporteat. Sanè& hæc quoque peccata omnia à nominum definitiꝭne dependent, quam paulo minus omnes ha-bent contemptui. Etenim cum calidum& frigidum partim abſolutè dicatur, partim per exupe-rantiam, partim vt ad ſymmetrum ſui generis comparatum, partim vt ad quiduisobuium colla-tum, jure optimo in homonymijs identidem fallimur, neſe cij quidem quo nam horum modorumquid calidum iudicemus, ad alterum tamen tranſeuntes. Verum ſexcenties iam dictum eſt, dice-rurq, quod in quarto& vltimo eorum quæ modo recenſuimus ſigniſicatorum, de medicamento-rum viribus conſiderare oporteat. lDub Bapertetia Cognoſcere iudicareq(ledicaminum Hucuiltates portcat. CA P. g.On enim an abſolutè vnum quodque calidum ſit, vt ignis, nam id omnino etiam foretim-wpoſſibile: aut an per exuperantiam, vt ſanguis, conſiderare propoſitum eſt: neque an vt ad1 Yymmetrum ſui generisaut ſpeciei dicatur calidum, vt leo in animantibus& quod florentisææta-Ass eſt in quauis ſpecie ad ætate prouectum: ſed an ad hominem ſit calidum rigidum, humidumaut ſiccum medicamentorum vnumquodqʒ id verò inquirere ſtatutum eſt. N eq rurſum ad ume,tanquã id quod ad aliquid aliud comparatur, ſed ſi facultate, hoc eſt il admotum ipſi, eam partemquam terigerit reddat aut calidiorem, aut frigidiorem, aut humidiorem, aut ſicciorem. 1 taqʒ in ex-d Perientia& iudicandi& di gnoſ⸗ cendi conſiitet ratio. Licet reperiantur medicorum plerique, qui

Quinta Claſſis. Se experientia

F mut us.

dignoſcendi normam ponentes, ac eius diſpoſitioni iudicium omne tribuentes, meri-

Saραεεeαο.