Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
19r
JPEG-Download
 

ö EKRER TER TENS 0

A augmentaq́; inflammationum 0 potiſſimũ earum quæ in exterioribus mẽbris extãt, chamæmelorolaceum præfertꝑr: quippe cum hæ tepida caliditate cum leui adſtrictione indigeant. In principioenim quæ refrigerant atqʒ adſtringunt: Per incrementa vero tepida,& mediocriter conſtringentia:At in vigoribus inflãmationum quæcunq; tum moderatè calfacere laxareq;: Per declinationes au-tem, quę tum calſacere, tum valenter diſcuterevalent, magis competunt. Ac de iſtis omnibus fuſiusin libris de medendi Methodo tractabimus. Nunc ad propoſitum conuertor. 5

Qudd pro diuerſis corporums Affe ctibuus Allids aliter agere ſunt nata Tum qua Nlediæ temperaturæ

i Medicamenta ſunt, Tum quæ paulum In alib rutrams partem decliuaur. CAP. 11. N8 1 85 r. u e. Tenim quæ mediæ ſunt temperaturæ,& quæ vtramuis in partem leuiter declinant medica-N..„. 5„..* 7 895.8 menta, interim calfacere videbuntur, ruſtumq; refrigerare: interim verò neqʒ excalfacere, ne-

que reſrigerare, ſed ſicuti corpora acceperũt, ita ea ſeruare. Necid illis ab re accidit: ſiquidem aquatepida& vrina in balneis quidem frigideæ, algentibus verò calidæ nobis apparent. Cum ergo exeo q affecta corpora varijs ſubinde modis diſponantur, ipſum quod afficit varie quoq; agere con-tingat, liquet ex hoc non roſam, non oleum, non chamæmelum, non lini ſemen, ſed neq; anethum,neqʒ farinam aut fœnigræci, aut triticcam, neqʒ alia ſexcenta, quæ partim ad amuſſim mediam tem-B periem ſortiuntur, partim paulinm ab ea recedunt, eandem vbique ditura eſſe actionem: quandonec ſani eandem omnes temperaturam obtinemus, nec eiſdem morbis affligimur ægroti. Iam ro- aſaceum mediam inter oleum& roſarum ſuccum temperiem poſſidens(illo enim minus eſt calidũ, öhoc autem magis) refrigerat quidem exuſtqs, id que caliditatis ſuæ tepore: algentes verò paulumetiam caffacit: ꝙ; videlicet is quoque effectus caloris ſit tepidi quemadmodum balneę rigentes qui-dem excalfaciunt, æſtuantes vero frigefaciunt. f f 5Qubd e Acquo&. Quodcuratur,&. uod curat a meld dſſidere deheat, idqN 5 zurocdut in contraria recedente. o„Vocirca ſi aut refrigerantibus medicamentis, aut excalfacientibus, roſaceum indideris, ſicut5 nec magnopere obfueris, ita nec admodum profueris: nam caliditas tepida nec eſt ſufficiẽsquæ refrigerata ſunt lædere, nec eadem curare potens. Etenim quicquid curari debet, tan-quam quod ab immoderatione ſeu ametria ad commoderationem ſeu ſymmetriam reducitur, nonid quod bene temperatum ſit requirit, verum id quod contrariam habeat intemperaturam. Si-quidem, ſi aquam frigidam temperatam efficere ſtudes, temperatam ei miſceri non oportet, ſicenim tepidum euadet, quod ex vtriſque commiſtum erit: ſed feruens petenda eſt, ea que frigidæOmiſcenda: hactenus que moderata calidior eſſe debet ea qua frigidam temperare voles, quatenusvidelicet& frigida ipſa ſymmetram frigiditate exuperat. N am ſicut quę læuiter tantum ſymmetrafrigidior eſt, ab ea quæ multo eſt calidior, mediam non recipiet temperiem: ſic nec quæ longè ſri- a aSidior, ab ea quæ paulo calidior. Verum ſi quod curationem poſtulat, multo eſt frigidius, neceſſe 0eſt, quod ipſum curabit, multo quòque calidius exiſtat: ſin paulo frigidius, paulo etiam quod cu-rab it, calidius erit. Vt autem vno verbo exprimam, tanto abeſſe a medio quod medebitur, quantoipſum cui medela adhibebitur, oportet, nimirum cum in cõtrariũ vtriuſque vergat exceſſus. Namquod eandem in partem cum corpore curando, id que æquo tẽ peramenio receſſit, id quidem ido-ne um non eſt quod alterationem vllam inuehat: quare affectum neqʒ lædet, neque iuuabit: Quodalltem minus aut plus receſſit, alterabit quidem omnino affectum ſed quod plus diſtat, protinusetiam nocebit: at quod minus eſtiuuabit quidẽ, non tñ perſanabit.· Ergo ſi affectio quidem frigidaſit, at calor medicamenti tepidus, omnino neceſſe eſt affectum iuuet quidem, verũ haudquaqua adnaturalem ſymmetriam reducere poterit: quare nec perſanabi: Rurſum ſi affectio quidem ſit par-ua, nempe vt a ſymmetra naturæ caliditate ad tepiditatem decliner, ſit᷑ que medicamen frigidũ, omnino reſrigerari affectum lædiqʒ a ſrigdre neceſſe erit. Eodem quoque modo ſi calidior ſit modera πφν ron i.D ta temperatura affectus, à ſimilibus iplius medicamentis in eodem ſtatu ſeruabitur: lædetur autem neditamento,Acalidiorihus: porrò iuuabitur quidem ab ijs quæ ſe ſunt minus calida, non tamen pemitus perſana- 4ſt i antun.bitur. Sanè& hic quoqʒ rurſum homonymia in totã extenſa vitã, crebro que nos fallens occurrit. 5Etenim quod ſymmetro temperamento eſt præditiũ id ſubinde calidit appellamus, ſicut balneumquod eſt eiuſmodi ac poculũ: tum id quod ab hoc non multũ etiam deficit: ad hęc quoque& quic-quid calidius eſt. At ſi exquiſita nominũ vteremur appellatione, quod ſymmerrſ eſt, non calidumſed eucratum hoc eſt temperatũ, nũcuparemus: Quo autẽ ab huius excederet modo, ſi ad calidiusquidem immoderatione ſua accederet, tum plus, tũ minus calidũ: ſin ad frigidius, plus minus quefrigidũ. Sic opinor in medicamentis, ſi exquiſite loqueremur, quiddã vocaremus eucratum exqui-ite,& mediſt, velut oleũ: Siquid autẽ eo eſlet calidius, calidum, vt ſcenumgræcũi ſin frigidius, frigi-dum, vt roſam. Cæterũ huiuſmodi nominiĩ abuſuscauſa extitit ꝙ non omnia corpora ob id genusmedicamentis refrigerentur, quale eſt videlicet roſaceũ. Nam cum alia peræquè illi frigida ſint, aliact frigidiora, illa quſdẽ prorſum ne alterat quidẽ, hæc verò ẽt calfacit: ſane que abſurdũ videri poſ-ſit,ſi cum quid excalfacere fateamur, tamen frigidũ vocitemus, ac ſiquisaquã putealẽ, quæ hyememanibus refrigeratis te pida videtur, frigidam a ppellitet. His ergo occaſionibus periurbatus no-minum vſus, rerum quoqʒ vnà perturbat notitiam. Similiter vero& de ſicco& humido, confuſis..

51 Quinta Claſſis. SGS ipſorum